Τα 4 ζυμωμένα τρόφιμα που συνδέονται με την υγεία του εντέρου και των μυών

Το έντερο και οι μύες φαίνεται πως συνδέονται στενότερα απ’ όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα. Οι επιστήμονες μελετούν όλο και περισσότερο τον λεγόμενο «άξονα εντέρου-μυών» (gut-muscle axis), ένα σύστημα αμφίδρομης επικοινωνίας που φαίνεται να συνδέει το μικροβίωμα του εντέρου με τη λειτουργία και τον μεταβολισμό των μυών.

Ο Δρ Dominic Farsi, επιστήμονας Διατροφής και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Teagasc Food Research Centre της Ιρλανδίας, εξέτασε μαζί με συνεργάτες του, σε πρόσφατη ανασκόπηση, τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα για αυτή τη σχέση. Παράλληλα, διερεύνησαν εάν τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνη που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το κεφίρ, το γιαούρτι, το cottage cheese και το τέμπε, ένα προϊόν από ζυμωμένους σπόρους σόγιας, θα μπορούσαν να προσφέρουν οφέλη τόσο στο έντερο όσο και στους μύες.

Πώς μπορεί το έντερο να επηρεάζει τους μύες

Όπως αναφέρει ο ερευνητής σε άρθρο του στο The Conversation, το μικροβίωμα του εντέρου παράγει μόρια που ενδέχεται να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός χρησιμοποιεί τα θρεπτικά συστατικά, ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και ελέγχει τη φλεγμονή. Ταυτόχρονα, ο υγιής εντερικός φραγμός λειτουργεί ως προστατευτικό μέσο, εμποδίζοντας δυνητικά επιβλαβείς ουσίες να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος. Οι αλλαγές τόσο στη σύνθεση του μικροβιώματος όσο και στη λειτουργία του εντερικού φραγμού μπορούν να επηρεάσουν τη φλεγμονή, η οποία με τη σειρά της ενδέχεται να σχετίζεται με τη μυϊκή και τη γενικότερη μεταβολική υγεία.

Εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος του εντέρου στην πέψη και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Οι διαδικασίες αυτές μπορούν να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητα των αμινοξέων, δηλαδή των δομικών στοιχείων των πρωτεϊνών που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη και τη λειτουργία των μυών. Η σχέση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην επίδραση του εντέρου στους μύες. Φαίνεται πως λειτουργεί και αντίστροφα, καθώς οι μύες παράγουν μόρια σηματοδότησης και μεταβολικά υποπροϊόντα που μπορούν να επηρεάσουν άλλους ιστούς, συμπεριλαμβανομένου του εντέρου.

Γιατί οι επιστήμονες μελετούν τα ζυμωμένα τρόφιμα

Η ζύμωση μπορεί να μεταβάλει τη σύσταση ενός τροφίμου. Κατά τη διάρκειά της, οι μικροοργανισμοί διασπούν πρωτεΐνες και άλλα συστατικά, κάτι που ενδέχεται να διευκολύνει την πέψη της πρωτεΐνης και να αυξήσει τη διαθεσιμότητα των αμινοξέων για τον οργανισμό. Επιπλέον, η συγκεκριμένη διαδικασία οδηγεί στην παραγωγή βιοδραστικών ενώσεων, ορισμένες από τις οποίες ενδέχεται να διαθέτουν αντιοξειδωτικές ή αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Ανάλογα με το είδος του τροφίμου και τον τρόπο παρασκευής του, μπορεί επίσης να περιέχονται ζωντανοί μικροοργανισμοί ή συστατικά τους, τα οποία αλληλεπιδρούν με το εντερικό μικροβίωμα και το ανοσοποιητικό σύστημα. Προκύπτει, επομένως, το ερώτημα εάν τρόφιμα όπως το γιαούρτι και το κεφίρ μπορούν να προσφέρουν στους μύες περισσότερα οφέλη από εκείνα που προκύπτουν απλώς από την περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνη.

Τι γνωρίζουμε και τι παραμένει αβέβαιο

Ο ειδικός επισημαίνει ότι χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία των διαθέσιμων δεδομένων. Η ανασκόπηση εντόπισε ενδείξεις ότι ορισμένα ζυμωμένα τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνη μπορούν να επηρεάσουν παραμέτρους που σχετίζονται με την υγεία του εντέρου, τον μεταβολισμό και τη φλεγμονή. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτές οι μεταβολές οδηγούν σε αύξηση της μυϊκής μάζας ή της δύναμης. Οι μελέτες που έχουν εξετάσει άμεσα την επίδραση αυτών των τροφίμων στη σύνθεση μυϊκής πρωτεΐνης είναι ελάχιστες. Πρόκειται για τη διαδικασία μέσω της οποίας ο οργανισμός παράγει νέο μυϊκό ιστό.

Κατά συνέπεια, δεν μπορούμε ακόμη να ισχυριστούμε ότι τα ζυμωμένα τρόφιμα ενισχύουν τη μυϊκή ανάπτυξη μέσω του άξονα εντέρου-μυών. Τα τρόφιμα αυτά μπορούν να προσφέρουν έναν ενδιαφέροντα συνδυασμό πρωτεΐνης, θρεπτικών συστατικών και μικροοργανισμών. Για να διαπιστωθεί, όμως, εάν η ζύμωση προσφέρει επιπλέον οφέλη στους μύες σε σύγκριση με αντίστοιχη ποσότητα πρωτεΐνης από μη ζυμωμένα τρόφιμα, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες. Οι έρευνες αυτές θα πρέπει να εξετάζουν ταυτόχρονα τις μεταβολές στο εντερικό περιβάλλον και τις επιδράσεις στη μυϊκή λειτουργία.