Φοροδιαφυγή στην εστίαση: Συλλήψεις, μα αλλού βρίσκονται τα πολύ «μεγάλα ψάρια»

Ήρθε η ώρα και της Θεσσαλονίκης να παρακολουθήσει ένα μεγάλο κύμα συλλήψεων για φοροδιαφυγή στην εστίαση. Στη δικογραφία αναφέρονται αρκετά άτομα απασχολούμενα στον κλάδο, κάποια γνώριμα στην τοπική κοινωνία. Φήμες κυκλοφορούν για περισσότερα, σαφώς πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα. Προς το παρόν, φήμες.

Είναι τεράστια η φοροδιαφυγή και η εισφοροδιαφυγή στον χώρο της εστίασης, πλέον ανάλογη της υπερσυγκέντρωσης στον κλάδο. Το φαινόμενο φυσικά δεν είναι καινούργιο. Τώρα όμως δεν μιλάμε για τον παλιό ταβερνιάρη ή καφετζή, που με όσα έκρυβε θα έχτιζε ένα μικρό εξοχικό, θα φρόντιζε να προσφέρει καλύτερο μέλλον στα παιδιά του, ή έστω θα αγόραζε ένα ακριβό αυτοκίνητο.

Τώρα πια μιλάμε για μεγάλα οργανωμένα δίκτυα που περιλαμβάνουν μπράβους, λογιστές και διεφθαρμένους κρατικούς λειτουργούς. Δίκτυα που έχουν ενοποιηθεί με τον κλασικό υπόκοσμο.

Η πάταξη του οικονομικού εγκλήματος είναι απολύτως αναγκαία, καθώς δεν αφορά μόνο τα απαραίτητα για την υγεία, την παιδεία και την άμυνα κρατικά έσοδα. Αφορά και τον αθέμιτο ανταγωνισμό όσων εγκληματούν, εις βάρος των νομοταγών μικρών επιχειρήσεων.

Ωστόσο, η εστίαση δεν παύει να αποτελεί πολυτέλεια για τους πολλούς. Οι Έλληνες δαπανούν σε αυτήν ένα μικρό έως πολύ μικρό ποσοστό των εισοδημάτων τους. Όσοι δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα αποφεύγουν να ξοδεύουν σε αλυσίδες πίτσας και καφέ, ενώ παρακολουθούν τις φίρμες του πενταγράμμου σε ανοικτές συναυλίες. Κάτι ανάλογο ισχύει για την οικοδομική δραστηριότητα και για την επιβάρυνση που της προκαλεί η διαφθορά στις πολεοδομίες: πρέπει να πατάσσεται σκληρά, αλλά η χρηματική σημασία της είναι ασήμαντη συγκρινόμενη με αυτή του μπετόν και του χάλυβα.

Η υπερσυγκέντρωση στη διασκέδαση δεν προηγήθηκε. Αντίθετα, ακολούθησε εκείνη σε τομείς απείρως πιο κρίσιμους. Σε αυτούς –τρόφιμα, καθαριστικά, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, αερομεταφορές, ασφάλειες– καταλήγει σχεδόν 80% του εισοδήματός μας, και σήμερα κυριαρχούνται από μόλις 45 νομικά πρόσωπα. Πρόκειται για υπερσυγκέντρωση εντελώς άλλου μεγέθους, και φυσικά άλλου ειδικού βάρους για την καθημερινότητά μας.

Εντούτοις, ως προς την αποκάλυψη καρτέλ και γενικά ολιγοπωλιακών-μονοπωλιακών πρακτικών, οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν επιδείξει ανάλογο ζήλο. Γύρω από τις τελευταίες συλλήψεις ακούγονται ποσά δεκάδων εκατομμυρίων και καλλιεργείται η αίσθηση της κάθαρσης στην ταλαιπωρημένη κοινή γνώμη, όμως η πραγματικότητα είναι κάπως διαφορετική. Εφόσον αληθεύουν, τέτοια νούμερα παραμένουν ασήμαντα μπροστά στα πιθανά δισεκατομμύρια φοροδιαφυγής και επιβάρυνσης του κόστους ζωής από μεγάλους εμπορικούς και βιομηχανικούς ομίλους, μέσω τριγωνικών συναλλαγών και λαθρεμπορίου.

Συνεπώς, η διάθεση δυνάμεων σε έρευνες των παραπάνω δραστηριοτήτων θα ασκούσε πολύ περισσότερη θετική επίδραση στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Δυστυχώς, μέχρι στιγμής, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει.

Δεδομένου ότι η οργή της κοινής γνώμης για την ακρίβεια δεν στρέφεται στα μικρομάγαζα, οι τελευταίες αποκαλυφθείσες απάτες ίσως αποδειχθούν ικανές να προσελκύσουν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης. Ίσως και όχι, και σίγουρα όχι για πολύ. Καταγράφεται δυσπιστία, τουλάχιστον ανάμεσα σε όσους δεν εντυπωσιάζονται από θριαμβολογίες και μένουν στην ουσία.

Ευπρόσδεκτες λοιπόν οι επιτυχίες του «ελληνικού FBI», αλλά πολύ σύντομα η λάμψη τους θα ξεθωριάσει αν δεν επαναληφθούν απέναντι στα πραγματικά μεγάλα ψάρια, στα τεράστια κήτη της εγχώριας αγοράς.