Ξενοδόχοι από Θεσσαλονίκη: Βραχυχρόνια μίσθωση, χωροταξικό και ένας δημόσιος διάλογος που βασίζεται στη μετριότητα – Τα τρία ‘αγκάθια’

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει υπερτουρισμός, το μοντέλο ‘ήλιος + θάλασσα’ είναι αυτό που την κατατάσσει τρίτη παγκοσμίως σε δημοφιλία, για το 2027 δεν υπάρχουν επικίνδυνες ενδείξεις, το νέο ΕΧΠ-Τ βάζει ‘φρένο’ στην παραγωγική δραστηριότητα των νησιών, ενώ η βραχυχρόνια μίσθωση δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό. Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γιάννης Χατζής τα λέει ‘έξω από τα δόντια’.

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

«Ναι, πηγαίνει καλά ο τουρισμός, έχουν γίνει πολλές και αξιόλογες επενδύσεις αλλά θα μπορούσαμε να έχουμε και καλύτερη στρατηγική. Ο βασικός λόγος είναι ότι οι περισσότεροι Έλληνες είμαστε ταυτόχρονα και τουρίστες και κρίνουμε τον τουρισμό σαν τουρίστες και όχι σαν επιχειρηματίες, και οι πολιτικοί που παίρνουν αποφάσεις πολλές φορές κρίνουν σαν τουρίστες» δήλωσε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γιάννης Χατζής σε δημοσιογραφική συνάντηση που είχε το διοικητικό συμβούλιο της ΠΟΞ με εκπροσώπους ΜΜΕ της Θεσσαλονίκης.

Ο ίδιος τόνισε πως ο δημόσιος διάλογος μονοπωλείται από μετριότητα, με αποτέλεσμα να μην φαίνεται, τουλάχιστον για την επόμενη δεκαετία, ότι μπορεί να υπάρξει τουριστική ανάπτυξη.

Το αποδίδει σε τρία βασικά ‘αγκάθια’ που αντιμετωπίζει ο ξενοδοχειακός κλάδος:

-Νούμερο ένα η βραχυχρόνια μίσθωση

-Νούμερο δυο το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό με τους αυστηρότερους κανόνες

-Νούμερο τρία η μετριότητα στο δημόσιο διάλογο και η έλλειψη ηγετών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ας τα αναλύσουμε όπως μας τα εξήγησε ο πρόεδρος της ΠΟΞ κ. Χατζής, χθες βράδυ, στο press event σε κεντρικό ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης, με αφορμή τη σημερινή τους γενική συνέλευση αλλά και την παρουσία τους στην 41 Philoxenia.

Βραχυχρόνια μίσθωση

Ο μεγάλος εφιάλτης των ξενοδόχων. Χαρακτήρισε τη βραχυχρόνια μίσθωση ως μια επιχειρηματική δραστηριότητα της μαφίας των Βαλκανίων, η οποία μπορεί μεν να αποτελεί λαϊκό εισόδημα για κάποιες οικογένειες, ωστόσο, ενώ από το 2018 οι ξενοδοχειακές κλίνες έχουν αυξηθεί κατά 3%, μπήκαν στην αγορά 1 εκατ. κλίνες της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Όπως ανέφερε ο κ. Χατζής, το 2025 συγκεντρώθηκαν 800 εκατ. ευρώ από το Τέλος Ανθεκτικότητας. «Από αυτά, τα 750 εκατ. ευρώ προέρχονται από τον ξενοδοχειακό κλάδο» και πρόσθεσε πως την τελευταία τριετία οι φόροι στα ξενοδοχεία έχουν αυξηθεί κατά 258% και τα έσοδα μόλις 14%.

Υπογράμισε πως η ξενοδοχία, παρά τις όποιες αντιξοότητες, εξακολουθεί να είναι ένας κερδοφόρος κλάδος με δυνατότητες ανάπτυξης, «αλλά σε κακό αναπτυξιακό περιβάλλον» προσθέτοντας πως το κανονιστικό περιβάλλον λειτουργεί υπέρ της βραχυχρόνιας μίσθωσης, που δεν τη θεωρεί παραγωγική δραστηριότητα.

Ως παραγωγική δραστηριότητα, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΞ, είναι ο οργανωμένος τουρισμός. «Εάν είχαμε ηγέτες στην Ευρώπη να πάρουν δύσκολες αποφάσεις, η Ελλάδα θα είχε περισσότερο τουρισμό, περισσότερα χρήματα, λιγότερη κίνηση και φθηνότερα ενοίκια. Δεν υπάρχει υπερτουρισμός, δεν υπάρχει στεγαστική κρίση, είναι μια τεχνητή κρίση λόγω έλλειψης ηγετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση» δηλώνει ο κ. Χατζής αναλύοντας το ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό

Δεύτερο ‘αγκάθι’ για τον ξενοδοχειακό κλάδο αποτελούν οι νέοι αυστηρότεροι κανόνες που καθορίζει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.

Οι βασικές αλλαγές του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό (ΦΕΚ Δ΄ 658/7.8.2026) αγγίζει κυρίως τα νησιά, και δη τα μεγάλα νησιά, όπου προβλέπεται ειδικότερη κατηγοριοποίηση, καθορίζοντας στην πράξη τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή.

Το νέο ΕΧΠ – Τουρισμό επηρεάζει το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής.

Σύμφωνα με τον κ. Χατζή, το νέο χωροταξικό αποτελεί σημείο καμπής για τα νησιά, καθώς οδηγεί όλη την παραγωγή της χώρας σε μικρές εκμεταλλεύσεις. «Θέλουμε και προσπαθούμε να στηρίζουμε και την μικρή εκμετάλλευση, αλλά στερείται κάποιες οικονομικές προϋποθέσεις των οικονομίων κλίμακας» δηλώνει προσθέτοντας πως εάν τα ξενοδοχεία δεν είναι σε εξαιρετικά σημεία με πολύ ακριβές τιμές, τότε είναι πολύ δύσκολο να έχουν κερδοφορία. Και παράλληλα, οι μεγάλες εκμεταλλεύσεις δημιουργούν, όπως εξηγεί, καλύτερες θέσεις εργασίας υψηλότερης εξειδίκευσης (π.χ. διευθυντές, μάρκετινγκ κλπ.).

Μετριότητα στο δημόσιο διάλογο

Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΠΟΞ, το 11% του πληθυσμού της χώρας παράγει το 70% του τουριστικού πλούτου, δηλαδή το 1/10 της χώρας παράγει τα 7/10 του πλούτου.

Τόνισε πως η μελέτη για το ΕΧΠ-Τ δεν συμβαδίζει με το παραγωγικό μοντέλο και την περαιτέρω ανάπτυξη της χώρας, σε επίπεδο τουρισμού.

«Δεν έχουμε πολιτική μόχλευση» ανέφερε ο κ. Χατζής και αναφορικά με τη σεζόν του 2027 πρόσθεσε, «δεν έχουμε επικίνδυνες ενδείξεις, έχουμε ενδείξεις επικίνδυνες για το ότι δεν διαφαίνεται ξανά τουριστική ανάπτυξη στην χώρα τα επόμενα δέκα χρόνια με τις πολιτικές που ασκούν, δεν βλέπω τον τρόπο.»

Τα μηνύματα από το Λονδίνο

Λίγες μέρες αφότου ολοκληρώθηκε μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς τουριστικές εκθέσεις παγκοσμίως, η World Travel Market στο Λονδίνο, τα μηνύματα που έφεραν στις αποσκευές τους οι ξενοδόχοι, δεν είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά δεδομένης μιας σειράς ανασταλτικών παραγόντων όπως το ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, η ακρίβεια, η συνέχιση των πολέμων κλπ.

Όπως μας πληροφόρησε ο πρόεδρος της ΠΟΞ, ο σχεδιασμός των πτήσεων για τη σεζόν του 2027 είναι ελάχιστα πιο κάτω σε σχέση με πέρυσι, ωστόσο, όσο θα περνάει ο καιρός δεν θα υπάρξει διαφορά στις πωλήσεις.

«Οι Γερμανοί tour operators μιλούσαν για μείωση 35%, όμως αυτή τη στιγμή μαζεύουν προσφορές» υπογράμμισε προσθέτοντας ότι ναι μεν επηρεάζονται από τις τρέχουσες εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο, όμως «αυτό που έχουμε διδαχθεί τα τελευταία λίγα χρόνια είναι ότι ο κόσμος έχει συνηθίσει στις κρίσεις, αντιδράει απότομα αλλά και απότομα αλλάζει γνώμη.»

Η Αγγλία παρουσιάζει μια μείωση 20%, αλλά σύμφωνα με τον κ. Χατζή, μέχρι στιγμής, δεν φαίνεται ανησυχητική. Βέβαια, οι δυο μεγάλες αγορές, Γερμανία και Αγγλία, που διακινούν το 50% του τουριστικού προϊόντος, αντιμετωπίζουν και εκείνες αναταράξεις στις οικονομίες τους, οπότε, εντός ολίγων μηνών, θα φανεί πιο ξεκάθαρα η πορεία της επόμενης σεζόν.

Που οφείλεται η μειωμένη Μέση Κατά Κεφαλή Δαπάνη

Πάντως για το 2026, μέχρι στιγμής, φαίνεται μια αύξηση σε αφίξεις κατά 4%, ενώ τα έσοδα θα κινηθούν περίπου στο  10%.

Ο κ. Χατζής έκανε λόγο για μειωμένη Μέση Κατά Κεφαλή Δαπάνη, που την αποδίδει, αφενός στη βραχυχρόνια μίσθωση, καθώς έχουν προστεθεί πολλά φθηνά ακίνητα στην αγορά, αφετέρου στον οδικό τουρισμό, καθώς οδικώς έρχονται τουρίστες από χώρες με χαμηλότερο σε κατά κεφαλή ΑΕΠ, σε σχέση με εκείνους που φθάνουν αεροπορικώς.

Το μοντέλο ‘ήλιος + θάλασσα’

Ο πρόεδρος της ΠΟΞ σχολίασε και το μοντέλο «ήλιος + θάλασσα», επισημαίνοντας πως θα πρέπει να είμαστε πολύ περήφανοι γι’ αυτό το μοντέλο τουρισμού.

«Είμαστε ο τρίτος προορισμός παγκοσμίως σε δημοτικότητα, μετά την Ισπανία και την Τουρκία, είναι το βασικό μας προϊόν, έξι νησιά κάνουν το 50% του τζίρου» υπογράμμισε και στη συνέχεια αναφέρθηκε και στους προορισμούς 12μηνης λειτουργίας λέγοντας πως 8 Περιφέρειες κάνουν μόλις το 5% του τζίρου.

Είναι κατά βάση 12μηνης λειτουργίας, όμως αυτές οι περιοχές έχουν τρία στρατηγικά μειονεκτήματα:

-Έχουν βασιστεί στον εσωτερικό τουρισμό,

-υπήρξαν πολλές κακές χρονιές λόγω της κρίσης, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να έχουν κακές οικονομικές καταστάσεις που τους απομακρύνει από το τραπεζικό σύστημα και τους βάζει σε έναν κύκλο μη ανταγωνιστικό και

-επειδή υπάρχει δυσκολία βιωσιμότητας, αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της διαδοχής.