Το «αντίδοτο» της φύσης που μειώνει το άγχος
Ερευνητές διαπίστωσαν ότι ένας σύντομος περίπατος ή λίγα λεπτά παραμονής σε φυσικό περιβάλλον
Ένα δεκάλεπτο μέσα στη φύση ίσως αποδειχθεί πιο ωφέλιμο για την ψυχική υγεία απ’ όσο πιστεύαμε. Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι ακόμη και μια σύντομη παραμονή σε δασικό περιβάλλον, συνοδευόμενη από φυσικούς ήχους όπως το κελάηδισμα των πουλιών, μπορεί να μειώσει το άγχος.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Κρατικού Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας και δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Environmental Conservation. Στο πείραμα συμμετείχαν 106 φοιτητές, οι οποίοι εκτέθηκαν σε διαφορετικούς συνδυασμούς φυσικού και αστικού περιβάλλοντος, καθώς και σε φυσικούς ή αστικούς ήχους, προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδρασή τους στην ψυχολογική τους κατάσταση.
Οι ερευνητές συνέκριναν τέσσερα διαφορετικά σενάρια: παραμονή σε δάσος με κελαηδίσματα πουλιών, δάσος με ήχους κυκλοφορίας, αστικό περιβάλλον με κελαηδίσματα και αστικό περιβάλλον με θόρυβο οχημάτων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο συνδυασμός φυσικού τοπίου και φυσικών ήχων προσέφερε τη μεγαλύτερη μείωση του στρες και των αρνητικών συναισθημάτων, ενώ οι συμμετέχοντες δήλωσαν πως ένιωσαν σημαντικά πιο ήρεμοι και ψυχικά ανανεωμένοι.
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν δύο διαφορετικές τοποθεσίες. Η πρώτη ήταν ένα αναγεννημένο δάσος δίπλα σε ρυάκι, με πυκνή βλάστηση και χωρίς οπτική επαφή με κτίρια. Η δεύτερη ήταν ένας τυπικός αστικός χώρος με κυρίαρχο το σκυρόδεμα και έντονη παρουσία κτιρίων.
Σε κάθε σημείο παρέμεναν αρχικά για πέντε λεπτά σε κατάσταση ηρεμίας και στη συνέχεια άκουγαν, μέσω ακουστικών με λειτουργία απομόνωσης θορύβου, ηχογραφήσεις διάρκειας δέκα λεπτών. Οι ήχοι προέρχονταν είτε από κελαηδίσματα πουλιών σε φυσικό υγροβιότοπο της Φλόριντα είτε από κυκλοφοριακό θόρυβο που είχε καταγραφεί κοντά σε πολυσύχναστο δρόμο έξω από το Παρίσι. Μετά από κάθε συνεδρία, οι συμμετέχοντες αξιολογούσαν το επίπεδο άγχους τους, τη συναισθηματική τους κατάσταση και το πόσο αναζωογονητική βίωσαν την εμπειρία.
Τα ευρήματα ανέδειξαν ότι τόσο το φυσικό τοπίο όσο και οι ήχοι της φύσης συμβάλλουν στην ψυχική ευεξία, ωστόσο η επίδραση του ίδιου του φυσικού περιβάλλοντος ήταν ακόμη πιο έντονη. Ακόμη και όταν στο δάσος ακούγονταν ήχοι κυκλοφορίας, οι συμμετέχοντες δήλωναν ότι αισθάνονταν πιο ξεκούραστοι συγκριτικά με όσους βρίσκονταν σε αστικό περιβάλλον.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η παρουσία δέντρων, η πυκνή βλάστηση και η απουσία οπτικών ερεθισμάτων από το δομημένο περιβάλλον βοηθούν τον εγκέφαλο να ανακάμψει από την ψυχική κόπωση της καθημερινότητας. Παράλληλα, οι φυσικοί ήχοι λειτουργούν ενισχυτικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ευνοεί τη χαλάρωση και τη συναισθηματική ισορροπία.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα αποτελέσματα της μελέτης αναδεικνύουν τη σημασία της ενίσχυσης των χώρων πρασίνου στις πόλεις, καθώς ακόμη και σύντομα διαλείμματα σε πάρκα, άλση ή δασικές εκτάσεις μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά οφέλη για την ψυχική υγεία. Όπως επισημαίνουν, η δημιουργία και προστασία πράσινων χώρων δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά αποτελεί και μια επένδυση στη δημόσια υγεία και την ευημερία των πολιτών.