«Δεν ήταν απλοί υπάλληλοι, ήταν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες» – Τα μυστικά αρχεία και το excel που ξετύλιξε το κουβάρι

Πίσω από τις επιχειρήσεις που άλλαζαν διαχειριστές και ΑΦΜ, αλλά συνέχιζαν να λειτουργούν σαν να μην είχε αλλάξει τίποτα, οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ φέρεται να εντόπισαν κάτι πολύ πιο αποκαλυπτικό από τις συσσωρευμένες οφειλές εκατομμυρίων ευρώ: ένα σύστημα κεντρικού ελέγχου, με κοινά ταμεία, λογιστικά αρχεία που παρακολουθούσαν δεκάδες επιχειρήσεις, προσωπικούς κωδικούς εκατοντάδων προσώπων και συγκεκριμένους επιχειρηματίες που εμφανίζονταν ξανά και ξανά πίσω από διαφορετικές εταιρείες.

Οι μαρτυρίες εργαζομένων και ιδιοκτητών ακινήτων, οι κινήσεις ηλεκτρονικών πληρωμών και η αλληλογραφία που εντοπίστηκε στους υπολογιστές λογιστικών γραφείων συνθέτουν, σύμφωνα με πληροφορίες, την εικόνα ενός μηχανισμού στον οποίο οι πραγματικοί υπεύθυνοι φέρονται να παρέμεναν αμετακίνητοι, την ώρα που οι νόμιμοι εκπρόσωποι άλλαζαν διαρκώς.

Ανάμεσα στα στοιχεία που ξεχωρίζουν είναι η περίπτωση επιχειρηματικού δικτύου στο οποίο οι ελεγκτές αποδίδουν 28 εταιρείες και 36 διαδοχικές μισθώσεις σε εννέα καταστήματα, αλλά και η ανακάλυψη ηλεκτρονικών αρχείων που φέρονται να αποκαλύπτουν ποιος παρακολουθούσε τις εισπράξεις και τις φορολογικές υποχρεώσεις διαφορετικών επιχειρήσεων.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση λογιστικού γραφείου, όπου κατασχέθηκαν στοιχεία πρόσβασης εκατοντάδων προσώπων, μεταξύ των οποίων και φερόμενων «αχυρανθρώπων». Τα ευρήματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ελεγκτών, ορισμένοι από τους εμφανιζόμενους ως ιδιοκτήτες δεν γνώριζαν ούτε τις εταιρείες στις οποίες συμμετείχαν, ενώ άλλοι εξακολουθούσαν να εμφανίζονται σε συναλλαγές ακόμη και μετά τον θάνατό τους.

Το αρχείο που φέρεται να αποκάλυψε το πραγματικό «στρατηγείο»

Ενα αρχείο Excel που εντοπίστηκε στον υπολογιστή λογίστριας, το οποίο περιλάμβανε συγκεντρωτική παρακολούθηση του ΦΠΑ 25 διαφορετικών εταιρειών ήταν και από τα βασικά στοιχεία που “ταρακούνησαν” τις Αρχές. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις συνδέονταν με ένα ευρύτερο δίκτυο καταστημάτων εστίασης και διασκέδασης, ενώ η συγκέντρωση των οικονομικών τους δεδομένων σε ένα ενιαίο αρχείο αποτέλεσε σημαντική ένδειξη για την ύπαρξη κεντρικού μηχανισμού διαχείρισης. Παράλληλα, οι ελεγκτές εντόπισαν ηλεκτρονική αλληλογραφία σχετικά με την αντικατάσταση εταιρειών, την κατάρτιση νέων μισθωτηρίων και τη μεταφορά της δραστηριότητας σε διαφορετικά νομικά πρόσωπα.

Στο ίδιο ερευνητικό υλικό περιγράφεται και η περίπτωση ενός επιχειρηματικού δικτύου στο οποίο αποδίδεται η διαχείριση 28 εταιρειών, με τις οποίες συνδέονταν 36 δηλώσεις μίσθωσης ακινήτων για εννέα καταστήματα. Σύμφωνα με την έρευνα, οι εταιρείες εναλλάσσονταν στους ίδιους επαγγελματικούς χώρους, ενώ ο πραγματικός έλεγχος φέρεται να παρέμενε στα χέρια του ίδιου επιχειρηματία. Μάλιστα, καταγράφεται ότι μόλις μία εταιρεία συγκέντρωνε υπέρογκες οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ, η δραστηριότητα μεταφερόταν σε νέο εταιρικό σχήμα, με την επιχείρηση να συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά.

Η ύπαρξη ενός κοινού οικονομικού κέντρου ενισχύεται, σύμφωνα με πληροφορίες, και από στοιχεία ηλεκτρονικών πληρωμών. Σε ψηφιακό λογαριασμό υπηρεσίας POS εντοπίστηκαν απευθείας πιστώσεις χιλιάδων ευρώ από διαφορετικές επιχειρήσεις του ίδιου δικτύου, μεταξύ των οποίων ποσά 4.420, 2.970, 2.420 και 4.840 ευρώ.

Οι κωδικοί 359 προσώπων και η «βιομηχανία» των εταιρειών

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η έρευνα σε δεύτερο λογιστικό γραφείο, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, εντοπίστηκε αρχείο με κωδικούς πρόσβασης TAXIS 359 φυσικών προσώπων, από τα οποία 39 είχαν καταγραφεί ως «αχυράνθρωποι». Σε διαφορετικά αρχεία περιλαμβάνονταν κωδικοί 345 προσώπων, στοιχεία εταιρειών, πληροφορίες για ασφαλιστικές υποχρεώσεις και καταχωρίσεις στο ΓΕΜΗ. Οι ελεγκτές κατέσχεσαν επίσης υλικό που αφορούσε την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας, τη σύσταση νέων εταιρειών και τη διαχείριση προσωπικών στοιχείων προσώπων που εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι.

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, τα συγκεκριμένα αρχεία αποκτούν ιδιαίτερη σημασία επειδή αρκετοί από τους φερόμενους διαχειριστές δεν διέθεταν την οικονομική επιφάνεια ή την επαγγελματική εμπειρία που θα δικαιολογούσε τη συμμετοχή τους σε τόσες επιχειρήσεις. Ορισμένοι εμφανίζονταν ως εταίροι ή διαχειριστές πολλών εταιρειών ταυτόχρονα, ενώ στην πραγματικότητα εργάζονταν ως σερβιτόροι, υπάλληλοι γραφείου ή σε άλλες χαμηλόμισθες θέσεις. Η έρευνα εξετάζει κατά πόσο τα πρόσωπα αυτά είχαν πραγματική γνώση των εταιρικών υποχρεώσεων και εάν οι κωδικοί τους χρησιμοποιούνταν από τρίτους για την πραγματοποίηση συναλλαγών και την υποβολή δηλώσεων.

Χαρακτηριστικό είναι ότι σε μία από τις καταστάσεις που κατασχέθηκαν περιλαμβάνονταν δεκάδες εταιρείες με κοινούς λογιστικούς χειρισμούς, ενώ σε άλλη καταγράφονταν στοιχεία για την πρόσβαση στα φορολογικά συστήματα φυσικών προσώπων που είχαν αναλάβει τυπικά τη διαχείρισή τους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ελεγκτών, τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν έναν οργανωμένο μηχανισμό, στον οποίο οι αλλαγές των νόμιμων εκπροσώπων μπορούσαν να πραγματοποιούνται χωρίς να μεταβάλλεται ουσιαστικά ο έλεγχος της επιχείρησης.

«Τους πραγματικούς δικαιούχους τούς ξέρουμε, δεν μπορούμε να τους χωρίσουμε»

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές πληροφορίες προκύπτει από την κατάθεση λογίστριας, η οποία, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, φέρεται να παραδέχτηκε ότι γνώριζε τους πραγματικούς δικαιούχους συγκεκριμένων επιχειρήσεων. Η ίδια υποστήριξε ότι τα καταστήματα αποτελούσαν μέρος ενός ευρύτερου επιχειρηματικού σχήματος, ενώ οι φερόμενοι ως νόμιμοι εκπρόσωποι εμφανίζονταν στα εταιρικά έγγραφα χωρίς να ασκούν την πραγματική διοίκηση.

Σε άλλη χαρακτηριστική περίπτωση, ιδιοκτήτης ακινήτου ανέφερε ότι επί σειρά ετών συνεννοούνταν αποκλειστικά με έναν επιχειρηματία, παρότι στο μεταξύ είχαν υπογραφεί διαδοχικές συμβάσεις μίσθωσης με διαφορετικές εταιρείες. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ίδιος δεν γνώριζε τους περισσότερους από τους εμφανιζόμενους ως νόμιμους εκπροσώπους, ενώ οι οικονομικές συμφωνίες και οι σχετικές συνεννοήσεις πραγματοποιούνταν με το ίδιο πρόσωπο. Αντίστοιχες μαρτυρίες εργαζομένων αναφέρουν ότι οι μισθοί καταβάλλονταν από συγκεκριμένους υπευθύνους, με τα χρήματα να προέρχονται από τα ταμεία των καταστημάτων, χωρίς οι εργαζόμενοι να γνωρίζουν ποια εταιρεία είχε κάθε φορά την τυπική εκμετάλλευση.

Σοκαριστικό είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με την έρευνα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι εργαζόμενοι μεταφέρονταν από τη μία εταιρεία στην άλλη χωρίς να αλλάζουν χώρο εργασίας ή καθήκοντα. Σε κατάθεση αναφέρεται ότι εργαζόμενος παρέμεινε στο ίδιο κατάστημα παρά την εναλλαγή τεσσάρων διαφορετικών εταιρειών, ενώ σε άλλη περίπτωση περιγράφεται η ύπαρξη σταθερού προσώπου που διαχειριζόταν τις πληρωμές, παρότι δεν εμφανιζόταν ως νόμιμος εκπρόσωπος.

Οι επιχειρήσεις που άλλαζαν χέρια, αλλά όχι ιδιοκτήτες

Σύμφωνα με πληροφορίες, ένα από τα επιχειρηματικά δίκτυα που εξετάζονται συνδέεται με 25 εταιρείες και οφειλές που ξεπερνούν τα 3,2 εκατομμύρια ευρώ. Οι ελεγκτές περιγράφουν διαδοχικές αλλαγές νομικών προσώπων σε γνωστά καταστήματα της Θεσσαλονίκης, χωρίς να μεταβάλλεται η ουσιαστική λειτουργία τους.

Σε διαφορετικό επιχειρηματικό σχήμα, δύο καταστήματα συνδέονται με συνολικές οφειλές περίπου 5 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ σε τρίτη περίπτωση καταγράφονται χρέη που ξεπερνούν τα 6,7 εκατομμύρια ευρώ. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί περίπτωση στην οποία επιχείρηση φέρεται να συνέχισε τη δραστηριότητά της με διαφορετικά εταιρικά σχήματα, ενώ οι εργαζόμενοι περιέγραψαν ότι οι πραγματικοί υπεύθυνοι παρέμεναν οι ίδιοι.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ελεγκτών, η πρακτική αυτή επέτρεπε τη συνέχιση της εμπορικής δραστηριότητας, την ώρα που οι φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις συσσωρεύονταν σε εταιρείες οι οποίες στη συνέχεια εγκαταλείπονταν ή οδηγούνταν σε εκκαθάριση.

Οι 12 νεκροί διαχειριστές και οι εταιρείες που συνέχιζαν να συναλλάσσονται

Ανάμεσα στα πλέον ασυνήθιστα ευρήματα συγκαταλέγονται 12 περιπτώσεις προσώπων που είχαν αποβιώσει, αλλά εξακολουθούσαν να εμφανίζονται ως διαχειριστές επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ελεγκτές διασταύρωσαν τα στοιχεία των εταιρικών καταχωρίσεων με ληξιαρχικές πράξεις θανάτου και διαπίστωσαν ότι ορισμένες επιχειρήσεις συνέχιζαν να εκδίδουν ή να λαμβάνουν φορολογικά παραστατικά μετά τον θάνατο των δηλωμένων διαχειριστών τους.

Σε μία περίπτωση, άνδρας που πέθανε τον Απρίλιο του 2022 εξακολουθούσε να εμφανίζεται ως διαχειριστής εταιρειών που παρουσίαζαν μεταγενέστερη οικονομική δραστηριότητα. Αντίστοιχη εικόνα εντοπίστηκε για γυναίκα που απεβίωσε τον Αύγουστο του 2024, ενώ σε άλλη περίπτωση άνδρας που πέθανε τον Νοέμβριο του 2025 εξακολουθούσε να συνδέεται με εταιρικές συναλλαγές.

Οι τέσσερις ομάδες και ο ρόλος των επαγγελματιών

Σύμφωνα με πληροφορίες, η έρευνα περιγράφει τέσσερις επιμέρους επιχειρηματικές ομάδες, οι οποίες φέρονται να λειτουργούσαν με παρόμοια μεθοδολογία. Στο επίκεντρο βρίσκονται γνωστοί επιχειρηματίες της νυχτερινής διασκέδασης, αλλά και επαγγελματίες που φέρονται να είχαν καθοριστικό ρόλο στη σύσταση και τη διαχείριση των εταιρειών. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη δραστηριότητα τριών λογιστών και ενός δικηγόρου, οι οποίοι, σύμφωνα με την έρευνα, φέρονται να συμμετείχαν στη δημιουργία των εταιρικών σχημάτων και στη διαχείριση των προσώπων που εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι.

Οι ελεγκτές εξετάζουν επίσης τη χρήση εξουσιοδοτήσεων, τις διαδικασίες έκδοσης αδειών λειτουργίας και τις μεταβολές στα εταιρικά στοιχεία. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της ΑΑΔΕ, ο δικηγόρος φέρεται να χρησιμοποιούσε πλαστές εξουσιοδοτήσεις για τη διεκπεραίωση διαδικασιών ενώπιον αρμόδιων υπηρεσιών, στοιχείο που αποτελεί αντικείμενο της ποινικής διερεύνησης. Παράλληλα, οι καταθέσεις και τα ψηφιακά ευρήματα εξετάζονται προκειμένου να προσδιοριστεί ο βαθμός συμμετοχής κάθε προσώπου και η σχέση του με τις επιχειρήσεις που εμφανίζονται στο επίκεντρο της υπόθεσης.

Η επιχείρηση της ΔΕΟΣ οδήγησε στη σύλληψη 18 προσώπων, εκ των οποίων οι 16 αντιμετωπίζουν κακουργηματικές κατηγορίες, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση, απάτη σε βάρος του Δημοσίου, πλαστογραφία και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα. Οι κατηγορούμενοι παραπέμφθηκαν στην 3η ειδική ανακρίτρια Θεσσαλονίκης, με τις απολογίες τους να αναμένεται να ξεκινήσουν την Τρίτη 10 Νοεμβρίου. ertnews.gr +1

Η υπόθεση, ωστόσο, δεν εξαντλείται στα 203 εκατομμύρια ευρώ των οφειλών που ανακοίνωσε η ΑΑΔΕ. Το κρίσιμο στοιχείο που αναδεικνύεται από την έρευνα είναι η φερόμενη ύπαρξη ενός παράλληλου μηχανισμού επιχειρηματικής διαχείρισης, στον οποίο τα ονόματα των ιδιοκτητών και των διαχειριστών άλλαζαν, αλλά οι άνθρωποι που έδιναν τις εντολές, εισέπρατταν τα χρήματα και καθόριζαν τη λειτουργία των καταστημάτων φέρονται να παρέμεναν οι ίδιοι.