Καρκίνος του προστάτη: 19 νέες διαγνώσεις την ημέρα στην Ελλάδα – Τι δείχνουν τα στοιχεία για την ΕΕ
Η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία αναδεικνύει τη σημασία της εξατομικευμένης πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης
Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος στους άνδρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ στην Ελλάδα καταγράφονται κατά μέσο όρο περισσότερες από 19 νέες διαγνώσεις κάθε ημέρα.
Τα νέα περιστατικά στην Ευρώπη και την Ελλάδα
Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη, η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) επισημαίνει τη σημαντική επιβάρυνση που εξακολουθεί να προκαλεί η νόσος στην υγεία των ανδρών, παρουσιάζοντας παράλληλα τις νεότερες εξελίξεις στην Ευρώπη σχετικά με την έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωσή της. Σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις του European Cancer Information System (ECIS) για το 2024, ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στους άνδρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συγκεκριμένα, το 22,3% του συνόλου των νέων περιστατικών καρκίνου στους άνδρες αφορά τον προστάτη, ποσοστό που αντιστοιχεί σχεδόν σε 1 στα 4 περιστατικά. Στην Ελλάδα, οι εκτιμήσεις του Global Cancer Observatory (GLOBOCAN 2022) του International Agency for Research on Cancer (IARC) κάνουν λόγο για 7.036 νέες περιπτώσεις καρκίνου του προστάτη. Οι περιπτώσεις αυτές αντιστοιχούν στο 19,2% του συνόλου των νέων περιστατικών καρκίνου στους άνδρες στη χώρα, δηλαδή σε περισσότερες από 19 νέες διαγνώσεις κατά μέσο όρο κάθε ημέρα.
Η έγκαιρη ανίχνευση στο επίκεντρο
Οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ευρώπη προχωρά σε μια πιο συστηματική προσέγγιση για την έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωση της νόσου. Τον Αύγουστο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την έναρξη των εργασιών της European Commission Initiative on Prostate Cancer (EC-PrC). Η πρωτοβουλία έχει ως στόχο τη διαμόρφωση ευρωπαϊκών συστάσεων, με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, για τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη διάγνωση, αλλά και τη δημιουργία ενός κοινού πλαισίου ποιότητας για τις υπηρεσίες φροντίδας των ασθενών με καρκίνο του προστάτη.
Η πρόκληση των επόμενων δεκαετιών
Η επιβάρυνση από τη νόσο αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες, σύμφωνα με την ΕΟΕ. Όπως αναφέρει η Lancet Commission on Prostate Cancer, τα νέα περιστατικά παγκοσμίως προβλέπεται να αυξηθούν από περίπου 1,4 εκατομμύρια το 2020 σε 2,9 εκατομμύρια ετησίως έως το 2040. Παράλληλα, οι ετήσιοι θάνατοι εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά περίπου 85%, από 375.000 σε σχεδόν 700.000. Η αναμενόμενη αύξηση συνδέεται κυρίως με τη γήρανση και την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών για την έγκαιρη ανίχνευση της νόσου.
Πιο στοχευμένος ο προληπτικός έλεγχος
Τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα μεταβάλλουν σταδιακά και τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται ο έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη, τονίζει η ΕΟΕ. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της European Association of Urology (EAU) για το 2026 υποστηρίζουν έναν περισσότερο εξατομικευμένο έλεγχο, ο οποίος προσαρμόζεται στον κίνδυνο κάθε άνδρα.
Το PSA εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο, ωστόσο η αξιολόγηση δεν περιορίζεται σε μία μεμονωμένη τιμή. Ο ουρολόγος μπορεί να συνεκτιμήσει την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του άνδρα. Όταν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση, μπορούν να αξιοποιηθούν πρόσθετα εργαλεία, όπως η μαγνητική τομογραφία του προστάτη και ειδικά μοντέλα υπολογισμού του κινδύνου. Οι ίδιες οδηγίες συστήνουν τη διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας πριν από τη βιοψία όταν υπάρχει υποψία εντοπισμένου καρκίνου του προστάτη. Τα αποτελέσματα της εξέτασης, σε συνδυασμό με άλλα κλινικά δεδομένα, μπορούν να βοηθήσουν τον ουρολόγο να εκτιμήσει καλύτερα ποιοι άνδρες χρειάζεται να υποβληθούν σε βιοψία. Παράλληλα, οι κατευθυντήριες οδηγίες της EAU για το 2026 ενσωματώνουν νεότερα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας, τα μοντέλα υπολογισμού του κινδύνου και τις νεότερες απεικονιστικές τεχνικές.
«Η κατεύθυνση της σύγχρονης ουρολογίας είναι επομένως σαφής: ο στόχος δεν είναι να γίνονται περισσότερες εξετάσεις σε όλους τους άνδρες, αλλά να εντοπίζονται έγκαιρα εκείνοι που έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν μια κλινικά σημαντική μορφή της νόσου, αποφεύγοντας παράλληλα, όπου αυτό είναι ασφαλές, περιττές βιοψίες και θεραπείες», αναφέρει η ΕΟΕ.
Η ευρωπαϊκή προσπάθεια για την έγκαιρη ανίχνευση
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η ευρωπαϊκή πολιτική για τον καρκίνο του προστάτη. Το πρόγραμμα PRAISE-U – PRostate cancer Awareness and Initiative for Screening in the European Union σχεδιάστηκε προκειμένου να διερευνηθεί ο τρόπος εφαρμογής οργανωμένων προγραμμάτων έγκαιρης ανίχνευσης στην Ευρώπη. Στα προγράμματα αυτά, ο έλεγχος προσαρμόζεται στον κίνδυνο κάθε άνδρα, αλλά και στις δυνατότητες των διαφορετικών εθνικών συστημάτων υγείας. Επόμενο βήμα αποτελεί η European Commission Initiative on Prostate Cancer (EC-PrC). Στις 19 Αυγούστου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι εργασίες της πρωτοβουλίας έχουν ήδη ξεκινήσει. Στόχος είναι η ανάπτυξη των πρώτων ευρωπαϊκών, επιστημονικά τεκμηριωμένων κατευθυντήριων οδηγιών και απαιτήσεων ποιότητας για τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη.
Τι αναφέρει ο Πρόεδρος της ΕΟΕ
Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας, Ανδρέας Σκολαρίκος, σημείωσε:
«Όταν σχεδόν 1 στους 4 καρκίνους που διαγιγνώσκονται στους άνδρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφορά τον προστάτη, γίνεται σαφές πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου. Σήμερα, όμως, γνωρίζουμε ότι η απάντηση δεν είναι απλώς να υποβάλλονται όλοι οι άνδρες στις ίδιες εξετάσεις με την ίδια συχνότητα. Η σύγχρονη ουρολογία στρέφεται σε έναν πιο εξατομικευμένο έλεγχο, ανάλογα με τον κίνδυνο που εκτιμάται σε κάθε άνδρα, αξιοποιώντας το PSA σε συνδυασμό με νεότερα διαγνωστικά εργαλεία. Η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία μιας πιο συστηματικής και επιστημονικά τεκμηριωμένης προσέγγισης στην έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του προστάτη».
Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη, η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία υπενθυμίζει, τέλος, ότι ο καρκίνος του προστάτη στα αρχικά του στάδια συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Για τον λόγο αυτό, οι άνδρες είναι σημαντικό να συζητούν με τον ουρολόγο τους για την εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου και να συναποφασίζουν πότε είναι ο κατάλληλος χρόνος για να ξεκινήσει ο έλεγχος, καθώς και πόσο συχνά χρειάζεται να επαναλαμβάνεται.