Οικογένεια, Δημογραφικό, και το αρμόδιο Υπουργείο

Σε γενικές γραμμές, η πολυσυζητημένη θέση της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ήταν ορθή· όπως εξελίσσονται τα πράγματα, δεν μπορεί να προεξοφληθεί πως η παραδοσιακή ελληνική οικογένεια θα έχει και στο μέλλον το ειδικό βάρος που είχε επί αιώνες. Δεν πρόκειται για εγχώριο φαινόμενο. Σε όλο τον δυτικό κόσμο, οι νέες μορφές οικογένειας εξαπλώνονται σταθερά, αξιώνοντας από το κράτος να ενδιαφερθεί περισσότερο για αυτές. Εύλογο αίτημα. Πράγματι, τα νέα ήθη επιβάλλουν τη συμπερίληψη όσον αφορά τον οικογενειακό θεσμό. Η περιθωριοποίηση συνανθρώπων μας λόγω ορισμένων επιλογών τους δεν μπορεί να γίνεται αποδεκτή, επειδή απλούστατα είναι άδικη.

Δεν υπάρχει λοιπόν σοβαρή ένσταση στο συγκεκριμένο υπουργικό ενδιαφέρον. Η όποια ένσταση εντοπίζεται στο ανεπαρκές ενδιαφέρον του ίδιου υπουργείου για ζητήματα σαφώς πιο φλέγοντα. Η παραδοσιακή μορφή οικογένειας, εκείνη που αποκάλεσε πυρηνική η Δόμνα Μιχαηλίδου, εξακολουθεί να επικρατεί, αλλά φθίνει καθημερινά. Έχει αφεθεί να φθίνει παρά το γεγονός ότι παράγει τη συντριπτική πλειοψηφία των απογόνων, ενώ πολύ συχνά αποτελεί και στάδιο πριν το μονογονεϊκό σχήμα.

Η -μέχρι σήμερα- κρατούσα μορφή οικογένειας στηρίζεται πλημμελώς διότι οι ανάγκες της δεν αντιμετωπίζονται ολιστικά, δεδομένου ότι συνευθύνονται τουλάχιστον τα υπουργεία Παιδείας, Υγείας και Εργασίας. Αντίθετα, κάθε υπουργείο λαμβάνει αποσπασματικά μέτρα δίχως να θέτει κοινά αποδεκτούς μετρήσιμους στόχους. Διαθέτουμε ρεαλιστικό και πολυδιάστατο εθνικό σχέδιο αύξησης των γεννήσεων; Αρκούν τα τωρινά γονεϊκά επιδόματα; Θα έπρεπε να είναι μεγαλύτερα ή διαφορετικά; Καλύπτονται σημαντικές παιδικές ανάγκες, όπως εκείνες για αναπτυξιολόγους, ψυχολόγους ή ορθοδοντικούς; Παρέχεται η δέουσα στήριξη στην εργαζόμενη μητέρα; Παρέχεται στην εργαζόμενη γιαγιά, που συνδράμει την εργαζόμενη μητέρα; Είναι ικανοποιητική η λειτουργία των παιδικών σταθμών; Οι γονείς μπορούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά στα φροντιστήρια; Η εξωσχολική καλλιέργεια των παιδιών στηρίζεται επαρκώς; Όλα καυτά ερωτήματα, στα οποία όμως δεν πρόκειται να πάρετε ευθεία απάντηση. Το μόνο βέβαιο είναι πως οι ήδη χαμηλότατες γεννήσεις του 2020 έχουν έκτοτε μειωθεί κατά σχεδόν 20%.

Το εν λόγω προνοιακό υπουργείο συστάθηκε ώστε να αντιμετωπίσει προκλήσεις όπως οι παραπάνω. Δεν συστάθηκε μόνο για διάθεση κονδυλίων. Συστάθηκε για να δρα και επιτελικά, συντονίζοντας όσους φορείς εμπλέκονται στην οικογενειακή ζωή. Αντ’ αυτού, η επικεφαλής του δυστυχώς συχνά δείχνει να αποσκοπεί περισσότερο στην αυτοπροβολή, προωθώντας θέματα μάλλον επικοινωνιακά. Έτσι μπορεί να χαρακτηριστεί το σήμα συμπερίληψης για επιχειρήσεις, η αμφιλεγόμενη στάση απέναντι σε κοινωφελείς δραστηριότητες της Εκκλησίας και ιδιωτών, ή οι παλινωδίες γύρω από τα προγράμματα επισιτιστικής βοήθειας, όπου παρά τις εντυπωσιακές ανακοινώσεις η εκκρεμότητα παραμένει.

Το ΥΚΣΟ είναι το καθ’ ύλην αρμόδιο για τη δημογραφική πολιτική και για την κοινωνική ειρήνη. Η αποστολή του είναι εκ προοιμίου εξαιρετικά σημαντική. Η ηγεσία του αρκεί να μένει προσηλωμένη σε αυτήν και να επιδιώκει περισσότερο τη χρήσιμη καθημερινή δουλειά, παρά τα μοδάτα λόγια.