Ποια χώρα έχει τα περισσότερα κρούσματα σαλμονέλας στην Ευρώπη

Εκατοντάδες επιβεβαιωμένα επεισόδια σαλμονέλας έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη, με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ολλανδία να συγκεντρώνουν τα περισσότερα. Στην Ελλάδα, το 2025 δηλώθηκαν 929 κρούσματα.

Πού έχουν καταγραφεί οι περισσότερες εστίες

Η σαλμονέλα μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και μετά από μια μικρή αστοχία στην καθημερινή διαχείριση των τροφίμων. Ένα αυγό που δεν έχει μαγειρευτεί σωστά, ένα τρόφιμο που έμεινε για αρκετή ώρα εκτός ψυγείου ή μια επιφάνεια κοπής που δεν καθαρίστηκε όπως πρέπει μπορεί να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες. Τους τελευταίους μήνες, η Ευρώπη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με τη σαλμονέλα. Αυγά, αρωματισμένα νουντλς και σπόροι κολοκύθας έχουν συνδεθεί με πρόσφατες εστίες μόλυνσης. Τον Αύγουστο, μάλιστα, περισσότερα από 300 άτομα στο Βέλγιο νόσησαν μετά την κατανάλωση αυγών, σε μία από τις μεγαλύτερες επιδημίες σαλμονέλλωσης που έχουν καταγραφεί στη χώρα.

Η κατάσταση δεν αφορά μόνο μεμονωμένα περιστατικά. Σύμφωνα με κοινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), την οποία επικαλείται το Euronews, η σαλμονέλλωση ήταν το 2024 η δεύτερη συχνότερα αναφερόμενη ζωονόσος στην ΕΕ, μετά την καμπυλοβακτηριδίωση, με 79.703 επιβεβαιωμένες εκδηλώσεις.

Το Ηνωμένο Βασίλειο στην πρώτη θέση

Με βάση τα στοιχεία του Euronews, από τον Μάιο του 2025 έως και τον Αύγουστο του 2026 καταγράφηκαν στην Ευρώπη 341 επιβεβαιωμένα επεισόδια σαλμονέλας. Σχεδόν τα μισά από αυτά αναφέρθηκαν μετά τον φετινό Μάιο. Τα περισσότερα εντοπίστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο, με 207 περιστατικά. Ακολούθησαν η Ολλανδία με 106, το Βέλγιο με 15, χωρίς να συνυπολογίζεται η συγκεκριμένη επιδημία, η Γερμανία με 6, η Γαλλία με 4, η Αυστρία με 2 και η Δανία με 1.

Στη συνέχεια, ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο αναθεώρησε προς τα πάνω τον αριθμό των κρουσμάτων, ανεβάζοντάς τον στα 474. Οι έρευνες στη χώρα συνεχίζονται. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αρκετοί ασθενείς νόσησαν αφού κατανάλωσαν φαγητό εκτός σπιτιού και όχι από αυγά που είχαν μαγειρέψει οι ίδιοι.

Τα αρωματισμένα νουντλς στο επίκεντρο

Σε πρόσφατη αξιολόγηση των ECDC και EFSA, τα αρωματισμένα προϊόντα νουντλς αναγνωρίστηκαν ως η πιθανότερη πηγή της πολυκρατικής επιδημίας από σαλμονέλα. Στην επιδημία αυτή καταγράφηκαν περισσότερα από 100 επιβεβαιωμένα περιστατικά σε χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι αρχές είχαν προχωρήσει σε ανακλήσεις προϊόντων, ωστόσο προειδοποίησαν ότι δεν μπορούσαν να αποκλειστούν νέα επεισόδια. Ο λόγος είναι ότι τέτοια προϊόντα έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής και μπορεί να παραμένουν στα ντουλάπια των σπιτιών για αρκετό χρονικό διάστημα.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) για την περίοδο 2004-2025, δηλώθηκαν συνολικά 14.583 κρούσματα σαλμονέλλωσης. Το 2025 καταγράφηκαν 929 κρούσματα, αριθμός μειωμένος σε σχέση με το 2024, όταν είχαν σημειωθεί 1.053.

Τι είναι η σαλμονέλλωση

Η σαλμονέλα συνδέεται κυρίως με τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως τα αυγά, τα πουλερικά, το χοιρινό και τα γαλακτοκομικά.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι περιορίζεται σε αυτά. Τα τελευταία επεισόδια δείχνουν ότι και φυτικά προϊόντα μπορούν να αποτελέσουν «όχημα» μετάδοσης, εφόσον μολυνθούν σε κάποιο στάδιο της παραγωγής, της επεξεργασίας ή της διανομής. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, το πρόβλημα γίνεται πιο έντονο. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η ανεπαρκής ψύξη και η κακή διαχείριση των τροφίμων δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη βακτηρίων. Για τον λόγο αυτό, η σαλμονέλλωση εμφανίζεται συχνότερα τους θερμούς μήνες.

Ποια είναι τα συμπτώματα

Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι η διάρροια, ο πυρετός και οι κοιλιακές κράμπες. Στους περισσότερους ανθρώπους η νόσος υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες, χωρίς να απαιτείται ειδική θεραπεία. Ωστόσο, δεν είναι πάντα αθώα. Βρέφη, μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι, έγκυες και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης ή επιπλοκών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η λοίμωξη μπορεί να περάσει στο αίμα και να γίνει απειλητική για τη ζωή.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε

Η πρόληψη ξεκινά από απλές κινήσεις στην καθημερινότητα. Τα αυγά, το κοτόπουλο και το κρέας πρέπει να μαγειρεύονται καλά. Τα προϊόντα που χρειάζονται ψύξη δεν πρέπει να παραμένουν για πολλή ώρα σε θερμοκρασία δωματίου, ιδιαίτερα το καλοκαίρι. Παράλληλα, οι επιφάνειες κοπής, τα μαχαίρια και τα χέρια πρέπει να πλένονται σχολαστικά μετά την επαφή με ωμά τρόφιμα. Σημαντικό είναι επίσης να τηρούνται οι οδηγίες που αναγράφονται στη συσκευασία. Εάν ένα προϊόν έχει ανακληθεί, δεν πρέπει να καταναλώνεται, ακόμη και αν φαίνεται ή μυρίζει φυσιολογικά.

Η ασφάλεια των τροφίμων παραμένει σημαντική

Η αύξηση των κρουσμάτων στην Ευρώπη δεν χρειάζεται να προκαλεί πανικό. Δείχνει, όμως, ότι η ασφάλεια των τροφίμων παραμένει μια καθημερινή υπόθεση, από την παραγωγή μέχρι την κουζίνα. Στην περίπτωση της σαλμονέλας, οι πιο απλές συνήθειες, όπως το σωστό μαγείρεμα, η καθαριότητα, η ψύξη και η προσοχή στις ανακλήσεις, αποτελούν την πιο αποτελεσματική άμυνα.