Τα παιδιά της Ευρώπης είναι σε χειρότερη φυσική κατάσταση από ποτέ – Τι έχει αλλάξει μέσα σε 60 χρόνια

Μια ανησυχητική εικόνα για τη φυσική κατάσταση των παιδιών και των εφήβων στην Ευρώπη καταγράφει νέα μεγάλη επιστημονική ανάλυση. Τα δεδομένα δείχνουν ότι αρκετοί βασικοί δείκτες που συνδέονται με τη σωματική υγεία παρουσιάζουν επίμονη επιδείνωση τις τελευταίες έξι δεκαετίες.

Η έρευνα, την οποία πραγματοποίησαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Σαραγόσα και δημοσίευσαν στο Sports Medicine – Open, εξέτασε στοιχεία από 417.362 παιδιά και εφήβους ηλικίας 6 έως 16 ετών, σε 20 ευρωπαϊκές χώρες.

Η χρονική περίοδος των δεδομένων εκτείνεται από το 1965 έως το 2023.

Οι επιστήμονες αξιολόγησαν τέσσερις βασικές παραμέτρους της φυσικής κατάστασης: τη μυϊκή δύναμη, την ευλυγισία, τη σύσταση του σώματος και την καρδιοαναπνευστική αντοχή.

Η δύναμη και η ευλυγισία μειώνονται σταθερά

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η δύναμη του άνω μέρους του σώματος έχει παρουσιάσει γενικά πτωτική τάση από τη δεκαετία του 1970. Η δύναμη των κάτω άκρων, από την άλλη, είχε βελτιωθεί μέχρι τη δεκαετία του 1980, όμως στη συνέχεια ακολούθησε αντίστροφη πορεία και μειώθηκε μέχρι το 2023.

Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στην ευλυγισία. Πρόκειται για τον δείκτη που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη και πιο σταθερή επιδείνωση σε βάθος χρόνου, με την πτώση να φαίνεται ότι επιταχύνεται μετά τη δεκαετία του 2000.

Παράλληλα, η σύσταση του σώματος παρουσιάζει επίσης δυσμενή εξέλιξη, με την τάση να είναι εντονότερη στα αγόρια. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η εικόνα αυτή δεν αποτυπώνεται πάντα επαρκώς όταν χρησιμοποιείται αποκλειστικά ο Δείκτης Μάζας Σώματος ως μέτρο αξιολόγησης.

Τι συμβαίνει με την αντοχή

Η καρδιοαναπνευστική αντοχή ακολουθεί διαφορετική πορεία. Βελτιώθηκε μέχρι τη δεκαετία του 1980 και στη συνέχεια άρχισε να υποχωρεί. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα, πάντως, δείχνουν ότι ο ρυθμός της πτώσης επιβραδύνθηκε την περίοδο 2015-2023.

Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι οι επιδόσεις επέστρεψαν στα επίπεδα προηγούμενων γενεών.

Συνολικά, οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι οι περισσότεροι δείκτες της φυσικής κατάστασης που σχετίζονται με την υγεία έχουν ακολουθήσει καθοδική πορεία τις τελευταίες δεκαετίες. Παράλληλα, υπογραμμίζουν την ανάγκη για πιο συστηματική και ενιαία παρακολούθηση της φυσικής κατάστασης των παιδιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πάνω από 3 στους 4 εφήβους δεν φτάνουν τα επίπεδα άσκησης που συστήνει ο ΠΟΥ

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν εξετάζεται η καθημερινή σωματική δραστηριότητα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει στα παιδιά και τους εφήβους ηλικίας 5 έως 17 ετών κατά μέσο όρο τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας την ημέρα, ενώ προτείνει και δραστηριότητες ενδυνάμωσης μυών και οστών τουλάχιστον τρεις ημέρες την εβδομάδα.

Στην ευρωπαϊκή περιοχή, όμως, μόνο το 25% των αγοριών και το 15% των κοριτσιών πετυχαίνουν τον στόχο των 60 λεπτών καθημερινής μέτριας έως έντονης δραστηριότητας, σύμφωνα με στοιχεία του ΠΟΥ. Το ποσοστό μάλιστα μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία, ιδιαίτερα στα κορίτσια.

Η έλλειψη κίνησης δεν αφορά μόνο τη φυσική κατάσταση. Η σωματική δραστηριότητα στην παιδική και εφηβική ηλικία συνδέεται με την καρδιαγγειακή και μεταβολική υγεία, τη μυοσκελετική ανάπτυξη, τη γνωστική λειτουργία και τη συνολική ευεξία.

Η φυσική δραστηριότητα χρειάζεται χώρο και χρόνο

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η αντιμετώπιση της τάσης αυτής δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στις επιλογές των παιδιών ή των οικογενειών τους. Χρειάζονται παρεμβάσεις που θα κάνουν την καθημερινή κίνηση πιο εύκολη και προσβάσιμη.

Σύμφωνα με το ygeiamou, τα σχολεία, οι αθλητικές εγκαταστάσεις, οι δημόσιοι χώροι και ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζονται οι πόλεις μπορούν να δημιουργήσουν περισσότερες ευκαιρίες για περπάτημα, παιχνίδι, άθληση και γενικότερα κίνηση.

Η μελέτη του Πανεπιστημίου της Σαραγόσα καταλήγει στην ανάγκη ενίσχυσης των δημόσιων πρωτοβουλιών για τη φυσική δραστηριότητα, με ιδιαίτερη έμφαση στις δραστηριότητες που ενδυναμώνουν τους μύες.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η αντιστροφή της σημερινής τάσης είναι σημαντική, καθώς η φυσική κατάσταση που διαμορφώνεται στην παιδική ηλικία αποτελεί σημαντικό δείκτη υγείας και μπορεί να επηρεάσει την πορεία της υγείας και στην ενήλικη ζωή.