ΣτΕ: «Μπλόκο» στον καταλογισμό προστίμων σε παλιές υποθέσεις φοροδιαφυγής
Με απόφασή του, μειώνει το χρονικό περιθώριο που έχουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί για την επιβολή ποινών
theopinion 
Νέους αυστηρούς περιορισμούς στη δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να καταλογίζει φόρους και πρόστιμα για παλαιές υποθέσεις θέτει η απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική τη δεκαετή παραγραφή που είχε θεσπιστεί με τον ν. 4646/2019 για συγκεκριμένες παλαιές χρήσεις, ενώ παράλληλα έκρινε ανίσχυρη και τη διάταξη που προέβλεπε εικοσαετή παραγραφή σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής.
Η κρίση της επταμελούς σύνθεσης του Β΄ Τμήματος του ΣτΕ θεμελιώνεται στις συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας και της ασφάλειας δικαίου, επιβάλλοντας την ύπαρξη σαφούς και εύλογου χρονικού ορίου για την άσκηση της ελεγκτικής εξουσίας του Δημοσίου. Σύμφωνα με το δικαστήριο:
- Η εικοσαετής προθεσμία παραγραφής κρίθηκε υπερβολική, ιδιαίτερα εν όψει των σύγχρονων ηλεκτρονικών εργαλείων, των συστημάτων ανάλυσης κινδύνου και των ψηφιακών μεθόδων ελέγχου που διαθέτει πλέον η ΑΑΔΕ.
- Η μεταβατική διάταξη του ν. 4646/2019, η οποία παρέτεινε στη δεκαετία το δικαίωμα καταλογισμού για τις χρήσεις 2012–2013 και τα φορολογικά έτη 2014–2017, κρίθηκε ότι αντίκειται στο άρθρο 78 (παρ. 1 και 2) του Συντάγματος.
- Το ΣτΕ απέρριψε τον ισχυρισμό της ΑΑΔΕ ότι η ρύθμιση του 2019 αποτελούσε ευνοϊκότερη μείωση της εικοσαετίας και όχι παράταση της παραγραφής, ξεκαθαρίζοντας ότι η παραγραφή δεν μπορεί να επιμηκύνεται πέρα από τα συνταγματικά ανεκτά όρια.
Η δικαστική απόφαση εκδόθηκε με αφορμή προσφυγή ατομικής επιχείρησης παραγωγής μελιού, στην οποία επιβλήθηκε το 2020 πρόστιμο 4.640 ευρώ για εικονικό τιμολόγιο χρήσης 2013 (καθαρής αξίας 11.600 ευρώ). Το ΣτΕ επικύρωσε την απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Κοζάνης, κρίνοντας ότι το δικαίωμα του Δημοσίου για επιβολή προστίμου είχε παραγραφεί οριστικά στις 31 Δεκεμβρίου 2019, καθώς είχε συμπληρωθεί η πενταετία και η φορολογική αρχή δεν είχε επικαλεστεί την ύπαρξη συμπληρωματικών στοιχείων.
Ως αμεσότατη συνέπεια της απόφασης 1246/2026, όλες οι φορολογικές υποθέσεις των ετών 2012 έως 2017 που παραμένουν ανοικτές αποκλειστικά βάσει των ακυρωθεισών διατάξεων πρόκειται να τεθούν στο αρχείο, εφόσον έχει παρέλθει η πενταετία και δεν συντρέχει άλλη νόμιμη εξαιρετική προθεσμία.
