Τρεις παράγοντες που συνδέονται με την έντονη κόπωση στις έφηβες
Η κόπωση δεν συνδέεται απαραίτητα με την έλλειψη σιδήρου ή την αναιμία
Η συνεχής κόπωση αποτελεί συχνό πρόβλημα για πολλές έφηβες, επηρεάζοντας την καθημερινότητά τους. Αν και η έλλειψη σιδήρου ή η αναιμία θεωρούνται συχνά πιθανές αιτίες, νέα μελέτη δείχνει ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Οι παράγοντες που συνδέονται με την κόπωση
Οι Moa Wolff, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Lund, και Anna Stubbendorff, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο ίδιο πανεπιστήμιο, μελέτησαν 485 μαθήτριες λυκείου στη Σουηδία. Οι ερευνήτριες εξέτασαν την κόπωση, την ποιότητα ζωής, την έμμηνο ρύση, τη διατροφή, τη χρήση νικοτίνης και τη λήψη συμπληρωμάτων. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν αιματολογικές μετρήσεις αιμοσφαιρίνης και φερριτίνης, προκειμένου να αξιολογηθούν η πιθανότητα αναιμίας και τα αποθέματα σιδήρου. Σε προηγούμενη ανάλυσή τους, οι ερευνήτριες είχαν διαπιστώσει ότι έλλειψη σιδήρου υπήρχε στο 38% των κοριτσιών. Η έλλειψη αυτή συνδεόταν σε μεγάλο βαθμό με την έντονη περίοδο, την οποία ανέφερε το 54% των συμμετεχουσών, αλλά και με διατροφή με λίγο ή καθόλου κρέας, που ακολουθούσε το 27%.
Στην παρούσα μελέτη, οι έφηβες ανέφεραν υψηλά επίπεδα κόπωσης. Ωστόσο, η έλλειψη σιδήρου και η αναιμία δεν συσχετίστηκαν με αυξημένη κούραση ή μειωμένη ευεξία. Μάλιστα, χαμηλότερα επίπεδα φερριτίνης και αιμοσφαιρίνης συνδέθηκαν, παραδόξως, με λιγότερη εξάντληση. Αντίθετα, η βαριά περίοδος ήταν ο παράγοντας που εμφάνισε ισχυρότερη σχέση με την κόπωση και τη χειρότερη ποιότητα ζωής. Η συγκεκριμένη συσχέτιση δεν εξηγούνταν αποκλειστικά από την έλλειψη σιδήρου ή την αναιμία.
Άλλες συνέπειες της εμμήνου ρύσεως, όπως οι πόνοι, οι διαταραχές ύπνου ή η απουσία από σχολικές, αθλητικές και κοινωνικές δραστηριότητες, μπορεί επίσης να συμβάλλουν στην κόπωση. Στους παράγοντες που φάνηκε να συνδέονται με την εξουθένωση περιλαμβάνονταν ακόμη η παράλειψη γευμάτων, δηλαδή πρωινού, μεσημεριανού ή και των δύο, μία ή περισσότερες φορές την εβδομάδα, καθώς και η χρήση νικοτίνης, είτε μέσω συμβατικού τσιγάρου είτε μέσω εναλλακτικών καπνικών προϊόντων. Όπως τονίζουν οι ερευνήτριες, οι συγκεκριμένοι παράγοντες μπορούν δυνητικά να τροποποιηθούν.
Η έλλειψη σιδήρου, πάντως, εξακολουθεί να έχει σημασία. Παραμένει η κύρια αιτία αναιμίας παγκοσμίως, ενώ τα κορίτσια στην εφηβεία είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στη σχετική ανεπάρκεια, λόγω των αυξημένων αναγκών της ανάπτυξης. Η έμμηνος ρύση και οι διατροφικές συνήθειες μπορεί να επιβαρύνουν περαιτέρω τα αποθέματα σιδήρου. Όπως καταλήγουν οι ερευνήτριες, η κόπωση στις έφηβες συχνά υποβιβάζεται σε ένα μεμονωμένο ζήτημα έλλειψης σιδήρου. Τα νέα ευρήματα, ωστόσο, δείχνουν ότι η έντονη περίοδος, η παράλειψη γευμάτων και η χρήση νικοτίνης είναι συχνοί και δυνητικά τροποποιήσιμοι παράγοντες. Η παράβλεψή τους μπορεί να στερήσει σημαντικές ευκαιρίες για την υποστήριξη της υγείας και της ευημερίας των κοριτσιών στην εφηβεία.