Οι πολιτικοί τρέχουν πίσω από την… εικόνα τους
Οι νόμοι ψηφίζονται, οι προϋπολογισμοί περνούν, οι κρίσεις αντιμετωπίζονται με κάποιο «επικοινωνιακό» τρόπο. Αυτό που άλλαξε είναι ο χρονικός ορίζοντας μέσα στον οποίο αυτές οι αποφάσεις σχεδιάζονται και... παρουσιάζονται
Μελίνα Καραπαναγιωτίδου 
-Συχνά οι πολιτικοί ακολουθούν τις προτεραιότητες του κοινού και δεν προτείνουν ούτε αναδεικνύουν άλλες. Οι διαφημιστές και επικοινωνιολόγοι καθορίζουν ποιες από τις πρωτοβουλίες θα προβληθούν, πώς θα πλαισιωθούν και ποιες θα μείνουν στο παρασκήνιο γιατί δεν ταιριάζουν με την τρέχουσα αφήγηση ή τις μετρήσεις…
-Οι ψηφοφόροι, όσοι ακόμα θα προσέλθουν στις κάλπες, έχουν ως βασικό χαρακτηριστικό την καχυποψία η οποία φυσικά δεν παράγει πιο ουσιαστικό διάλογο ή καλύτερες πρωτοβουλίες, όμως παράγει κόπωση και… φοβική στάση και των μεν και των δε.
-Η εξουσία δεν στηρίζεται ή έστω δεν πλαισιώνεται από κόμματα και θεσμούς, αλλά από επικοινωνιολόγους, δημοσκοπήσεις και ΜΜΕ…
Η πολιτική δεν χάθηκε μόνο από τους επικοινωνιολόγους. Χάθηκε από την αμοιβαία προσαρμογή πολιτικών και ΜΜΕ σε έναν κύκλο όπου η επιβίωση εξαρτάται από την άμεση… ορατότητα. «Παίζω» στα ΜΜΕ και στα κοινωνικά δίκτυα, άρα «υπάρχω». Οι ειδικοί της επικοινωνίας βρήκαν ένα κενό και ένα περιβάλλον όπου τα κόμματα είχαν αποδυναμωθεί οργανωτικά, οι ψηφοφόροι έγιναν αναποφάσιστοι ή μετακινούμενοι και τα ΜΜΕ απαιτούσαν περισσότερο περιεχόμενο ως ένα αδηφάγο ζώο που δεν χορταίνει με τίποτε. Από εκεί και πέρα η σχέση έγινε αμφίδρομη. Οι πολιτικοί υιοθέτησαν τη λογική της ταχύτητας και της προσωποποίησης γιατί διαπίστωσαν ότι χωρίς αυτήν χάνουν χώρο και ψηφους.
Δεν έχει αλλάξει, ενδεχομένως η ουσία της πολιτικής. Οι νόμοι ψηφίζονται, οι προϋπολογισμοί περνούν, οι κρίσεις αντιμετωπίζονται με κάποιο «επικοινωνιακό» τρόπο (βλ εδώ) Αυτό που άλλαξε είναι ο χρονικός ορίζοντας μέσα στον οποίο αυτές οι αποφάσεις σχεδιάζονται και παρουσιάζονται. Όταν κάθε κίνηση κρίνεται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, οι πολιτικές πρωτοβουλίες που χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν ή έστω να συζητηθούν και να κατατεθούν ενστάσεις και διαφωνίες, υποχωρούν. Μένουν κι αυτές στο παρασκήνιο ή παρουσιάζονται με τρόπο που ελαχιστοποιεί το κόστος σε δημοφιλία κάτι που είναι το βασικό ζητούμενο αντί να είναι το κοινωνικό όφελος!
Στην Ελλάδα αυτή η πίεση έγινε πιο έντονη απ ό,τι σε άλλες χώρες, γιατί τα κόμματα παρέμειναν του ενός προσώπου, ενώ τα ΜΜΕ πολλαπλασιάστηκαν και εμπορευματοποιήθηκαν. Έγιναν επιχειρήσεις που συγχνωνευονται με άλλες, συμπαρασύροντας ό,τι έβρισκαν μπροστά τους. Η δε επαγγελματική… επικοινωνία (βλ εδώ) αναπτυχθηκε χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της οργανωτικής βάσης των κομμάτων. Η βάση, η λεγόμενη εκλογική, που την ακούγαμε συχνά πυκνά περασμένες δεκαετίες, δεν φαίνεται να απασχολει ούτε καν τους κομματάρχες αφού οι μετρήσεις, οι λεγόμενες δημοσκοπήσεις των χιλίων emails, προσφάτως και οι αλγόριθμοι της ΑΙ καλυψαν κι αυτή την «τρύπα».
Αυτή η προσέγγιση αμφισβητείται από τους πολίτες ακόμη περισσότερο, διότι είναι πολύ πιο υποψιασμένοι τόσο λογω κοινωνικών δικτύων όπου… περνάνε ορισμένες αληθειες ανάμεσα στις θεωρίες συνομωσιολογίας όσο και από όσα βιώνουν καθημερινά οι ίδιοι με ακρίβεια, αύξηση ενοικίων, αδυναμία δημιουργίας οικογένειας, ενδοοικογενιακή βία κλπ. Οι δε ατάκες και συνθήματα πολιτικών και κομμάτων έχουν μικρότερη δύναμη πειθούς από ό,τι συχνά πιστεύεται. Έτσι το κρίσιμο είναι ποια θέματα μπαίνουν στην ατζέντα και στο διάλογο και ποια είναι τα κριτήρια όταν η δημόσια σφαίρα λειτουργεί κυρίως ως χώρος διαχείρισης εντυπώσεων…
