Φούσκωμα στην κοιλιά – Γιατί γίνεται πιο έντονο με την ηλικία και πώς αντιμετωπίζεται

Αν έχετε παρατηρήσει ότι μετά το φαγητό η κοιλιά σας φουσκώνει περισσότερο, σημαίνει ότι η διαδικασία της πέψης επιβραδύνεται με την ηλικία, με αποτέλεσμα οι τροφές να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να μετακινηθούν μέσα από το γαστρεντερικό σύστημα, από το στομάχι έως το έντερο.

Τι προκαλεί το φούσκωμα στην κοιλιά

«Όσο περισσότερο παραμένει η τροφή στο πεπτικό σύστημα, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να παραχθούν και να συσσωρευτούν αέρια, με αποτέλεσμα το φούσκωμα», αναφέρει ο Δρ. Kyle Staller, γαστρεντερολόγος στο Massachusetts General Hospital, που ανήκει στο Χάρβαρντ. Η κοιλιά έχει τη δυνατότητα να προσαρμόζεται και να διαστέλλεται, ώστε να διαχειρίζεται τις μικρές ποσότητες αερίων που παράγονται φυσιολογικά κατά την πέψη. Όταν η παραγωγή αερίων βρίσκεται σε φυσιολογικά επίπεδα, το διάφραγμα, ο μυς που διαχωρίζει τον θώρακα από την κοιλιακή χώρα, ανυψώνεται και το κοιλιακό τοίχωμα συσφίγγεται, διατηρώντας σταθερό το σχήμα της κοιλιάς. Όταν, όμως, τα αέρια είναι περισσότερα, ο διαθέσιμος χώρος δεν επαρκεί και η κοιλιά διογκώνεται.

Στην πραγματικότητα, αυτό που αποκαλούμε «φούσκωμα» περιλαμβάνει δύο διαφορετικά φαινόμενα:

Φούσκωμα: η υποκειμενική αίσθηση πίεσης ή πληρότητας στην κοιλιά. Διάταση: η ορατή ή μετρήσιμη διόγκωση της κοιλιάς. Ο συνδυασμός τους μπορεί να προκαλέσει αίσθημα σφιξίματος και δυσφορίας, από ήπιο έως έντονο.

Το περιστασιακό φούσκωμα είναι συνήθως αθώο, καθώς ο οργανισμός διαθέτει φυσικούς μηχανισμούς για την αποβολή των αερίων, είτε μέσω του ρεψίματος είτε μέσω του μετεωρισμού. Όταν, ωστόσο, το πρόβλημα επιμένει ή είναι έντονο, μπορεί να βοηθήσει ένα σκεύασμα με σιμεθικόνη. «Η επιστημονική τεκμηρίωση για την αποτελεσματικότητα αυτών των σκευασμάτων είναι περιορισμένη», προσθέτοντας ότι μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση σε ορισμένους ασθενείς και συνήθως δεν έχουν αρνητικές επιπτώσεις.

Ποιες τροφές μπορεί να επιδεινώνουν το φούσκωμα

Όταν το φούσκωμα εμφανίζεται συχνά, η αιτία συνδέεται συνήθως με τη διατροφή. Δεν είναι απαραίτητα το ίδιο το τρόφιμο που ευθύνεται, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά ο οργανισμός σε συγκεκριμένες τροφές. Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να διασπάσουν ορισμένες κατηγορίες σακχάρων, οι οποίες είναι γνωστές ως FODMAPs, δηλαδή ζυμώσιμοι ολιγοσακχαρίτες, δισακχαρίτες, μονοσακχαρίτες και πολυόλες.

Τρόφιμα που είναι πλούσια σε FODMAPs περιλαμβάνουν:

1. Σιτάρι και σίκαλη.
2. Κρεμμύδι και σκόρδο.
3. Όσπρια, όπως ρεβίθια, φακές και φασόλια.
4. Μέλι, φιστίκια Αιγίνης και κάσιους.
5. Ορισμένα φρούτα, σπαράγγια και αγκινάρες.
6. Ροφήματα με φρουκτόζη ή τεχνητά γλυκαντικά.

«Αυτά τα σάκχαρα δεν διασπώνται εύκολα, με αποτέλεσμα να υφίστανται αυξημένη ζύμωση από τα βακτήρια του εντέρου και να παράγονται επιπλέον αέρια», εξηγεί ο Δρ. Staller. Ορισμένοι άνθρωποι είναι περισσότερο ευαίσθητοι στις επιδράσεις αυτών των σακχάρων. Ωστόσο, όπως προσθέτει ο ειδικός, «δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η ανεκτικότητα στα FODMAPs μειώνεται με την ηλικία».

Λακτόζη και λιπαρά τρόφιμα

Η λακτόζη μπορεί επίσης να ευθύνεται για τις ενοχλήσεις. «Τα άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη δεν παράγουν επαρκή ποσότητα του ενζύμου λακτάση, που είναι απαραίτητο για τη διάσπασή της». Παράλληλα, τα λιπαρά τρόφιμα μπορεί να προκαλέσουν φούσκωμα, καθώς καθυστερούν την κένωση του στομάχου.

Όταν το επίμονο φούσκωμα συνδέεται με δυσκοιλιότητα

Το έντονο και επίμονο φούσκωμα μπορεί να σχετίζεται και με χρόνια δυσκοιλιότητα. Στα συμπτώματα περιλαμβάνονται λιγότερες από τρεις κενώσεις την εβδομάδα, σκληρά ή ξηρά κόπρανα, δυσκολία στην αφόδευση ή αίσθημα ατελούς κένωσης. «Η χρήση συμπληρωμάτων φυτικών ινών ή περιστασιακά κάποιου ήπιου καθαρτικού μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της δυσκοιλιότητας».

Πώς μπορείτε να μειώσετε το φούσκωμα

Καθώς το επαναλαμβανόμενο φούσκωμα συνδέεται συνήθως με τη διατροφή, προτείνεται να εντοπιστούν οι τροφές που προκαλούν τις ενοχλήσεις. «Ξεκινήστε κόβοντας τα γαλακτοκομικά, καθώς πολλοί έχουν ήπια ή σοβαρότερη δυσανεξία στη λακτόζη. Αν δεν δείτε βελτίωση, μειώστε ή καταργήστε τροφές με FODMAPs», διευκρινίζει. Αν δεν είναι ξεκάθαρο τι προκαλεί το φούσκωμα, ο ειδικός προτείνει τη συμβουλή διαιτολόγου. Ο επαγγελματίας μπορεί να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα αποκλεισμού τροφών, κατά το οποίο συγκεκριμένες τροφές απομακρύνονται και στη συνέχεια επανεισάγονται, ώστε να εντοπιστεί ποια προκαλεί τις ενοχλήσεις.

Υπάρχουν επίσης ορισμένες απλές αλλαγές που μπορούν να βοηθήσουν στον περιορισμό του φουσκώματος:

• Μειώστε τα ανθρακούχα ποτά.
• Αποφύγετε να τρώτε βιαστικά ή να μιλάτε πολύ την ώρα του φαγητού, ώστε να περιορίσετε την κατάποση αέρα.
• Προτιμήστε μικρότερα και πιο αργά γεύματα.

«Η ταχύτητα και η ποσότητα με την οποία τρώμε επηρεάζουν σημαντικά την παραγωγή αερίων», τονίζει ο Δρ. Staller.