Ποιες τροφές προστατεύουν την καρδιά μας – Τι συστήνουν οι καρδιολόγοι

Η υγεία της καρδιάς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των διατροφικών επιλογών που κάνουμε καθημερινά. Τρόφιμα φυτικής προέλευσης με ελάχιστη επεξεργασία, ποιοτικές πηγές λιπαρών και πρωτεΐνης, καθώς και ο περιορισμός προϊόντων με πρόσθετη ζάχαρη και υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι βρίσκονται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής δήλωσης του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας (ACC).

Το βασικό μήνυμα είναι ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η συνολική ποιότητα της διατροφής και η σταθερή υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών, παρά η εστίαση σε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο ή θρεπτικό συστατικό. Η επιστημονική δήλωση δημοσιεύθηκε στο Journal of the American College of Cardiology (JACC) και συγκεντρώνει τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με τον ρόλο της διατροφής στην πρόληψη και τη διαχείριση των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Στηρίζεται σε κλινικές δοκιμές, μελέτες παρακολούθησης πληθυσμών και έρευνες που εξετάζουν τους βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων η διατροφή επηρεάζει την υγεία.

Από τα θρεπτικά συστατικά στο καθημερινό διαιτολόγιο

Όπως επισημαίνει ο Δρ. Frank B. Hu, πρόεδρος της επιτροπής συγγραφής, η επιστημονική προσέγγιση έχει αλλάξει. Η προσοχή δεν περιορίζεται πλέον στην εξέταση μεμονωμένων θρεπτικών συστατικών, αλλά στρέφεται περισσότερο στα τρόφιμα και στα συνολικά διατροφικά πρότυπα, τα οποία αποτυπώνουν καλύτερα την πολύπλοκη σχέση ανάμεσα στη διατροφή και την καρδιομεταβολική υγεία. Η συγκεκριμένη προσέγγιση αφορά τόσο την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων όσο και τη φροντίδα των ανθρώπων που έχουν ήδη διαγνωστεί με κάποια σχετική πάθηση. Η διατροφή αποτελεί μέρος της συνολικής αντιμετώπισης, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες θεραπευτικές παρεμβάσεις που χρειάζεται κάθε ασθενής.

Οι διατροφικές αλλαγές που υποστηρίζονται από τα επιστημονικά δεδομένα

Οι συντάκτες της δήλωσης ξεχωρίζουν ορισμένες βασικές αλλαγές στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες:

• Την αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με ακόρεστα, καθώς η ποιότητα των λιπαρών έχει σημαντικό ρόλο στη διατροφή.
• Την αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών και την κατανάλωση προϊόντων ολικής άλεσης.
• Τη μείωση του νατρίου και τον περιορισμό υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με χαμηλή διατροφική αξία, κυρίως των ζαχαρούχων ποτών και του επεξεργασμένου κρέατος.
• Τη σταθερή υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών προτύπων που μπορούν να διατηρηθούν σε βάθος χρόνου.

Η μεσογειακή διατροφή, η DASH (διατροφική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης), καθώς και υγιεινά χορτοφαγικά ή άλλα διατροφικά πρότυπα με έμφαση στα φυτικά τρόφιμα, έχουν συνδεθεί με ευνοϊκές επιδράσεις στην αρτηριακή πίεση, στα λιπίδια, στη ρύθμιση του σακχάρου και στο σωματικό βάρος. Παράλληλα, τα συγκεκριμένα πρότυπα σχετίζονται με χαμηλότερα ποσοστά καρδιαγγειακών νοσημάτων και θνησιμότητας.

Τι προτείνεται για τα ποτά

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ACC, βασική επιλογή στην καθημερινή κατανάλωση υγρών θα πρέπει να είναι το νερό και τα μη ζαχαρούχα ποτά. Αντίθετα, συστήνεται ο περιορισμός των ροφημάτων που περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη. Όσον αφορά το αλκοόλ, οι οδηγίες προτείνουν να περιορίζεται η κατανάλωσή του ή να αποφεύγεται.

Η σύνδεση της καρδιάς με τα νεφρά και τον μεταβολισμό

Η επιστημονική δήλωση εξετάζει τον ρόλο της διατροφής και στο πλαίσιο του καρδιαγγειακού-νεφρικού-μεταβολικού συνδρόμου (CKM), το οποίο περιγράφει την αλληλεπίδραση μεταξύ διαταραχών του μεταβολισμού, της νεφρικής λειτουργίας και του καρδιαγγειακού συστήματος. Η παχυσαρκία, ο διαβήτης, η χρόνια νεφρική νόσος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα αντιμετωπίζονται ως προβλήματα που συνδέονται μεταξύ τους. Επομένως, η διατροφική φροντίδα δεν περιορίζεται μόνο στη διαχείριση του σωματικού βάρους. Οι συγγραφείς κάνουν επίσης αναφορά στους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Παρότι οι συγκεκριμένες θεραπείες μπορούν να συμβάλουν σε σημαντική απώλεια βάρους και να προσφέρουν καρδιαγγειακά οφέλη, η διατήρηση μιας ποιοτικής διατροφής με επαρκή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών εξακολουθεί να είναι σημαντική κατά τη διάρκειά τους.

Η πρόσβαση σε ποιοτικά τρόφιμα αποτελεί μέρος της πρόληψης

Η δυνατότητα εφαρμογής των διατροφικών συστάσεων επηρεάζεται και από τις συνθήκες της καθημερινής ζωής. Το κόστος, η διαθεσιμότητα και η πρόσβαση σε θρεπτικά τρόφιμα διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα της διατροφής. Για τον λόγο αυτό, η δήλωση αναδεικνύει τη σημασία της επισιτιστικής ασφάλειας. Τα κατάλληλα τρόφιμα πρέπει να είναι διαθέσιμα, οικονομικά προσιτά και εύκολα προσβάσιμα, ενώ οι άνθρωποι χρειάζεται να έχουν τη δυνατότητα να τα εντάσσουν στην καθημερινότητά τους. Όπως συνοψίζει ο Δρ. Hu, ο στόχος είναι η σταθερή επιλογή ποιοτικών τροφίμων και η διαμόρφωση ενός διατροφικού προτύπου που ενισχύει την καρδιομεταβολική υγεία και μπορεί να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα.