Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ: Να υπερασπιστούμε το δικαίωμα στα τοπικά δημοψηφίσματα
Πυρά κατά των διατάξεων του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης που στην πράξη δημιουργεί προσκόμματα στη διενέργεια δημοψηφισμάτων
theopinion 
Κάλεσμα σε όλες τις δυνάμεις του τόπου ώστε να αποτραπούν οι αλλαγές που προβλέπει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τα δημοψηφίσματα απευθύνει η Οργανωτική Επιτροπή του Δημοψηφίσματος για την ΔΕΘ.
«Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με μια φράση, αποτελεί άλλο ένα βήμα στη διαρκή πορεία υποβάθμισης της τοπικής αυτοδιοίκησης, συρρίκνωσης της συμμετοχής και της δημοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποτελούσε έκπληξη το γεγονός ότι, στην αρχική του εκδοχή, καταργούσε ολοκληρωτικά το δικαίωμα των δημοτών να ζητάνε και να επιβάλλουν τοπικά δημοψηφίσματα, ένα δικαίωμα που κατοχυρώθηκε μόλις το 2018 και ενεργοποιήθηκε μόλις το 2024. Αυτό το κρίσιμο πισωγύρισμα, ωστόσο, συνέπεσε με την πρωτοβουλία των δημοτών και δημοτισσών της Θεσσαλονίκης για το δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ. Ακόμα και αν η διοίκηση του Δήμου, σε συνεργασία πάντα με την κυβέρνηση, κατάφερε τελικά να αποφύγει -προς το παρόν τουλάχιστον, γιατί η προσπάθειά μας συνεχίζεται με κάθε μέσο- τη δημοκρατική διέξοδο επιστρατεύοντας έωλα νομικά τερτίπια, η πίεση του κινήματος που αναπτύχθηκε φαίνεται πως έφτασε ως τις παρυφές της κυβέρνησης. Έτσι, στην τελευταία εκδοχή του «Κώδικα», όπως αυτός δόθηκε για δημόσια διαβούλευση, επανήλθε το ενδεχόμενο δημοτικού δημοψηφίσματος με πρωτοβουλία των δημοτών. Η επαναφορά αυτού του δικαιώματος είναι μια ακόμα μικρή νίκη για τους πολίτες της Θεσσαλονίκης, που αποδεικνύει τις δυνατότητες της συλλογικής δράσης», επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η Οργανωτική Επιτροπή.
Όμως εκεί σταματούν τα καλά νέα, όπως τονίζει.
«Κατά τα άλλα», συνεχίζει η Οργανωτική Επιτροπή, «ο νέος Κώδικας συνεχίζει να περιστέλλει το δικαίωμα στα δημοτικά δημοψηφίσματα σε τέτοιο βαθμό, που στην πράξη το ματαιώνει. Το βασικότερο πρόβλημα είναι ότι δημοψήφισμα θα επιτρέπεται πια μόνο για θέματα «αποκλειστικής αρμοδιότητας» των Δήμων και -όπως γνωρίσουμε δυστυχώς- αυτά δεν είναι παρά ελάχιστα και μικρής σημασίας, αφού σε όλα τα σημαντικά ζητήματα εμπλέκονται άλλοι κρατικοί και ιδιωτικοί φορείς. Για παράδειγμα, με το νέο πλαίσιο, δεν θα μπορούσαμε καν να αιτηθούμε δημοψήφισμα για την ανάπλαση της ΔΕΘ, αφού η αρμοδιότητα για το θέμα ανήκει κυρίως στο Υπερταμείο και την κυβέρνηση. Ακόμα και για αυτά τα θέματα, ωστόσο, «το αποτέλεσμα του δημοτικού δημοψηφίσματος», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο νέος νόμος, θα «αποτελεί απλή γνώμη προς το οικείο συμβούλιο», χωρίς καμία δεσμευτικότητα, όπως προβλέπεται από τον ισχύοντα νόμο.
Σε σχέση με τη δυνατότητα πρόκλησης δημοψηφίσματος από πρωτοβουλία δημοτών -η οποία βγάζει μάτι ότι προστέθηκε πρόχειρα και τελευταία στιγμή- όλα παραμένουν σε μια γκρίζα ζώνη ασάφειας. Προβλέπεται να συγκεντρώνονται οι υπογραφές σε μια «ειδική ψηφιακή πύλη», χωρίς να ορίζεται ποιος θα τη δημιουργήσει, ενώ οι προδιαγραφές της θα οριστούν στο μέλλον από Υπουργικές Αποφάσεις. Ακόμα κι έτσι, το Δημοτικό Συμβούλιο παύει να δεσμεύεται να κάνει δεκτό το αίτημα (βέβαια, είδαμε τί έκανε και το δικό μας Συμβούλιο που ήταν υποχρεωμένο), ενώ φαίνεται πως αποκτά το ελεύθερο να διαμορφώσει κατά το δοκούν το ερώτημα. Τέλος, σημειώνεται πως το δημοψήφισμα θα είναι μόνο ηλεκτρονικό, κάτι που αφενός περιορίζει το κύρος της διαδικασίας, αφετέρου αποκλείει ανθρώπους με χαμηλή πρόσβαση στον ψηφιακό κόσμο.
Με βάση τα παραπάνω, είναι φανερό ότι στην πράξη δεν πρόκειται ποτέ να πραγματοποιηθεί δημοτικό δημοψήφισμα στη χώρα, κατατάσσοντάς την στον πάτο της διεθνούς κατάταξης, όσον αφορά το σεβασμό της τοπικής αυτοδιοίκησης και της δημοκρατίας. Συνεπώς, η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος, με βάση την εμπειρία που αποκτήσαμε από την πρώτη συστηματική και πετυχημένη -ώσπου να προσκρούσει στον αυταρχισμό της διοίκησης Αγγελούδη- απόπειρα να προκαλέσει δημοτικό δημοψήφισμα, απορρίπτει τη νέα ρύθμιση. Αντ’ αυτής προτείνει μια βελτιωμένη εκδοχή του ισχύοντος νόμου, του 4555/18, με σημειακές προσθήκες που θα δεσμεύουν περισσότερο τις αρχές απέναντι στη λαϊκή βούληση.
Καταθέτουμε λοιπόν την πρότασή μας στο δημόσιο διάλογο γύρω από τον νέο Κώδικα και καλούμε όλες τις δυνάμεις της δημοκρατικής αντιπολίτευσης, μέσα κι έξω από τη Βουλή, τους Δήμους και τις δημοτικές παρατάξεις, να την υιοθετήσουν και να υπερασπιστούμε από κοινού το δικαίωμα στα τοπικά δημοψηφίσματα, αυτό το κρίσιμο δημοκρατικό δικαίωμα που κινδυνεύει με ουσιαστική κατάργηση».