Λάκης Γαβαλάς: Εγώ είμαι η μεγάλη αυταπάτη

O επιχειρηματίας στον χώρο της μόδας μιλάει για την εποχή της εθνικής μας πλάνης, τα «καλιαρντά» που αρνήθηκε να μάθει, το σκηνικό που «έστησε» στη φυλακή και τις νέες αυταπάτες της ελληνικής κοινωνίας. Για τον ίδιο, πλούσιος είναι όποιος είναι χρήσιμος στην κοινωνία που γεννήθηκε.

Συνέντευξη στον Γιάννη Παπαδημητρίου / Φωτογραφίες: MICHAEL MATSOUKAS

Συχνά λέγεται ότι η δεκαετία του 2000 ήταν η εποχή της «μεγάλης αυταπάτης» στην Ελλάδα. Εσείς, που τη ζήσατε από την πρώτη γραμμή, πώς τη θυμάστε;

Εγώ είμαι μια μεγάλη αυταπάτη. Έτσι τουλάχιστον με είδε ο κόσμος της Ελλάδας και ιδιαίτερα του νομού Αττικής. Ήμουν μέτοικος της ωραίας Ευρώπης, γαλουχήθηκα στη Γαλλία, στην Ιταλία και στην Ελβετία, κι έφερα την τεχνογνωσία που είχα για να εμπλουτίσω τη χώρα μου. Θεωρούσα ότι η Ελλάδα ήταν πολύ πλούσια διότι είχε ωραίο ήλιο, ωραία νησιά, πολιτισμό, κάλλος με λίγα λόγια. Έτσι την έβλεπα εγώ και έκανα τα πάντα για να είμαι αντάξιός της. Φέρνοντας εδώ τον πλούτο των γνώσεών μου, συνδυάζοντας την καλλιτεχνική μου ιδιότητα και την εμπορική μου ενασχόληση, έστησα την επιχείρησή μου. Μετά όμως έπρεπε να μάθω «καλιαρντά» για να μιλάω με τους πολιτικούς, έτσι τα έλεγαν τότε οι εξευγενισμένοι ομοφυλόφιλοι του θεάτρου. Εγώ με τα «καλιαρντά» δεν τα πήγαινα καλά, οπότε τους έδωσα την αγαπημένη ευχή «άντε…». Εκείνοι δεν έπιασαν την ευχή μου κι έστειλαν εμένα να πάω φυλακή. Εγώ, που ήμουν καλός στο σεξ του μυαλού, της ψυχής, του πνεύματος, και πολύ τελευταία του σώματος, ακολούθησα τον δικό μου τρόπο. Αγωνιζόμουν να διατηρήσω τον προσωπικό μου πλούτο, του μυαλού μου και του πορτοφολιού μου.

Ξεφυλλίστε τον ΠΛΟΥΤΟ εδώ!

Πότε καταλάβατε ότι αυτό το μοντέλο ευημερίας δεν θα μπορούσε να κρατήσει για πάντα; Υπήρξε μια στιγμή που σας ταρακούνησε;

Ναι, με ταρακούνησε εκεί γύρω στο 1982, όταν με υποχρέωσαν να πληρώνω δασμούς 60% και 70% και να προπληρώνω στις τράπεζες τα εμπορεύματα. Τότε ζορίστηκα αρκετά, έπρεπε να δανειστώ χρήματα από τους γονείς μου. Βέβαια, ο αφελής, θεώρησα ότι το κάνουν για να αποκτήσει η Ελλάδα μια παντοδυναμία, δηλαδή σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία και υποδομές, νόμιζα ότι μαζεύουν χρήματα για να επενδύσουν στη χώρα. Τελικώς, όπως αποδείχθηκε, μπήκαν όλα στη δική τους τσέπη. Η Ελλάδα έπαιζε αλλιώτικα από αυτό που είχα συνηθίσει στο εξωτερικό, εγώ αγνοούσα τέτοια παιχνίδια. Ήθελα να είμαι πλούσιος στην ψυχή μου και έτσι αποδέχθηκα ότι τα λεφτά θα έρθουν σιγά-σιγά, ήταν το τελευταίο πράγμα που ήθελα στη ζωή μου.

Η πολυτέλεια εκείνα τα χρόνια ήταν πραγματική ευημερία ή μια συλλογική ψευδαίσθηση;

Δεν ήταν η πολυτέλεια που άγγιζε εμένα. Τι να το κάνεις να είσαι πλούσιος και να μην μπορείς να μιλήσεις; Να λες συνέχεια «να πούμε και να πούμε»; Υπήρχαν πλούσιοι χωρίς τις συμπεριφορές των πραγματικά πλουσίων, οι γυναίκες ντύνονταν σαν «γύφτικα σκεπάρνια». Θυμάστε τον πρωθυπουργό που είχε γκόμενα μια αεροσυνοδό, μόνο και μόνο για να λένε στα καφενεία των χωριών ότι ο πρόεδρος είναι «γαμίκουλας»; Στην Ελλάδα θεωρούσαν ότι αυτός είναι ο πλούτος, να φροντίζεις να δείχνεις ότι έχεις τα πάντα, ότι είσαι προύχοντας. Αυτές είναι οι εικόνες που είχα. Ευτυχώς ταξίδευα συνέχεια στο εξωτερικό και γλίτωνα από αυτή την απερίγραπτη κακογουστιά, εκεί συναντούσα πραγματικούς πλούσιους που ήξεραν τι είναι ο Πικάσο, που πλήρωναν εισιτήρια να δουν τέχνη και γύριζαν τις φιλαρμονικές όλου του κόσμου.

Η δική σας διαδρομή –από την κορυφή μέχρι τη φυλακή– έγινε σχεδόν σύμβολο εκείνης της εποχής. Σήμερα, πώς τη διαβάζετε εσείς;

Είμαι ένας πλανόδιος θίασος και επιζητώ το χειροκρότημα από όλες τις πόλεις του κόσμου. Τη μια μέρα στήνω το σκηνικό μου, την επόμενη ημέρα το ξεστήνω και συνεχίζω. Έτσι ακριβώς είδα και τη φυλακή, σαν το σκηνικό μου εκείνη τη στιγμή με τους συγκρατούμενούς μου κομπάρσους κι εμένα πρωταγωνιστή. Άλλωστε, και πριν δεν είχαν υπάρξει φορές εκτός φυλακής που ζούσα σαν φυλακισμένος; Το ζόρι δεν ήταν πρωτόγνωρο για εμένα, είχα συνηθίσει στο «στρίμωγμα». Για παράδειγμα, όταν έμενα μαζί με άλλους σε μια στενόχωρη πανσιόν στην Ιταλία για να κάνω performance στην ιταλική δημόσια τηλεόραση ως χορευτής. Παρά τα ζόρια, είχα μέσα μου έναν πολύ ισχυρό πυρήνα, κι αυτό με έσωσε.

Ποιο ήταν το πιο σκληρό μάθημα που πήρατε για τους ανθρώπους όταν άλλαξαν οι συνθήκες;

Α! Δεν είχα χρόνο να το κάνω αυτό, έπρεπε να μιλήσω τις τέσσερις γλώσσες μου, να βγω πάλι στο εξωτερικό. Τη μέρα που αποφυλακίστηκα, η φυλακή ξεχάστηκε μονομιάς. Έστησα το σκηνικό, το μάζεψα, τελείωσε. Ούτως ή άλλως, οι άνθρωποι γύρω μου είναι πάντοτε φοβισμένοι στην αρχή γιατί δεν ξέρουν πώς να με διαχειριστούν. Ξέρεις πάντως τι με βοήθησε πολύ; Όταν άρχισαν να αρρωσταίνουν άνθρωποι του περιβάλλοντός μου, φίλοι μου καλοί, κι εγώ ήμουν υγιέστατος, καταλάβαινα ότι είμαι τυχερός. Είχα έναν πλούτο μέσα μου κι αυτός ανάβλυζε συνέχεια, δεν με άφησε να είμαι ποτέ μίζερος. Και εννοείται πως είχα πειθαρχία, έλεγα «θα ζοριστείς, θα απολαύσεις». Κι αυτό κάνω μέχρι και σήμερα.

Αν έπρεπε να βάλετε σε μια προθήκη μόνο ένα αντικείμενο που να συμβολίζει την Ελλάδα της μεγάλης αυταπάτης, ποιο θα ήταν και γιατί;

Θα έβαζα χωρίς δεύτερη σκέψη έναν Έλληνα πολιτικό και να τον καίνε, σαν τη Ζαν Ντ’ Αρκ. Ας πούμε, έναν από τους πρωθυπουργούς μας.

Βλέπετε σήμερα να γεννιούνται νέες αυταπάτες στην Ελλάδα; Αν ναι, ποιες είναι;

Ο κόσμος στην Ελλάδα δεν ξέρει τι είναι αυταπάτη. Όταν έχει χαρά πάει στα μπουζούκια, να καταναλώσει αλκοόλ και να πετάξει λουλούδια. Ο Έλληνας έχει αυταπάτες μέχρι να πάει στα μπουζούκια. Ύστερα, μετά το δεύτερο μπουκάλι αλκοόλ, τα ναρκωτικά και τις διάφορες ουσίες, είναι χαρούμενος, είναι ο μάγκας της στιγμής, αισθάνεται ικανός ότι μπορεί να τα κάνει όλα. Δεν τον εμπνέει το χιόνι, να πάει να κάνει σκι, δεν τον έλκει η θάλασσα, να πετάει πέτρες και να χαλαρώνει ακούγοντας το «μπλουμ». Τον ενδιαφέρει να μαλώσει με τον παρκαδόρο, να μανουριάσει με τον μετρ για το πρώτο τραπέζι, να κορνάρει όταν το φανάρι δεν ανοίγει γρήγορα.

Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης έχουν αντικαταστήσει τις πιστωτικές κάρτες ως εργαλείο επίδειξης; Ζούμε μια νέα εποχή ψεύτικης ευημερίας;

Είδα τα τελευταία haute couture στο Παρίσι, με κάποιους ξέρασα, κάποιους άλλους τους εκθείασα. Όπως και με την Τζένιφερ Λόπεζ απόρησα, τρέχει σαν τρελή από δω κι από κει για να φωτογραφηθεί για τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Εγώ δεν ακολουθώ κανέναν. Έχω έναν απλό λογαριασμό. Τα ΜΚΔ δεν βοηθάνε πολύ όπως είναι σήμερα, καταστρέφουν τον κόσμο. Είναι συνεχώς φιλτραρισμένοι και δεν σε αναγνωρίζουν όταν σε βλέπουν πραγματικά, αυτή είναι η μεγάλη αυταπάτη. Να νομίζουν ότι είναι κάτι που εν τέλει το έχει φτιάξει το κομπιούτερ. Άσε το άλλο με την τεχνητή νοημοσύνη, που δεν γνωρίζουμε ακόμη αν είναι αγόρι, κορίτσι ή ουδέτερο, όλοι συντονίζονται με αυτό το φάσμα. Υπάρχει και ο αντίποδας. Να πας σε μια ταβέρνα χωρίς μουσική για να ακούς τι λέει ο συνδαιτημόνας σου, σε μια παραλία χωρίς δυνατό ήχο, να συνδεθείς πραγματικά με τους ανθρώπους. Αυτό είναι elegance, η ηρεμία και η ησυχία.

Μετά από όλα όσα ζήσατε, πώς ορίζετε σήμερα τον πλούτο;

Να έχει ο κάθε άνθρωπος πιο πολύ χρόνο να διαβάσει ένα βιβλίο, να πάει διακοπές, να εκπληρώσει ένα όνειρό του, να αποπερατώσει ένα πρότζεκτ που το μελετάει καιρό. Να καταξιωθεί μέσω της γνώσης και της πειθαρχίας, έτσι σε αγκαλιάζει ο πλούτος ολοκληρωτικά, έτσι γίνεσαι χρήσιμος στην κοινωνία. Και δεν υπάρχει μεγαλύτερος πλούτος από αυτό. Ούτε επίδειξη ούτε τίποτα.

Γιατί είσαι χρήσιμος στην κοινωνία την ελληνική;

Ήμουν ένα αγόρι που μεγάλωσε στον Κορυδαλλό κι όμως σπούδασα στην ελληνογαλλική σχολή αρρένων Saint Paul. Έμαθα ξένες γλώσσες, με επέλεξαν στο εξωτερικό, διέπρεψα ως χορευτής στην ιταλική κρατική τηλεόραση, συνεργάστηκα με διάσημους σχεδιαστές, επιχειρηματίες και μοντέλα. Επέστρεψα στη χώρα μου γιατί ένιωθα χρήσιμος, ήθελα να προσφέρω με τις γνώσεις μου. Με ενδιέφερε να γίνω γνωστός όχι για την υποτιθέμενη στενοχώρια της φυλακής –έτσι δηλαδή νομίζει ο κόσμος– αλλά για τον πλούτο της ψυχής μου. Τελικώς, έγινα γνωστός για το δράμα μου, που δεν το έζησα σαν δράμα. Ευτυχώς, έχω ξεκαθαρίσει το μυαλό μου, την ψυχή μου, τη τσέπη μου, τα πάντα.

Αν ένας νέος επιχειρηματίας ερχόταν σήμερα να σας ζητήσει μία συμβουλή, ποιο λάθος θα του λέγατε να μην κάνει ποτέ;

Αρχικά, θα τον ρωτούσα αν κάνει εξετάσεις κάθε τρίμηνο και πώς είναι η υγεία του. Αφού βεβαιωνόμουν ότι είναι υγιής, θα του έλεγα: «Κοίταξε να δεις, σε πέντε χρόνια θα τη χαλάσεις την υγεία σου. Αν θες να κάνεις τη διαδρομή που περιλαμβάνει αυταπάτες, επιτυχία, κλονισμό νεύρων, πολλούς καργιόληδες, ικανοποίηση κλπ, και τα αντέχεις όλα αυτά, ξεκίνα. Κάνε ό,τι νομίζεις!»

Αν έπρεπε να συνοψίσετε όλη αυτή την πορεία –την άνοδο, την πτώση και την επιστροφή– σε μία φράση, ποια θα ήταν;

Καρδιογράφημα με επιτυχές αποτέλεσμα. Έτσι είναι ο άνθρωπος στις δουλειές και στη ζωή του. Σαν καρδιογράφημα.