Νέα έρευνα για τις σχέσεις – Πόσο συχνά κρύβουμε την αλήθεια από τον σύντροφό μας

Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης μελετά τις διαφορετικές μορφές ανειλικρίνειας στις ερωτικές σχέσεις

Νέα έρευνα για τις σχέσεις – Πόσο συχνά κρύβουμε την αλήθεια από τον σύντροφό μας
Unsplash

Η εμπιστοσύνη είναι ένας από τους βασικότερους παράγοντες για μια υγιή σχέση. Όταν, όμως, αρχίζουμε να αμφισβητούμε την ειλικρίνεια του συντρόφου μας, ακόμη και μια μικρή ασυνέπεια μπορεί να προκαλέσει ανασφάλεια και προβληματισμό.

Το θέμα εξετάζει νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, με επικεφαλής τη Rachele Mazzini, η οποία διερευνά τους τρόπους με τους οποίους εκδηλώνεται η ανειλικρίνεια στις στενές προσωπικές σχέσεις και τη σύνδεσή της με την ποιότητά τους. Τα αποτελέσματα παρουσιάζει η Susan Krauss Whitbourne, ομότιμη καθηγήτρια Ψυχολογίας, μέσα από άρθρο της στο Psychology Today.

Η ανειλικρίνεια δεν αφορά μόνο τα ψέματα

Σε μια σχέση, δύο άνθρωποι δεν μοιράζονται μόνο την καθημερινότητά τους, αλλά και τους φόβους, τις επιθυμίες, τις ευάλωτες πλευρές τους, τις προσδοκίες και τα μελλοντικά τους σχέδια. Η ειλικρίνεια αποτελεί βασική προϋπόθεση για να διατηρηθούν η εμπιστοσύνη και η συναισθηματική εγγύτητα. Παρ’ όλα αυτά, η ανειλικρίνεια είναι αρκετά συνηθισμένη και δεν περιορίζεται στα ξεκάθαρα ψέματα. Μπορεί να εκφράζεται με την απόκρυψη πληροφοριών, τα μυστικά, τις λεγόμενες «αθώες» ανακρίβειες ή την προσπάθεια να παρουσιαστεί μια κατάσταση διαφορετικά από την πραγματική της διάσταση.

Οι αιτίες πίσω από αυτές τις συμπεριφορές ποικίλλουν. Κάποιος μπορεί να μην αποκαλύπτει την αλήθεια για να αποφύγει έναν καβγά, να μη στενοχωρήσει τον σύντροφό του ή να γλιτώσει τις συνέπειες των πράξεών του. Υπάρχουν, επίσης, άνθρωποι που έχουν μια γενικότερη τάση να μην είναι ειλικρινείς, η οποία επηρεάζει και τις προσωπικές τους σχέσεις. Για τους ερευνητές, επομένως, σημασία δεν έχει μόνο το αν κάποιος λέει ψέματα, αλλά και οι λόγοι που τον οδηγούν σε αυτή τη συμπεριφορά.

10 ερωτήσεις για την ανειλικρίνεια στη σχέση

Στο πλαίσιο της έρευνας, οι επιστήμονες δημιούργησαν μια ειδική κλίμακα αξιολόγησης (DIRS), η οποία περιλαμβάνει 10 προτάσεις. Η δοκιμή της πραγματοποιήθηκε σε σχεδόν 900 συμμετέχοντες, οι οποίοι συμπλήρωσαν την κλίμακα δύο φορές, με χρονική απόσταση μίας εβδομάδας. Κλήθηκαν να βαθμολογήσουν πόσο συμφωνούν με καθεμία από τις παρακάτω δηλώσεις, χρησιμοποιώντας μια κλίμακα από το 1 («διαφωνώ απόλυτα») έως το 5 («συμφωνώ απόλυτα»):

  • Όταν επικοινωνώ με τον σύντροφό μου, συχνά προσποιούμαι ότι όλα είναι καλά, ενώ στην πραγματικότητα συμβαίνει κάτι.
  • Λέω στον σύντροφό μου μικρά, «αθώα» ψέματα για ασήμαντα θέματα, επειδή θεωρώ ότι με αυτόν τον τρόπο θα νιώσει καλύτερα.
  • Κάποιες φορές δεν λέω την αλήθεια στον σύντροφό μου για να τον προστατεύσω ή να μην πληγώσω τα συναισθήματά του.
  • Είμαι ανοιχτός και ειλικρινής με τον σύντροφό μου για όσα αισθάνομαι ή για τον τρόπο με τον οποίο βιώνω μια κατάσταση.
  • Όταν μιλάω στον σύντροφό μου, δεν αφήνω καμία λεπτομέρεια εκτός.
  • Δεν έχω μυστικά από τον σύντροφό μου.
  • Υπάρχουν φορές που σκέφτομαι να απατήσω τον σύντροφό μου.
  • Κάποιες φορές σκέφτομαι να έρθω σε ερωτική επαφή με κάποιο άλλο άτομο.
  • Δεν φαντάζομαι ποτέ τον εαυτό μου να είναι άπιστος στον σύντροφό μου.
  • Δεν θεωρώ πιθανό να δημιουργήσω συναισθηματικό δεσμό με κάποιο άλλο άτομο εκτός της σχέσης μου.

Τι έδειξαν οι απαντήσεις

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι περισσότεροι συμμετέχοντες παρουσίασαν τάση προς την ειλικρίνεια και στις δύο διαστάσεις που εξετάζει η κλίμακα. Τη μικρότερη αποδοχή συγκέντρωσε η δήλωση που αφορούσε τη σκέψη της απιστίας. Αντίθετα, συχνότερα οι συμμετέχοντες παραδέχονταν ότι λένε μικρά, «αθώα» ψέματα ή αποκρύπτουν την αλήθεια με σκοπό να προστατεύσουν τα συναισθήματα του συντρόφου τους. Το εύρημα αυτό φωτίζει μια διαφορετική πλευρά των ερωτικών σχέσεων: η ανειλικρίνεια δεν προέρχεται απαραίτητα από πρόθεση εξαπάτησης ή προδοσίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να πηγάζει ακόμη και από την προσπάθεια να μην πληγωθεί ο άλλος.

Αυτό, ωστόσο, δεν καθιστά ακίνδυνες τις μικρές ανακρίβειες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι υψηλότερες επιδόσεις στην κλίμακα ανειλικρίνειας συνδέονταν με χαμηλότερη ποιότητα σχέσης. Παράλληλα, εντόπισαν συσχετίσεις μεταξύ της ανειλικρίνειας μέσα στη σχέση και γενικότερων χαρακτηριστικών προσωπικότητας που σχετίζονται με την τάση ενός ατόμου να λέει ψέματα. Αυτό σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο κάποιος συμπεριφέρεται στον σύντροφό του συνδέεται και με τη συμπεριφορά του σε άλλες πτυχές της ζωής του.

Όταν κλονίζεται η εμπιστοσύνη

Η σημασία της νέας κλίμακας δεν έγκειται στο ότι μπορεί να αποκαλύψει με βεβαιότητα ένα ψέμα, αλλά στο ότι συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών μορφών ανειλικρίνειας που ενδέχεται να εμφανιστούν σε μια σχέση. Ένα ψέμα με σκοπό την αποφυγή μιας σύγκρουσης, η απόκρυψη μιας πληροφορίας ή μια υπόσχεση που δεν τηρείται δεν έχουν απαραίτητα την ίδια βαρύτητα. Ωστόσο, όταν τέτοιες συμπεριφορές επαναλαμβάνονται, μπορεί να επηρεάσουν το αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

Επομένως, δεν χρειάζεται να θεωρούμε κάθε αμφιβολία απόδειξη εξαπάτησης. Είναι σημαντικό, όμως, να αναγνωρίζουμε όσα μας προβληματίζουν στη σχέση και να επιδιώκουμε ουσιαστική επικοινωνία. Η ειλικρίνεια δεν σημαίνει απλώς ότι δεν υπάρχουν ψέματα, αλλά ότι δύο άνθρωποι μπορούν να μοιράζονται τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις αλήθειες τους, ακόμη κι όταν είναι δύσκολες. Όταν αυτή η δυνατότητα αρχίζει να περιορίζεται, το σημαντικότερο βήμα ίσως είναι να κατανοήσουμε τι έχει συμβεί στην εμπιστοσύνη και με ποιον τρόπο μπορεί να ξαναχτιστεί.