Μπορεί η συχνή εκσπερμάτιση να προστατεύει τον καρκίνο του προστάτη; Τι απαντά η επιστήμη
Μια μεγάλη μελέτη σε σχεδόν 32.000 άνδρες εντόπισε ενδιαφέρουσα συσχέτιση
Θα μπορούσε η συχνότητα της εκσπερμάτισης να συνδέεται με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη; Το ερώτημα έχει απασχολήσει εδώ και χρόνια τους ερευνητές, με τα διαθέσιμα αποτελέσματα να παρουσιάζουν ενδιαφέρον, αλλά να χρειάζονται ιδιαίτερα προσεκτική ερμηνεία.
Μία από τις μεγαλύτερες έρευνες που έχουν εξετάσει τη συγκεκριμένη σχέση έδειξε ότι οι άνδρες που ανέφεραν 21 ή περισσότερες εκσπερματίσεις τον μήνα είχαν μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με καρκίνο του προστάτη σε σύγκριση με εκείνους που ανέφεραν 4 έως 7 εκσπερματίσεις τον μήνα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι υπάρχει ένας «μαγικός αριθμός» που προστατεύει τον προστάτη. Η μελέτη ήταν παρατηρητική και επομένως κατέγραψε μια συσχέτιση, χωρίς να μπορεί να αποδείξει ότι η συχνότερη εκσπερμάτιση είναι εκείνη που μειώνει τον κίνδυνο.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο European Urology, βασίστηκε σε δεδομένα της μεγάλης αμερικανικής Health Professionals Follow-Up Study. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 31.925 άνδρες, οι οποίοι είχαν δώσει πληροφορίες για τη μέση μηνιαία συχνότητα εκσπερμάτισης σε διαφορετικές περιόδους της ενήλικης ζωής τους. Η παρακολούθησή τους συνεχίστηκε έως το 2010 και κατά τη διάρκειά της καταγράφηκαν 3.839 περιστατικά καρκίνου του προστάτη. Όταν οι επιστήμονες συνέκριναν τους άνδρες που ανέφεραν 21 ή περισσότερες εκσπερματίσεις τον μήνα με εκείνους που ανέφεραν 4 έως 7, διαπίστωσαν ότι οι πρώτοι είχαν:
- 19% χαμηλότερο κίνδυνο διάγνωσης, όταν η συχνότητα αφορούσε τις ηλικίες 20 έως 29 ετών.
- 22% χαμηλότερο κίνδυνο, όταν η συχνότητα αφορούσε τις ηλικίες 40 έως 49 ετών.
Η συγκεκριμένη σχέση παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη άλλους παράγοντες, όπως το κάπνισμα και τον έλεγχο με PSA. Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική λεπτομέρεια που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαβάζονται τα αποτελέσματα. Η αντίστροφη συσχέτιση φάνηκε να αφορά κυρίως καρκίνους χαμηλού κινδύνου. Οι ερευνητές δεν εντόπισαν αντίστοιχη σημαντική σχέση με τις πιο επιθετικές μορφές της νόσου. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι η συχνή εκσπερμάτιση μπορεί να προστατεύσει έναν άνδρα από έναν επιθετικό καρκίνο του προστάτη.
Γιατί χρειάζεται προσοχή
Το γεγονός ότι στη συγκεκριμένη μελέτη εμφανίζεται ένας τόσο συγκεκριμένος αριθμός όσο το 21 μπορεί εύκολα να δημιουργήσει την εντύπωση ότι υπάρχει κάποιος στόχος που πρέπει να επιτυγχάνεται κάθε μήνα. Τα δεδομένα, όμως, δεν λένε κάτι τέτοιο. Καταρχάς, οι άνδρες ανέφεραν οι ίδιοι τη συχνότητα της εκσπερμάτισης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χρειάστηκε να ανακαλέσουν συνήθειες αρκετών ετών πριν. Επομένως, υπάρχει περιθώριο σφάλματος μνήμης.
Παράλληλα, πρόκειται για μελέτη παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να υπήρχαν άλλες διαφορές ανάμεσα στους άνδρες με μεγαλύτερη και μικρότερη συχνότητα εκσπερμάτισης, οι οποίες επηρέασαν τα αποτελέσματα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και μεταγενέστερη μετα-ανάλυση 22 μελετών, με συνολικά 55.490 συμμετέχοντες. Και σε αυτή εντοπίστηκε συσχέτιση ανάμεσα σε μια μέτρια συχνότητα εκσπερμάτισης, περίπου δύο έως τέσσερις φορές την εβδομάδα, και χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Η σχέση, όμως, δεν ήταν γραμμική. Δηλαδή, περισσότερες εκσπερματίσεις δεν μεταφράζονταν αυτόματα σε ολοένα μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου.
Πώς εξηγείται η συσχέτιση;
Οι επιστήμονες έχουν διατυπώσει διάφορες υποθέσεις για τους πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς που μπορεί να βρίσκονται πίσω από αυτή τη συσχέτιση. Μία από αυτές αφορά το ενδεχόμενο η συχνότερη εκσπερμάτιση να περιορίζει την παραμονή δυνητικά επιβλαβών ουσιών στο προστατικό υγρό. Παράλληλα, έχουν προταθεί και ορμονικοί και ανοσολογικοί μηχανισμοί. Προς το παρόν, όμως, πρόκειται για βιολογικές υποθέσεις και όχι για αποδεδειγμένο μηχανισμό. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο τα συγκεκριμένα ευρήματα δεν θα πρέπει να μεταφράζονται σε οδηγίες πρόληψης.
Τι συνιστούν οι μεγάλοι οργανισμοί υγείας;
Επισήμως, κανένας οργανισμός υγείας δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένη συχνότητα εκσπερμάτισης ως μέτρο πρόληψης του καρκίνου του προστάτη στις οδηγίες του. Για παράδειγμα, η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία αναφέρει μεταξύ των αναγνωρισμένων παραγόντων κινδύνου για τη νόσο την ηλικία, τη φυλετική/εθνοτική καταγωγή, το οικογενειακό ιστορικό και τους γενετικούς παράγοντες. Δεν περιλαμβάνει, όμως, τη συχνότητα εκσπερμάτισης ή των σεξουαλικών επαφών.
Οι γιατροί που συζητούν τα συγκεκριμένα ερευνητικά δεδομένα με τους ασθενείς τους τείνουν επομένως να τα αντιμετωπίζουν περισσότερο ως μια ένδειξη ότι μια ενεργή σεξουαλική ζωή δεν φαίνεται να είναι επιβλαβής, παρά ως λόγο για να επιδιώκεται μια συγκεκριμένη συχνότητα εκσπερμάτισης με στόχο την πρόληψη του καρκίνου. Τελικά, μεγαλύτερη έμφαση θα πρέπει να δίνεται στους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου που έχουν τεκμηριωθεί, όπως η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η υιοθέτηση μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής.