Επιτέλους, κράτος φιλικό;

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης παρουσίασε χθες ένα σύνολο παρεμβάσεων για ένα κράτος πιο φιλικό απέναντι στους πολίτες. Συγκεκριμένα, ο Κωστής Χατζηδάκης αναφέρθηκε εκτενώς σε 14 δράσεις, μέσω των οποίων επιδιώκεται η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και η απλοποίηση των συναλλαγών μας με το Δημόσιο. Πράγματι, σε ποικίλους βαθμούς, όλες τους αφορούν οικείες ιστορίες καθημερινής τρέλας· τόσο οικείες, ώστε να τις θεωρούμε σχεδόν αδιαπραγμάτευτες.

Χατζηδάκης: Οι 14 παρεμβάσεις της κυβέρνησης για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες

Η αντικατάσταση διάφορων δικαιολογητικών από υπεύθυνη δήλωση ήταν αυτονόητη μετά τη γενικευμένη εφαρμογή του gov.gr, κι όμως δεν είχε αποφασιστεί ως τώρα. Η ανάθεση σε Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της συμμόρφωσης με τις δικαστικές αποφάσεις θεωρείται επίσης αυτονόητη σε σύγχρονο κράτος δικαίου. Το ίδιο αυτονόητη είναι και η κατάργηση της υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για μεταβιβάσεις ακινήτων σε περιοχές οριστικά εντός σχεδίου.

Με το καινούργιο νομοσχέδιο, επιτέλους καθιερώνεται η υποχρέωση διαδικτυακής ανάρτησης των εγκυκλίων – μια απλή αλλά κρίσιμη ρύθμιση που αυξάνει την επιδραστικότητα της Διαύγειας. Η προωθούμενη ψηφιακή ενημέρωση έκαστου πολίτη για την πορεία τυχόν αίτησής του ενισχύει τη διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση, μειώνοντας τα περιθώρια για «γρηγορόσημα» και άνωθεν παρεμβάσεις. Η συστηματική παρακολούθηση καταγγελιών των πολιτών μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας σημαίνει ότι τα παράπονά μας δεν θα καταλήγουν πια στον κάλαθο των αχρήστων, άρα θα παρέχεται περισσότερη λογοδοσία. Είναι τουλάχιστον αξιοπερίεργο ότι μέχρι σήμερα δεν διατίθετο καν ψηφιακή ενημέρωση για τα ωράρια των υπηρεσιών.

Πλέον επιβάλλεται ενιαία ερμηνεία της νομοθεσίας από διοικητικά όργανα που θα εξετάζουν ενστάσεις των πολιτών· είθε, λοιπόν, να σταματήσει το φαινόμενο να ερμηνεύεται η πολύπλοκη νομοθεσία από υπηρεσιακούς δίχως επαρκείς γνώσεις. Η… ιδιωτικοποίηση έκδοσης ορισμένων πιστοποιητικών και βεβαιώσεων από εγκεκριμένους επαγγελματίες μπορεί να επιταχύνει θεαματικά τις συναλλαγές, υπό την προϋπόθεση αποφυγής ηθικού κινδύνου. Στο ίδιο πνεύμα εντάσσεται και η αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων ως one-stop shop – θετική, εφόσον ενσωματωθούν αυστηρές δικλίδες διαφάνειας.

Η μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία αποτελεί ορθή πρακτική, αν δεν καταχραστεί για πολιτικάντικους λόγους, ιδίως σε επίπεδο ΟΤΑ. Εξίσου ορθή είναι η αποχή του Δημοσίου από τη διεκδίκηση ακινήτων που βρίσκονται υπό την κατοχή πολιτών επί πολλές δεκαετίες (πχ προσφυγικά). Υπό την ίδια λογική,, θεσπίζεται η δυνατότητα πληρωμής φόρου κληρονομιάς κατά την μεταγενέστερη μεταβίβαση ενός κληρονομημένου ακινήτου – λύση ρεαλιστική και κοινωνικά ευαίσθητη. Το ίδιο ισχύει και για τη μελλοντική δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά μεταβιβάσεις κατασχεμένων ακινήτων.

Στις επόμενες εβδομάδες θα ακουστούν πολλά κατά του νομοσχεδίου· θα ακουστούν σοφιστείες λογικοφανείς ή συναισθηματικές, όπως συμβαίνει σε κάθε σοβαρή μεταρρύθμιση. Αναμενόμενο. Οι συγκεκριμένες δράσεις θα ωφελήσουν πολλούς και θα ενοχλήσουν λίγους· εκείνους που ευνοούνται από τη σύγχυση και το χάος της γραφειοκρατίας. Μαζί με την επιτάχυνση της Δικαιοσύνης, το Κτηματολόγιο, τους δασικούς χάρτες τους χάρτες χρήσεων γης, την ταχεία απονομή συντάξεων και την κωδικοποίηση της νομοθεσίας, το νομοσχέδιο αυτό συνιστά καίριο πλήγμα στο πελατειακό κράτος. Το ερώτημα λοιπόν είναι μέχρι πού θα φτάσουν όσοι το εκμεταλλεύονται και το συντηρούν.