Θεσσαλονίκη: Πολυκατοικία… κολαστήριο με νεκρά ζώα, περιττώματα και οσμές (ΦΩΤΟ)

Τη δική της «Φάρμα των Ζώων» ζει εδώ και πολλά χρόνια μία πολυκατοικία στην ανατολική Θεσσαλονίκη. Αφορμή ένα μπουλούκι από γάτες –άγνωστο ακριβώς πόσες– που φροντίζει μία ηλικιωμένη γυναίκα σε διαμέρισμα ιδιοκτησίας της, καθώς και στον ακάλυπτο και την είσοδο του κτιρίου.

Το ίδιο πρόσωπο φέρεται να είχε τοποθετήσει παλιότερα στο μπαλκόνι ενός ακόμα δικού του διαμερίσματος πλαστικά νάιλον, πάνω στα οποία έριχνε καναβούρι, προσελκύοντας περιστέρια, δεκαοχτούρες και άλλα πτηνά από όλη τη γύρω περιοχή.

Παρά τις εκκλήσεις, τόσο από τη διαχειρίστρια όσο και από άλλους ενοίκους, δεν υπήρξε καμία συνεννόηση, με αποτέλεσμα η υπόθεση να οδηγηθεί στα δικαστήρια μετά από χρόνια παλινωδιών. Σήμερα, η κατάσταση έχει μεν βελτιωθεί κάπως αλλά δεν έχει βρεθεί οριστική λύση.

Κουτσουλιές και έντονες οσμές πίσω από νάιλον και κλειστές πόρτες

Κάτοικοι της πολυκατοικίας μεταφέρουν στο TheOpinion ότι η συγκεκριμένη γυναίκα ήταν ανέκαθεν φροντιστική με τα αδέσποτα ζώα της περιοχής, δίνοντάς τους καθημερινά τροφή. Πολύ συχνά, αυτό συνέβαινε στους εξωτερικούς χώρους της πολυκατοικίας, συγκεκριμένα στην πρασιά που οδηγεί στην εξώπορτα και στον ακάλυπτο, ο οποίος είναι προσβάσιμος. Πέρα από το γεγονός ότι κάποιες φορές υπήρχαν υπολείμματα από φαγητό, δεν προέκυψε κάποιο άλλο πρόβλημα.

Ωστόσο, πριν περίπου εφτά χρόνια, κάποιοι από τους ενοίκους άρχισαν να παρατηρούν ότι στους ίδιους χώρους συγκεντρώνονταν και πολλές κουτσουλιές από πτηνά. Σύντομα, οι κουτσουλιές άρχισαν να κάνουν όλο και περισσότερο την εμφάνισή τους σε τέντες, περβάζια, ακόμα και κάθετα σε τοίχους.

«Αν και κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι το πρόβλημα με τις ακαθαρσίες από πτηνά είναι γενικευμένο, σε εμάς ξεκάθαρα υπήρχε μία ξαφνική έξαρση», μεταφέρει ένοικος. Προσθέτει ότι την ίδια περίοδο, στο ένα από τα δύο ιδιόκτητα διαμερίσματα, που βρίσκεται σε όροφο, είχε καλυφθεί το μπαλκόνι με πλαστικά διάφανα παραπετάσματα, ενώ πάνω στα σχοινιά για την μπουγάδα είχαν τοποθετηθεί επίσης νάιλον, που λειτουργούσαν σαν ταΐστρες για τα πτηνά.

Παράλληλα, έντονη μυρωδιά άρχισε να έρχεται από το δεύτερο διαμέρισμα, το οποίο βρίσκεται στο ανώγειο, «βλέπει» στον ακάλυπτο και είναι ακατοίκητο. Η μυρωδιά «έπνιγε» το χωλ της ούτως ή άλλως παλιάς και αρκετά παραμελημένης πολυκατοικίας, δημιουργώντας αποφορά. «Άλλοτε ήταν μία μυρωδιά ζώου, άλλοτε μία μυρωδιά αμμωνίας από ούρα, κάτι που παρέπεμπε στο ότι το διαμέρισμα δεν ήταν άδειο», εξηγεί η ένοικος.

Η υποψία έγινε βεβαιότητα όταν αντιλήφθηκε πως πίσω από την κλειστή πόρτα του κενού διαμερίσματος ακούγονταν κατά καιρούς νιαουρίσματα.

Η αυτοψία του υγειονομικού και το δικαστήριο… τέσσερα χρόνια μετά

Στα τέλη του 2021, έπειτα από συνέλευση ιδιοκτητών στην οποία δεν παρέστη η ηλικιωμένη, αναδείχθηκε η σημερινή διαχειρίστρια της πολυκατοικίας και αποφασίστηκε η πραγματοποίηση καταγγελίας στο Τμήμα Περιβαλλοντικής Υγιεινής και Υγειονομικού Ελέγχου της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, που είναι αρμόδιο για αυτά τα ζητήματα.

Η αυτοψία της υπηρεσίας έγινε την άνοιξη του 2022 και από αυτήν προέκυψε έκθεση με την οποία επιβεβαιωνόταν η ύπαρξη των κατασκευών στο μπαλκόνι και ο εντοπισμός περιττωμάτων από ζώα στο λεβητοστάσιο της πολυκατοικίας και στους κοινόχρηστους εξωτερικούς χώρους.

Η έκθεση μεταβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών, ο οποίος και άσκησε αυτεπάγγελτα ποινική δίωξη στη γυναίκα. Τελικά, η δικάσιμος ορίστηκε τέσσερα ολόκληρα χρόνια αργότερα, φέτος το Φεβρουάριο.

Στο μεταξύ, έγιναν καταγγελίες από τη διαχειρίστρια και στο τοπικό αστυνομικό τμήμα, στο οποίο μάλιστα κλήθηκε να καταθέσει μαζί με μία ακόμα ιδιοκτήτρια και την κατηγορούμενη. Στα τέλη του 2024, το Τμήμα Περιβαλλοντικής Υγιεινής και Υγειονομικού Ελέγχου συνέταξε συμπληρωματική έκθεση, μετά από νέα αυτοψία όπου διαπίστωσε μυρωδιές και νιαουρίσματα στο διαμέρισμα του ανωγείου. Επίσης, οι αρμόδιοι εντόπισαν τρεις γάτες στην κουπαστή του μπαλκονιού που «βλέπει» προς τον ακάλυπτο και που είναι επίσης κλεισμένο με παραπετάσματα, όπως αυτό στον όροφο.

«Υπάρχει η υποψία ότι υπάρχει κάποια μπαλκονόπορτα ανοιχτή και μπαινοβγαίνουν ημιδεσποζόμενες γάτες στο διαμέρισμα από τον ακάλυπτο», πιθανολογεί η διαχειρίστρια.

Επιπλέον, γάτες έχουν εντοπιστεί σε ένα υπόγειο δωμάτιο του κτιρίου που χρησιμοποιείται ως αποθήκη από έναν άλλο ιδιοκτήτη και που επίσης «βλέπει» στον ακάλυπτο. «Υπάρχει ένα ανοιχτό παράθυρο που έχει απαιτήσει ο ιδιοκτήτης να μην κλείνει ποτέ. Βάλαμε, λοιπόν, ένα μεταλλικό πλέγμα, ώστε να μην μπαίνουν γάτες και άλλα ζώα. Μια μέρα, το είδαμε κομμένο σε ένα σημείο. Έκτοτε, έχουμε πετύχει μία-δύο φορές να μπαινοβγαίνουν και εκεί γάτες», συμπληρώνει.

Νεκρά και παγιδευμένα ζώα στον ακάλυπτο

Η κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο όταν οι ιδιοκτήτες άρχισαν να βρίσκουν σποραδικά νεκρά ζώα, συγκεκριμένα ένα γατάκι, ένα περιστέρι και ένα ποντίκι…

Μία άλλη φορά, ένας ένοικος διέσωσε ένα μικρό γατάκι που είχε παγιδευτεί κάτω από μία στοίβα με ξύλα και μεταλλικές δοκούς για σκαλωσιές, οι οποίες προορίζονταν για το βάψιμο της οικοδομής.

«Πέρα από το ζήτημα της υγιεινής του δημόσιου χώρου, υπάρχει και ζήτημα ευζωίας. Οι γάτες δεν είναι στειρωμένες και πολλαπλασιάζονται συνέχεια. Κάθε τόσο βλέπουμε νέα γατάκια στους κοινόχρηστους χώρους. Αναμενόμενο είναι κάποια να αρρωστήσουν, να τραυματιστούν ή –ακόμα χειρότερα– να μην τα καταφέρουν και να βρεθούν νεκρά», εξηγεί η διαχειρίστρια και συμπληρώνει ότι πρόσφατα μία άλλη γειτόνισσα προθυμοποιήθηκε να περισυλλέξει αυτή κάποιες από τις γάτες και να τις στειρώσει με δικά της έξοδα.

Η τελευταία… πράξη του δράματος έλαβε χώρα πριν έναν μήνα περίπου, όταν στα μάρμαρα ακριβώς μπροστά στην εξώπορτα του κτιρίου οι ένοικοι άρχισαν να βρίσκουν σχεδόν καθημερινά ακαθαρσίες –πιθανώς από κάποιο άρρωστο γατάκι–, που συχνά κατέληγαν και μέσα στο κτίριο από τα παπούτσια κάποιου… απρόσεκτου.

Μία πρακτικά ανεφάρμοστη απόφαση

Όλο αυτό το διάστημα, η ηλικιωμένη φαίνεται πως δεν επέδειξε κανένα πνεύμα συνεργασίας. Δεν προσήλθε σε καμία από τις μετέπειτα συνελεύσεις και απέφευγε να μιλήσει με σχεδόν όλους τους ιδιοκτήτες, πλην κάποιων συγκεκριμένων με τους οποίους διατηρεί σχέσεις.

«Την ίδια στάση επέδειξε και στο ποινικό δικαστήριο του Φεβρουαρίου. Εκεί προσήλθε μόνο ο συνήγορός της και δύο μάρτυρες υπεράσπισης, από τους οποίους η μία είναι επίσης ένοικος της πολυκατοικίας», μεταφέρει πρώην ιδιοκτήτρια ακινήτου στο κτίριο. «Εγώ τότε έμενα εκεί, σε γειτονικό διαμέρισμα με την κατηγορούμενη, και κατέθεσα και στην αστυνομία και στο δικαστήριο. Είχαμε μεγάλο θέμα και με τα περιστέρια αλλά κυρίως με τη μυρωδιά στο ανώγειο. Τελικά, αποφάσισα να πουλήσω το ακίνητό μου και να αποχωρήσω. Ήθελα να απεμπλακώ από αυτό το κτίριο οριστικά», λέει.

Το δικαστήριο, όπως μαθαίνουμε, δεν πείστηκε από τα επιχειρήματα του συνηγόρου υπεράσπισης και καταδίκασε τη γυναίκα σε ποινή φυλάκισης με αναστολή. Αναμενόμενα, ασκήθηκε έφεση και οι δύο πλευρές περιμένουν τη νέα δικάσιμο.

«Τουλάχιστον, έχει λυθεί σχεδόν τελείως το θέμα με τα πτηνά, ίσως λόγω της καταδικαστικής απόφασης. Όμως, με το θέμα των γατών δεν υπήρξε η συμμόρφωση που περιμέναμε. Και φυσικά, η στάση της ως προς τις διαπροσωπικές μας σχέσεις δεν άλλαξε διόλου», αναφέρει η διαχειρίστρια.

Τι προβλέπει ο νόμος για τη φιλοξενία και σίτιση ζώων σε πολυκατοικίες

Το πλαίσιο για τη σίτιση και φροντίδα ζώων συντροφιάς, δεσποζόμενων και μη, καθορίζεται από το νόμο 4830/2021. Εκεί αναγράφεται ότι «η παροχή τροφής, νερού και ιατροφαρμακευτικής φροντίδας σε αδέσποτα ζώα συντροφιάς από φιλόζωους πολίτες επιτρέπεται, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες καθαριότητας και υγιεινής για όλους, καθώς και οι κανόνες ευζωίας των ζώων».

Ακομα, σχετικά με τη διαμονή ζώων συντροφιάς σε διαμέρισμα, προβλέπεται ότι αυτά «διαμένουν στο ίδιο διαμέρισμα με τον ιδιοκτήτη ή τον ανάδοχό τους ή διαμένουν, δυνάμει ομόφωνης απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των ιδιοκτητών, σε κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικίας, ενδεικτικά στην πυλωτή ή στην ταράτσα, στον ακάλυπτο χώρο και στον κήπο, και εφόσον τηρούνται οι κανόνες ευζωίας, οι υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις περί κοινής ησυχίας».

Βάσει νόμου, τα ζώα «δεν παραμένουν μόνιμα στις βεράντες ή στους ανοιχτούς χώρους του διαμερίσματος», ενώ «η παραμονή στα διαμερίσματα πολυκατοικιών τελεί υπό την επιφύλαξη της τήρησης των κανόνων ευζωίας, των υγειονομικών διατάξεων και των αστυνομικών διατάξεων περί κοινής ησυχίας». Πρέπει να «έχουν σημανθεί, καταγραφεί και να διατηρούν επικαιροποιημένα στοιχεία στο ΕΜΖΣ (Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς), συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού βιβλιαρίου του ζώου».

Τέλος, αναφορικά με τον αριθμό των ζώων που μπορούν να φιλοξενηθούν σε ένα διαμέρισμα, αναφέρεται ότι στους κανονισμούς των πολυκατοικιών μπορεί να υπάρχει πρόβλεψη για φιλοξενία μέχρι και τριών ζώων ανά διαμέρισμα.

Για το ζήτημα με τα πτηνά, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, εξέδωσε πέρσι εγκύκλιο σχετικά με την «Αποτροπή ανθυγιεινών εστιών από την εκτροφή περιστεριών εντός αστικού και ημιαστικού ιστού». Εκεί αναφέρεται ότι:

«Περιστέρια μπορούν να διατηρούνται εντός αστικού και ημιαστικού ιστού μόνο στις περιοχές όπου αυτά χρησιμοποιούνται ως οικόσιτα […] Διευκρινίζεται ότι σύμφωνα με την Αριθμ. Υ1β/2000/1995 Υγειονομική Διάταξη, οικόσιτα ζώα και πτηνά καλούνται τα ολιγάριθμα ζώα και πτηνά, συνήθως περισσότερα από ένα είδος, που κυρίως εξυπηρετούν τις ανάγκες μιας αγροτικής οικογένειας σε γαλακτοκομικά προϊόντα, κρέας και αυγά.

» Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι τα περιστέρια εξαιρούνται από τα πτηνά που μπορούν να χαρακτηριστούν ζώα συντροφιάς».

«Έχω δει μέχρι και κοτέτσι σε πολυκατοικία»

«Περιστατικά σαν αυτό της συγκεκριμένης πολυκατοικίας έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Αρκετοί άνθρωποι, ενίοτε πιο μοναχικοί, έχουν μετατρέψει τα διαμερίσματά τους σε “οίκους” φιλοξενίας πολυάριθμων ζώων», δηλώνει ο δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω Αθανάσιος Καμπέρης, που έχει χειριστεί αρκετές ανάλογες περιπτώσεις.

«Δυστυχώς, είναι κάτι το οποίο απασχολεί όλο και πιο συχνά τα δικαστήρια. Και στο μέλλον, κρίνω, αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει. Η προοπτική, είναι αυτές οι υποθέσεις μάλλον να αυξάνονται παρά να μειώνονται», σχολιάζει.

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι καταγγελίες αφορούν τετράποδα ζώα συντροφιάς, πρωτίστως γάτες και μετά σκύλους. Αλλά ο ίδιος έχει συναντήσει και πιο ακραίες περιπτώσεις. Μία από αυτές αφορούσε ένοικο πολυκατοικίας που είχε μετατρέψει τον ακάλυπτο σε… κοτέτσι.

«Συνήθως, όταν τέτοιες περιπτώσεις φτάνουν στο δικαστήριο, συχνά η άλλη πλευρά επικαλείται το συναίσθημα, δηλαδή ότι ο κατηγορούμενος αγαπά τα ζώα, ότι είναι μόνος του ή ότι πάσχει από κάποιο χρόνιο νόσημα κτλ. και βρίσκει παρηγοριά σε αυτή τη συντροφιά. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την συντροφιά ενός ζώου. Ωστόσο, στο όνομα της φροντίδας και της αγάπης για τα ζώα –που προφανώς είναι αποδεκτή αρχή για όλους μας, αν θέλουμε να λεγόμαστε άνθρωποι–, πλέον φτάνουμε στο άλλο άκρο, του να καταδυναστεύονται οι υπόλοιποι ένοικοι και ιδιοκτήτες από κάποιον ή κάποιους γείτονές τους που έχουν αυτήν τη συνήθεια», συμπληρώνει ο δικηγόρος.

Σχετικά με το πώς μπορούν να κινηθούν οι ιδιοκτήτες όταν δεν υπάρχει περιθώριο συνεννόησης, συνιστά σαν μία πρώτη ενέργεια να γίνει καταγγελία στο Τμήμα Περιβαλλοντικής Υγιεινής και Υγειονομικού Ελέγχου και στην αστυνομία, όπως έγινε στην περίπτωση της επίμαχης πολυκατοικίας. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι ρυθμοί της αυτεπάγγελτης ποινικής δίωξης από τον εισαγγελέα είναι αργοί και ότι προτιμότερο είναι οι θιγόμενοι να στραφούν αυτοπροσώπως κατά των γειτόνων τους με κάποια αγωγή που θα εκδικαστεί στα αστικά δικαστήρια.

«Μπορεί πράγματι να υπάρξει μία ποινική διαδικασία μετά από τις αυτοψίες και τις εκθέσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, αλλά καλό θα ήταν οι ιδιοκτήτες επίσης να κάνουν τις δικές τους νομικές κινήσεις με κάποιου είδους αγωγή. Αυτό, βέβαια, είναι το πλέον δαπανηρό μέσο, γιατί τα αστικά δικαστήρια πραγματοποιούνται με ίδιους πόρους, ενώ στην περίπτωση της ποινικής δίωξης δεν απαιτείται η καταβολή χρημάτων από τους θιγόμενους, παρά μόνο εφόσον επιλέξουν να εκπροσωπηθούν από δικηγόρο τη μέρα της δίκης. Αυτό το κόστος και όλη η εμπλοκή των δικαστηρίων αποτρέπουν πολλούς ανθρώπους από το να κινηθούν νομικά. Συνήθως, θα πρέπει να γίνει πραγματικά ανυπόφορη η κατάσταση, για να φτάσει στο σημείο να κινηθεί κανείς οργανωμένα μαζί με άλλους. Και θα επιμείνω στη λέξη “οργανωμένα”, γιατί αν κινηθεί μεμωνομένα, κινδυνεύει να στοχοποιηθεί ότι δεν είναι φίλος ζώων, ότι δρα από προσωπική εμπάθεια κτλ.», καταλήγει ο κ. Καμπέρης.