Το παιδί τρώει αφηρημένο μπροστά σε μια οθόνη – Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Ποιες πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να αλλάξουν σταδιακά αυτή τη συνήθεια
Για αρκετούς γονείς, η χρήση μιας οθόνης την ώρα του φαγητού αποτελεί μια εύκολη λύση. Το παιδί παραμένει πιο ήρεμο, δεν αντιδρά και πολλές φορές τρώει χωρίς δυσκολία, κυρίως όταν είναι επιλεκτικό ή δεν θέλει να δοκιμάσει συγκεκριμένες τροφές.
Τι γίνεται, όμως, όταν η τηλεόραση ή το tablet γίνονται απαραίτητη προϋπόθεση για να καθίσει το παιδί στο τραπέζι και να φάει; Οι ειδικοί τονίζουν ότι η συχνή έκθεση σε οθόνες κατά τη διάρκεια των γευμάτων ενδέχεται να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο τρέφονται τα παιδιά. Η προσοχή τους απομακρύνεται από το φαγητό, ενώ δυσκολεύονται να αντιληφθούν τα σημάδια της πείνας και του κορεσμού.
Γιατί πρέπει να αποφεύγεται το φαγητό μπροστά στην οθόνη
Όταν ένα παιδί βλέπει βίντεο ή κινούμενα σχέδια ενώ τρώει, επικεντρώνεται σε όσα παρακολουθεί και όχι στο φαγητό που έχει μπροστά του. Ως αποτέλεσμα, ενδέχεται να καταναλώνει την τροφή μηχανικά, χωρίς να προσέχει τη γεύση, την υφή ή την ποσότητά της. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις μικρές ηλικίες, καθώς τότε τα παιδιά αρχίζουν σταδιακά να αναγνωρίζουν πότε πεινούν και πότε έχουν χορτάσει. Όταν αποσπάται η προσοχή τους, αυτή η διαδικασία μπορεί να γίνει δυσκολότερη και να συνεχίσουν να τρώνε χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι έχουν ήδη χορτάσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί καταναλώνει μεγαλύτερη ποσότητα φαγητού όταν βρίσκεται μπροστά σε μια οθόνη. Σύμφωνα με τις μελέτες, η επίδραση στην ποσότητα της τροφής δεν είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις. Ωστόσο, η συστηματική χρήση οθονών μπορεί να επηρεάσει συνολικά την εμπειρία του γεύματος.
Με ποιον τρόπο επηρεάζονται οι διατροφικές επιλογές των παιδιών
Η διάσπαση της προσοχής δεν είναι η μοναδική πιθανή συνέπεια. Τα παιδιά έρχονται συχνά σε επαφή με διαφημίσεις και βίντεο που παρουσιάζουν γλυκά, σνακ, αναψυκτικά και άλλα τρόφιμα. Τέτοιου είδους περιεχόμενο μπορεί να διαμορφώσει τις προτιμήσεις τους και να επηρεάσει τις επιλογές τους στη διατροφή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επισημαίνει ότι η διαφήμιση τροφίμων είναι δυνατόν να επηρεάσει τις προτιμήσεις των παιδιών, τα αιτήματά τους για αγορές και την κατανάλωση συγκεκριμένων προϊόντων. Επιπλέον, έρευνες έχουν συνδέσει τη συχνή κατανάλωση φαγητού μπροστά σε οθόνες με αυξημένη πρόσληψη σνακ και ζαχαρούχων ροφημάτων, καθώς και με μικρότερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.
6 τρόποι για να περιορίσετε τις οθόνες την ώρα του φαγητού
Αν το παιδί έχει συνδέσει πλέον το γεύμα με το tablet ή την τηλεόραση, η αλλαγή δεν χρειάζεται να γίνει απότομα, ιδιαίτερα όταν μια τέτοια προσπάθεια προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP) ενθαρρύνει τις οικογένειες να καθιερώνουν καθημερινές συνήθειες, με συγκεκριμένους χρόνους και χώρους χωρίς οθόνες, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στα οικογενειακά γεύματα. Τα παρακάτω έξι βήματα μπορούν να συμβάλουν στην αλλαγή της συνήθειας:
- Καθιερώστε αρχικά ένα γεύμα χωρίς οθόνες την ημέρα. Προτιμήστε εκείνο κατά τη διάρκεια του οποίου το παιδί είναι συνήθως πιο ήρεμο.
- Ακολουθήστε μια σταθερή καθημερινή ρουτίνα. Απλές δραστηριότητες, όπως το πλύσιμο των χεριών, το στρώσιμο του τραπεζιού και η επιλογή του πιάτου, μπορούν να προετοιμάσουν το παιδί για το φαγητό.
- Περιορίστε σταδιακά τον χρόνο μπροστά στην οθόνη. Εάν η μετάβαση είναι δύσκολη, μπορείτε αρχικά να δοκιμάσετε να κλείνετε την τηλεόραση ή το tablet στα τελευταία λεπτά του γεύματος.
- Μην αναγκάζετε το παιδί να αδειάσει το πιάτο του. Δώστε του τη δυνατότητα να αναγνωρίζει μόνο του πότε έχει χορτάσει.
- Μην προσφέρετε την οθόνη ως επιβράβευση. Εκφράσεις όπως «φάε άλλη μία μπουκιά και θα σου δώσω το tablet» ενδέχεται να ενισχύσουν τη σύνδεση ανάμεσα στο φαγητό και τη χρήση της οθόνης.
- Γίνετε το παράδειγμα για το παιδί. Προσπαθήστε και εσείς να μην ασχολείστε με το κινητό σας όταν κάθεστε όλοι μαζί στο τραπέζι.
Τι να κάνετε αν το παιδί δεν θέλει να φάει χωρίς οθόνη
Όταν ένα παιδί έχει συνηθίσει να συνοδεύει κάθε γεύμα με την παρακολούθηση βίντεο, είναι αναμενόμενο να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε μια διαφορετική καθημερινότητα. Αντί να επιμένετε ή να προκαλείτε εντάσεις την ώρα του φαγητού, προσπαθήστε πρώτα να καταλάβετε ποια ανάγκη καλύπτει η οθόνη για το παιδί. Το βοηθά να παραμένει καθισμένο; Το κάνει να αισθάνεται πιο ήρεμο; Το αποσπά από κάποια δυσάρεστη εμπειρία που έχει συνδέσει με το φαγητό; Ανάλογα με την αιτία, ενδέχεται να βοηθήσουν ένα πιο σύντομο γεύμα, ένα ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον ή η σταδιακή εξοικείωση του παιδιού με την κατανάλωση φαγητού χωρίς περισπασμούς. Εάν, ωστόσο, παρατηρείτε έντονη επιλεκτικότητα, συχνή άρνηση τροφής, άγχος κατά τη διάρκεια των γευμάτων ή δυσκολίες στην ανάπτυξη του παιδιού, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε στον παιδίατρο ή σε διαιτολόγο-διατροφολόγο με εμπειρία στην παιδική ηλικία.