Γιατί οι άνδρες διαγιγνώσκονται συχνότερα με καρκίνο σε προχωρημένο στάδιο

Τι δείχνει μελέτη σε περισσότερα από 2,4 εκατομμύρια περιστατικά στις ΗΠΑ

Γιατί οι άνδρες διαγιγνώσκονται συχνότερα με καρκίνο σε προχωρημένο στάδιο
unsplash

Οι άνδρες στις ΗΠΑ έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα από τις γυναίκες να διαγνωστούν με αρκετές μορφές καρκίνου όταν η νόσος έχει ήδη προχωρήσει, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη που εξέτασε περισσότερα από 2,4 εκατομμύρια περιστατικά από το 2015 έως το 2022.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention, εξέτασε τη σχέση μεταξύ φύλου και σταδίου διάγνωσης σε 30 διαφορετικούς συμπαγείς όγκους που δεν αφορούν το αναπαραγωγικό σύστημα. Οι ερευνητές ανέλυσαν συνολικά 2.401.772 περιστατικά καρκίνου από τη βάση δεδομένων SEER των ΗΠΑ, προκειμένου να διαπιστώσουν αν άνδρες και γυναίκες διαγιγνώσκονται σε διαφορετικά στάδια της νόσου.

Σε ποιους καρκίνους καταγράφηκαν οι μεγαλύτερες διαφορές

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνδρες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα από τις γυναίκες να διαγνωστούν σε τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό στάδιο σε 20 από τους 30 τύπους καρκίνου που εξετάστηκαν. Σε 16 μορφές καρκίνου, οι άνδρες είχαν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν όταν η νόσος είχε ήδη επεκταθεί στους γύρω ιστούς, αντί να παραμένει εντοπισμένη.

Οι μεγαλύτερες διαφορές αφορούσαν τον καρκίνο:

  • Της γλώσσας.
  • Των σιελογόνων αδένων.
  • Του στοματοφάρυγγα.
  • Του θυρεοειδούς.
  • Του στομάχου.

Συγκεκριμένα, σε σύγκριση με τις γυναίκες, οι άνδρες είχαν 151% μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν με καρκίνο της γλώσσας σε τοπικά προχωρημένο στάδιο, 93% μεγαλύτερη για καρκίνο των σιελογόνων αδένων, 80% για καρκίνο του στοματοφάρυγγα, 74% για καρκίνο του θυρεοειδούς και 67% για καρκίνο του στομάχου.

Μεγαλύτερη διαφορά και στις μεταστάσεις

Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και όταν οι ερευνητές εξέτασαν τις περιπτώσεις όπου ο καρκίνος είχε ήδη εξαπλωθεί σε άλλα σημεία του σώματος. Οι άνδρες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν σε μεταστατικό στάδιο σε 17 διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Οι μεγαλύτερες διαφορές αφορούσαν τον καρκίνο της γλώσσας, του θυρεοειδούς, των σιελογόνων αδένων και του στομάχου, καθώς και το μελάνωμα.

Οι πιθανότητες μεταστατικής διάγνωσης ήταν:

  • 134% μεγαλύτερες για τον καρκίνο της γλώσσας.
  • 128% μεγαλύτερες για τον καρκίνο του θυρεοειδούς.
  • 97% μεγαλύτερες για τον καρκίνο των σιελογόνων αδένων.
  • 56% μεγαλύτερες για τον καρκίνο του στομάχου.
  • 50% μεγαλύτερες για το μεταστατικό μελάνωμα.

Η τάση, ωστόσο, δεν ήταν ίδια σε όλους τους καρκίνους. Για παράδειγμα, οι άνδρες με καρκίνο του λάρυγγα ή της ουροδόχου κύστης είχαν μικρότερη πιθανότητα από τις γυναίκες να διαγνωστούν σε τοπικά προχωρημένο στάδιο. Στην περίπτωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, του πρωκτού και του ήπατος, ήταν επίσης λιγότερο πιθανό να διαγνωστούν σε μεταστατικό στάδιο.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Οι ερευνητές δεν εντόπισαν μία συγκεκριμένη αιτία που να εξηγεί τις διαφορές. Μία πιθανή εξήγηση αφορά τη συμμετοχή στον προληπτικό έλεγχο. Σε καρκίνους για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμες εξετάσεις προσυμπτωματικού ελέγχου, η μικρότερη συμμετοχή των ανδρών μπορεί να συμβάλλει σε καθυστερημένες διαγνώσεις.

Παράλληλα, προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες τείνουν να επισκέπτονται συχνότερα γιατρό. Αυτό μπορεί να δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες για την έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων συμπτωμάτων και την πραγματοποίηση των απαραίτητων εξετάσεων. Ένας ακόμη πιθανός παράγοντας είναι ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούνται τα συμπτώματα από τους επαγγελματίες υγείας. Οι ερευνητές αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο παρόμοια συμπτώματα να αξιολογούνται διαφορετικά σε άνδρες και γυναίκες, επηρεάζοντας τον χρόνο ή το είδος των διαγνωστικών εξετάσεων.

Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει κρίσιμη

Το στάδιο στο οποίο εντοπίζεται ένας καρκίνος αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την πρόγνωση. Σε γενικές γραμμές, όσο πιο περιορισμένη είναι η νόσος κατά τη διάγνωση, τόσο περισσότερες είναι οι θεραπευτικές επιλογές και τόσο καλύτερη μπορεί να είναι η έκβαση. Γι’ αυτό οι ερευνητές υπογραμμίζουν τη σημασία της τακτικής επαφής με τους επαγγελματίες υγείας, της προσοχής σε επίμονα ή ασυνήθιστα συμπτώματα και της συμμετοχής στους διαθέσιμους προληπτικούς ελέγχους. Το μήνυμα δεν αφορά μόνο τους άνδρες. Η έγκαιρη αναγνώριση μιας πιθανής νόσου και η διερεύνηση συμπτωμάτων χωρίς καθυστέρηση μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό του καρκίνου πριν προχωρήσει ή δώσει μεταστάσεις.

Οι περιορισμοί της μελέτης

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Η βάση δεδομένων δεν περιλάμβανε ορισμένες πληροφορίες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην εξήγηση των διαφορών, όπως στοιχεία για την ασφαλιστική κάλυψη των ασθενών. Επιπλέον, χρησιμοποιήθηκε το σύστημα σταδιοποίησης της βάσης SEER, το οποίο είναι λιγότερο λεπτομερές από το σύστημα TNM που χρησιμοποιείται συνήθως στην κλινική πράξη. Σε αρκετές μορφές καρκίνου υπήρχαν επίσης ελλείψεις στα δεδομένα σχετικά με το στάδιο της νόσου.

Παρά τους περιορισμούς, τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα σημαντικό ζήτημα: γιατί οι άνδρες εμφανίζουν συχνότερα προχωρημένη νόσο κατά τη διάγνωση και τι μπορεί να γίνει ώστε αυτή η διαφορά να περιοριστεί. Η καλύτερη κατανόηση των αιτιών και η ενίσχυση της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης θα μπορούσαν να συμβάλουν σε καλύτερα αποτελέσματα για όλους τους ασθενείς.