Κορτιζόλη, στρες και κιλά: Μήπως τελικά η δουλειά μας παχαίνει;

Δεν είναι μόνο η διατροφή. Δεν είναι μόνο η γυμναστική. Και σίγουρα δεν είναι απλώς «έλλειψη πειθαρχίας». Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το χρόνιο στρες και οι εξαντλητικοί ρυθμοί εργασίας ίσως επηρεάζουν το σώμα μας πολύ περισσότερο απ’ όσο πιστεύαμε, και φυσικά επηρεάζουν και το βάρος μας.

Σύμφωνα με νέα έρευνα που παρουσιάστηκε στο European Congress on Obesity στην Κωνσταντινούπολη, οι άνθρωποι που εργάζονται περισσότερες ώρες εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας, ενώ οι ερευνητές συνδέουν το φαινόμενο με το άγχος, την «έλλειψη χρόνου» και την αυξημένη παραγωγή κορτιζόλης, της γνωστής ορμόνης του στρες.

Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από 33 χώρες του ΟΟΣΑ την περίοδο 1990–2022 και διαπίστωσε ότι χώρες με περισσότερες ώρες εργασίας, όπως οι ΗΠΑ και το Μεξικό, παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα παχυσαρκίας σε σχέση με βορειοευρωπαϊκές χώρες όπου το work-life balance είναι πιο ισορροπημένο.

Τι ακριβώς κάνει η κορτιζόλη στο σώμα;

Η κορτιζόλη είναι μια φυσιολογική ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια όταν το σώμα βρίσκεται σε κατάσταση στρες. Σε φυσιολογικά επίπεδα μάς βοηθά να ανταποκριθούμε σε απαιτητικές καταστάσεις. Όταν όμως το στρες γίνεται χρόνιο, η συνεχής αυξημένη παραγωγή κορτιζόλης μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό, την όρεξη και την αποθήκευση λίπους.

Οι ειδικοί εξηγούν ότι το στρες συχνά οδηγεί:

• σε αυξημένη κατανάλωση «comfort food»,
• σε λιγότερο ύπνο,
• σε μειωμένη φυσική δραστηριότητα,
• αλλά και σε έντονη κόπωση που κάνει ακόμη πιο δύσκολη τη φροντίδα του εαυτού μας.

Μάλιστα, παλαιότερες εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με υψηλή αντίδραση κορτιζόλης μετά από στρεσογόνες καταστάσεις κατανάλωναν περισσότερες θερμίδες και κυρίως γλυκές τροφές.

Η «έλλειψη χρόνου» και η εξάντληση της σύγχρονης ζωής

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς βιολογικό αλλά βαθιά κοινωνικό. Όταν κάποιος δουλεύει ατελείωτες ώρες ή συνδυάζει δύο δουλειές, συχνά δεν έχει χρόνο ούτε ενέργεια για να μαγειρέψει, να ξεκουραστεί ή να αθληθεί.

Έτσι, η παχυσαρκία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με «φάε λιγότερο και κινήσου περισσότερο», αλλά απαιτεί συνολική αλλαγή τρόπου ζωής και εργασιακής κουλτούρας.

Μπορεί η τετραήμερη εργασία να βοηθήσει;

Η συζήτηση γύρω από την τετραήμερη εργασία επανέρχεται δυναμικά. Υποστηρικτές του μοντέλου θεωρούν ότι η μείωση των ωρών εργασίας μπορεί να βελτιώσει:

• την ψυχική υγεία,
• την ποιότητα ύπνου,
• τη διατροφή,
• αλλά και τη σωματική δραστηριότητα.

Σε μεγάλη πιλοτική εφαρμογή στο Ηνωμένο Βασίλειο, εργαζόμενοι που πέρασαν σε τετραήμερη εργασία ανέφεραν χαμηλότερα επίπεδα άγχους και burnout, αλλά και καλύτερη συνολική ευεξία.

Οι επιστήμονες πάντως ξεκαθαρίζουν ότι η κορτιζόλη δεν είναι ο «μοναδικός ένοχος». Η αύξηση βάρους είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο που σχετίζεται με τη διατροφή, τον ύπνο, τη γενετική, τη φυσική δραστηριότητα και φυσικά την ψυχική κατάσταση.

Το σώμα «μιλά» όταν το μυαλό πιέζεται

Ίσως τελικά το σώμα να καταγράφει όλα όσα η καθημερινότητα προσπαθεί να αγνοήσει. Το χρόνιο στρες, οι συνεχείς ειδοποιήσεις, οι ατελείωτες ώρες μπροστά σε μια οθόνη και η αίσθηση ότι «δεν προλαβαίνουμε» φαίνεται πως δεν επηρεάζουν μόνο την ψυχολογία μας, αλλά και τη βιολογία μας.

Και ίσως η πραγματική συζήτηση να μην είναι απλώς πώς θα χάσουμε κιλά, αλλά πώς θα ζούμε λίγο πιο ανθρώπινα.

Καρδιακή Ανεπάρκεια: Η «αθόρυβη επιδημία» που απειλεί 300.000 Έλληνες

Πηγή: Independent