Ελεύθερη σχέση: Πότε μπορεί να λειτουργήσει και ποια είναι τα σημάδια ότι δεν οδηγεί πουθενά
Η απουσία αποκλειστικότητας μπορεί να ταιριάζει σε δύο ανθρώπους, αρκεί να έχουν ξεκαθαρίσει τι περιμένουν ο ένας από τον άλλον
Η ελεύθερη σχέση μπορεί αρχικά να μοιάζει με την ιδανική επιλογή για όσους θέλουν να περνούν όμορφα με έναν άνθρωπο, χωρίς τις υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις μιας συμβατικής σχέσης, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα να συναντιούνται όταν το επιθυμούν, χωρίς αποκλειστικότητα και χωρίς απαραίτητα να κάνουν κοινά σχέδια για το μέλλον.
Ωστόσο, στην πράξη, πολλές τέτοιες σχέσεις καταλήγουν άσχημα, όχι επειδή είναι ελεύθερες, αλλά επειδή οι δύο πλευρές δεν έχουν ξεκαθαρίσει ποτέ τι ακριβώς σημαίνει αυτή η ελευθερία και τι περιμένει η καθεμία από την άλλη. Ως ελεύθερη σχέση ορίζεται μια κατάσταση χωρίς δέσμευση αποκλειστικότητας και χωρίς κοινό σχεδιασμό για το μέλλον, στην οποία δύο άνθρωποι βγαίνουν, περνούν χρόνο μαζί και συχνά έχουν ερωτική επαφή, χωρίς να θεωρούνται απαραίτητα ζευγάρι. Για να λειτουργήσει, είναι σημαντικό να πρόκειται για μια συνειδητή επιλογή και των δύο, η οποία έχει συζητηθεί και συμφωνηθεί ξεκάθαρα, καθώς τα προβλήματα συνήθως ξεκινούν όταν ο ένας απολαμβάνει την κατάσταση όπως είναι, ενώ ο άλλος ελπίζει κρυφά ότι κάποια στιγμή θα εξελιχθεί σε κάτι περισσότερο.
Ελεύθερη ή ανοιχτή σχέση; Η διαφορά
Στην καθημερινή συζήτηση οι δύο όροι χρησιμοποιούνται συχνά σαν να περιγράφουν την ίδια κατάσταση, ωστόσο υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσά τους, η οποία έχει να κάνει κυρίως με το αν οι δύο άνθρωποι θεωρούνται ζευγάρι και αν έχουν αναλάβει κάποια κοινή δέσμευση:
Ελεύθερη σχέση: Οι δύο άνθρωποι δεν αποτελούν ζευγάρι, συναντιούνται, περνούν χρόνο μαζί, χωρίς να έχουν συμφωνήσει αποκλειστικότητα, ενώ ο καθένας διατηρεί την ανεξαρτησία του και κάνει τη δική του ζωή. Στα αγγλικά η κατάσταση αυτή περιγράφεται ως casual relationship ή situationship.
Ανοιχτή σχέση: Οι δύο άνθρωποι είναι ζευγάρι, έχουν κοινή ζωή και δέσμευση, αλλά έχουν συμφωνήσει ότι μπορούν να συναντούν και άλλους ανθρώπους, ακολουθώντας συγκεκριμένους κανόνες που έχουν θέσει μεταξύ τους.
Το συγκεκριμένο άρθρο αφορά την πρώτη περίπτωση, δηλαδή την ελεύθερη σχέση, και αν δεν είσαι βέβαιος σε ποια από τις δύο καταστάσεις βρίσκεσαι, αυτή είναι ακριβώς η πρώτη συζήτηση που χρειάζεται να κάνεις με τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου.
Πότε μια ελεύθερη σχέση δουλεύει
Μια ελεύθερη σχέση έχει περισσότερες πιθανότητες να λειτουργήσει όταν και οι δύο άνθρωποι βρίσκονται στην ίδια συναισθηματική κατάσταση και δεν αναζητούν αυτή την περίοδο μια σταθερή σχέση, είτε επειδή μόλις έχουν βγει από έναν χωρισμό είτε επειδή οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, οι σπουδές ή μια επικείμενη μετακόμιση δεν τους επιτρέπουν να επενδύσουν σε κάτι πιο δεσμευτικό. Εξίσου σημαντικό είναι να μπορείς να διαχειριστείς το ενδεχόμενο ο άλλος να βγει με κάποιον διαφορετικό, χωρίς αυτό να σου προκαλεί έντονη ζήλια ή να σε κάνει να αισθάνεσαι ότι απειλείται κάτι που θεωρείς δικό σου.
Παράλληλα, η απουσία αποκλειστικότητας δεν σημαίνει ότι απουσιάζει και ο σεβασμός, καθώς η επικοινωνία, η συνέπεια στα ραντεβού και η αποφυγή της ξαφνικής εξαφάνισης παραμένουν απαραίτητα στοιχεία, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει επίσημη δέσμευση. Τέλος, είναι σημαντικό και οι δύο να έχουν μια γεμάτη καθημερινότητα έξω από αυτή την επαφή, με φίλους, χόμπι και προσωπικούς στόχους, ώστε η ελεύθερη σχέση να αποτελεί ένα ευχάριστο κομμάτι της ζωής τους και όχι το επίκεντρο γύρω από το οποίο περιστρέφεται ολόκληρη η καθημερινότητά τους.
Πότε δεν δουλεύει: Τα σημάδια
Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που μπορούν να δείξουν ότι η ελεύθερη σχέση δεν καλύπτει πλέον τις ανάγκες σου και ότι ενδεχομένως έχεις αρχίσει να αναζητάς κάτι πιο ουσιαστικό. Αν κοιτάζεις συνεχώς το κινητό σου περιμένοντας ένα μήνυμά της, σε ενοχλεί όταν δεν σου λέει πού βρισκόταν, πιάνεις τον εαυτό σου να φαντάζεται κοινές διακοπές ή αισθάνεσαι την ανάγκη να επαναλαμβάνεις στους φίλους σου ότι «δεν είναι τίποτα σοβαρό», ίσως τα συναισθήματά σου να έχουν αρχίσει να ξεπερνούν τα όρια που είχατε αρχικά συμφωνήσει.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι εκείνη επιθυμεί να διατηρήσει την κατάσταση αποκλειστικά σε χαλαρό επίπεδο, όπως το γεγονός ότι επιλέγει να σε συναντά κυρίως αργά το βράδυ, αποφεύγει να σε γνωρίσει στους φίλους της, δεν κάνει σχέδια που ξεπερνούν τις επόμενες λίγες ημέρες ή απαντά αόριστα κάθε φορά που προσπαθείς να συζητήσεις μαζί της για το τι ακριβώς συμβαίνει μεταξύ σας. Όταν οι ενδείξεις αυτές φανερώνουν ότι οι δύο άνθρωποι έχουν διαφορετικές προσδοκίες, η σχέση παύει ουσιαστικά να είναι ελεύθερη και για τους δύο, καθώς κάποιος από τους δύο κινδυνεύει να πληγωθεί, περιμένοντας κάτι που ο άλλος δεν έχει πρόθεση να προσφέρει.
Οι 6 κανόνες που την κρατάνε τίμια
Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι να ξεκαθαρίσετε με λόγια τι ακριβώς θέλετε, χωρίς να αφήνετε τα πράγματα σε αόριστες υποσχέσεις όπως «ας δούμε πώς θα πάει», αλλά να συζητήσετε ανοιχτά ότι πρόκειται για κάτι χαλαρό και ότι κανείς δεν οφείλει αποκλειστικότητα, εφόσον αυτό είναι πράγματι που επιθυμείτε και οι δύο. Στην ίδια συζήτηση χρειάζεται να συμφωνήσετε τι ισχύει σχετικά με τους άλλους ανθρώπους, αν δηλαδή μπορείτε να βλέπετε και διαφορετικά άτομα, αλλά και αν θέλετε να γνωρίζετε ο ένας για τις υπόλοιπες γνωριμίες του άλλου ή προτιμάτε να μη συζητάτε αυτές τις λεπτομέρειες.
Εξίσου απαραίτητη είναι η προστασία κατά τη σεξουαλική επαφή, καθώς σε μια σχέση χωρίς αποκλειστικότητα η χρήση προφυλακτικού και οι τακτικές εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα αποτελούν αυτονόητες πρακτικές και όχι ένα θέμα που πρέπει να αποφεύγεται. Παράλληλα, χρειάζεται να αποφεύγονται τα παιχνίδια ζήλιας και οι προσπάθειες να προκαλέσεις ανασφάλεια στον άλλον για να κερδίσεις την προσοχή του, αφού, αν έχεις αρχίσει να θέλεις κάτι περισσότερο, είναι προτιμότερο να το εκφράσεις ξεκάθαρα αντί να προσπαθείς να το πετύχεις με έμμεσους τρόπους.
Ένας ακόμη σημαντικός κανόνας είναι να συζητάτε ανά τακτά χρονικά διαστήματα, για παράδειγμα κάθε λίγες εβδομάδες, αν εξακολουθείτε να αισθάνεστε άνετα με την κατάσταση, καθώς τα συναισθήματα και οι ανάγκες μπορούν να αλλάξουν στην πορεία. Μια απλή ερώτηση όπως «είμαστε ακόμα εντάξει με αυτό;» μπορεί να βοηθήσει να αποφευχθούν παρεξηγήσεις και περιττή στενοχώρια, ενώ, όταν έρθει η στιγμή να τελειώσει η σχέση, είναι σημαντικό να προηγηθεί μια ειλικρινής συζήτηση και όχι μια ξαφνική εξαφάνιση, αφού το ghosting δεν αποτελεί ένδειξη ελευθερίας, αλλά μια αγενή συμπεριφορά απέναντι στον άλλον.
Τι να πεις: Έτοιμες φράσεις
Για να το ξεκαθαρίσεις από την αρχή:
«Περνάω πολύ ωραία μαζί σου. Για να είμαι ειλικρινής, αυτή την περίοδο δεν ψάχνω σχέση. Εσύ πώς το βλέπεις;»
Για check-in στην πορεία:
«Θέλω να βεβαιωθώ ότι είμαστε ακόμα στην ίδια σελίδα. Σου ταιριάζει αυτό που κάνουμε ή θες κάτι διαφορετικό;»
Αν θες κάτι παραπάνω:
«Ξεκινήσαμε χαλαρά, αλλά εγώ άρχισα να θέλω περισσότερα. Δεν σε πιέζω, απλώς θέλω να ξέρεις πού βρίσκομαι.»
Για να το τελειώσεις:
«Πέρασα πολύ ωραία μαζί σου, αλλά νιώθω ότι πρέπει να το σταματήσουμε εδώ. Δεν θέλω να το αφήσω να ξεθωριάσει χωρίς να σου το πω.»
Είναι για σένα; Γρήγορο τεστ
Για να καταλάβεις αν μια ελεύθερη σχέση μπορεί πραγματικά να σου ταιριάζει, χρειάζεται να απαντήσεις με ειλικρίνεια σε τρεις ερωτήσεις, χωρίς να προσπαθήσεις να δώσεις την απάντηση που θεωρείς ότι θα έπρεπε να δώσεις:
- Αν μάθαινες αύριο ότι βγαίνει με κάποιον άλλον, θα σου ήταν αδιάφορο;
- Θα ήσουν εντάξει αν όλο αυτό τελείωνε σε έναν μήνα;
- Σου αρκεί αυτό που έχετε τώρα, χωρίς να περιμένεις να «εξελιχθεί»;
Αν οι απαντήσεις σου είναι και στις τρεις περιπτώσεις «ναι», τότε μια ελεύθερη σχέση ενδέχεται να σου ταιριάζει, καθώς φαίνεται ότι μπορείς να απολαύσεις αυτό που υπάρχει χωρίς να περιμένεις απαραίτητα κάτι διαφορετικό. Αν, όμως, υπάρχει έστω και ένα «όχι», είναι προτιμότερο να ανοίξεις τη σχετική συζήτηση τώρα και να ξεκαθαρίσεις τι αισθάνεσαι, αντί να περιμένεις έξι μήνες ελπίζοντας ότι η κατάσταση θα αλλάξει από μόνη της. Αν τελικά συνειδητοποιήσεις ότι αυτό που αναζητάς είναι κάτι πιο σταθερό, αξίζει να γνωρίζεις τι έχει πραγματικά σημασία στην αρχή μιας σχέσης, προτού επενδύσεις συναισθηματικά σε μια κατάσταση που ενδεχομένως δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες σου.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί μια ελεύθερη σχέση να γίνει κανονική;
Ναι, μπορεί να συμβεί, αλλά αυτό προϋποθέτει ότι και οι δύο άνθρωποι επιθυμούν να προχωρήσουν σε κάτι πιο σταθερό και ότι κάποιος θα εκφράσει ανοιχτά αυτή την επιθυμία. Αν περιμένεις σιωπηλά ότι ο άλλος θα αλλάξει γνώμη και θα θελήσει κάποια στιγμή μια κανονική σχέση, χωρίς να έχετε συζητήσει ποτέ το ενδεχόμενο, συνήθως καταλήγεις απλώς να χάνεις χρόνο.
Πόσο κρατάει συνήθως μια ελεύθερη σχέση;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένος κανόνας για τη διάρκειά της, καθώς πολλές ελεύθερες σχέσεις διαρκούν λίγους μήνες, μέχρι κάποιος από τους δύο να αρχίσει να αναζητά κάτι περισσότερο ή να γνωρίσει έναν διαφορετικό άνθρωπο. Για αυτόν τον λόγο, οι τακτικές συζητήσεις και η επιβεβαίωση ότι εξακολουθείτε να θέλετε το ίδιο πράγμα έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Τι κάνω αν την ερωτευτώ;
Το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι να εκφράσεις ήρεμα τα συναισθήματά σου, χωρίς να πιέσεις την άλλη πλευρά να ανταποκριθεί με τον ίδιο τρόπο. Αν εκείνη δεν αισθάνεται το ίδιο ή δεν επιθυμεί μια πιο σταθερή σχέση, ίσως είναι προτιμότερο να απομακρυνθείς για ένα διάστημα, αντί να παραμείνεις σε μια κατάσταση που σε πληγώνει ξανά και ξανά.
Είναι το ίδιο με το situationship;
Οι δύο έννοιες είναι σχεδόν ίδιες, ωστόσο υπάρχει μια μικρή διαφορά στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η κατάσταση. Το situationship περιγράφει συνήθως μια ελεύθερη σχέση για την οποία δεν έχει γίνει ποτέ μια ξεκάθαρη συζήτηση, με αποτέλεσμα κανείς από τους δύο να μην είναι βέβαιος για το τι ακριβώς ισχύει, ενώ στην ελεύθερη σχέση οι όροι και τα όρια έχουν συζητηθεί και συμφωνηθεί εξαρχής.