Πώς τα κρεμμύδια επηρεάζουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα

Τα κρεμμύδια αποτελούν βασικό συστατικό της καθημερινής διατροφής μας και, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, ενδέχεται να συμβάλλουν στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα.

Η πιθανή αυτή επίδραση αποδίδεται σε έναν συνδυασμό συστατικών τους, τα οποία φαίνεται να βελτιώνουν την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη και να βοηθούν στη σταθεροποίηση της γλυκόζης. Τα ωμά κρεμμύδια διατηρούν περισσότερα αντιοξειδωτικά και ενεργά φυτοχημικά συστατικά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα μαγειρεμένα δεν έχουν θέση σε μια υγιεινή διατροφή. Η ινσουλίνη είναι ορμόνη που συμβάλλει στη ρύθμιση του σακχάρου, βοηθώντας τη γλυκόζη να μεταφερθεί από το αίμα στα κύτταρα, όπου χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενέργειας.

«Η ευαισθησία στην ινσουλίνη περιγράφει πόσο καλά ανταποκρίνονται τα κύτταρα σε αυτή τη διεργασία», αναφέρει η Dr. Diane Lindsay-Adler, επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής με εξειδίκευση στη διατροφή στο Ιατρικό Κολέγιο της Νέας Υόρκης. Όταν τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στην ινσουλίνη, εμφανίζεται αντίσταση στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Τι έχουν δείξει οι μελέτες

Η σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση κρεμμυδιών και στη γλυκαιμική ρύθμιση, δηλαδή στον έλεγχο της γλυκόζης από τον οργανισμό, έχει εξεταστεί σε ορισμένες μικρές μελέτες. Σε μία από αυτές, εθελοντές που κατανάλωσαν 100 γραμμάρια ωμού κρεμμυδιού παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου τέσσερις ώρες αργότερα. Στην έρευνα συμμετείχαν ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2. Στους ασθενείς με διαβήτη τύπου 1, τα κρεμμύδια συνδέθηκαν με μέση μείωση του σακχάρου κατά 89 mg/dl. Για σύγκριση, οι εγχύσεις ινσουλίνης το μείωναν κατά 145 mg/dl. Στους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, η μείωση έφτασε τα 40 mg/dl με την κατανάλωση κρεμμυδιών, ενώ με αντιδιαβητικό φάρμακο ήταν 81 mg/dl.

Σε όλες τις περιπτώσεις, οι συμμετέχοντες ήταν νηστικοί, ώστε να συγκριθούν καλύτερα οι επιδράσεις των κρεμμυδιών με εκείνες των φαρμάκων. Ωστόσο, η έρευνα δεν εξέτασε αν η επίδραση διατηρούνταν μετά τις τέσσερις ώρες ούτε αν η συστηματική κατανάλωση κρεμμυδιών θα βελτίωνε την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Μια άλλη μελέτη εξέτασε τον γλυκαιμικό έλεγχο σε 56 γυναίκες με καρκίνο του μαστού, ηλικίας 30 έως 63 ετών, οι οποίες υποβάλλονταν σε χημειοθεραπεία. Η συγκεκριμένη θεραπεία μπορεί να αυξήσει την αντίσταση στην ινσουλίνη. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες κρεμμυδιών, δηλαδή 100 έως 160 γραμμάρια ημερησίως, είχαν χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου και μεγαλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη. Επειδή, όμως, η μελέτη ήταν μικρή, τα αποτελέσματά της δεν μπορούν να γενικευθούν. Παράλληλα, οι ασθενείς δεν θα πρέπει να ξεκινούν να καταναλώνουν κρεμμύδια για αυτόν τον σκοπό χωρίς να συμβουλευτούν πρώτα τον γιατρό τους.

Πώς μπορεί να επηρεάζουν το σάκχαρο

Με ποιον τρόπο θα μπορούσαν τα κρεμμύδια να συμβάλλουν στον γλυκαιμικό έλεγχο; Άλλες έρευνες έχουν αναδείξει δύο βασικά συστατικά τους που ενδέχεται να επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης: Το αλλυλοπροπυλοδισουλφίδιο (APDS): Φαίνεται να διεγείρει την παραγωγή ινσουλίνης από το πάγκρεας και να εμποδίζει τη διάσπασή της στο ήπαρ. Τα φλαβονοειδή, όπως η κερσετίνη: Έχουν αντιοξειδωτική δράση και συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής στον οργανισμό. Υπάρχουν, επίσης, ενδείξεις ότι η κερσετίνη μπορεί να βελτιώνει την πρόσληψη γλυκόζης από τον οργανισμό, σύμφωνα με τη διαιτολόγο Dr. Jennifer Beery, από το πολιτειακό Υπουργείο Υγείας της Φλόριντα.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η ίδια, οι περισσότερες έρευνες για την ουσία έχουν πραγματοποιηθεί σε εργαστηριακό περιβάλλον και σε ζωικά μοντέλα. Για τον λόγο αυτό, απαιτούνται περισσότερες μελέτες ώστε να επιβεβαιωθούν τα μέχρι τώρα ευρήματα. Τα κρεμμύδια ενδέχεται ακόμη να υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου, χάρη στις πρεβιοτικές φυτικές ίνες που περιέχουν, σύμφωνα με την Dr. Lindsay-Adler. Το υγιές μικροβίωμα συμβάλλει στη ρύθμιση του σακχάρου από τον οργανισμό.

Τι πρέπει να προσέχετε

Τα παραπάνω ευρήματα δεν σημαίνουν ότι πρέπει να αρχίσετε να καταναλώνετε μεγάλες ποσότητες ωμών κρεμμυδιών με στόχο να μειώσετε το σάκχαρό σας. Είτε καταναλώνονται ωμά είτε μαγειρεμένα, τα κρεμμύδια αποτελούν μια θρεπτική και ωφέλιμη προσθήκη στη διατροφή, όπως τονίζει η καθηγήτρια. Δεν αποτελούν, όμως, θεραπεία για το αυξημένο σάκχαρο ούτε μπορούν να αντικαταστήσουν τα φάρμακα, την υγιεινή διατροφή και τα υπόλοιπα απαραίτητα μέτρα για τη ρύθμισή του. Επιπλέον, χρειάζεται μέτρο στην κατανάλωσή τους. Η υπερβολική ποσότητα μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όπως αέρια και τυμπανισμό. Ο κίνδυνος αυτός είναι μεγαλύτερος για όσους πάσχουν από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.