Η διατροφή που συνδέεται με έως και 39% μικρότερο κίνδυνο λιπώδους ήπατος

Ποιες τροφές βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού του διατροφικού μοντέλου

Η διατροφή που συνδέεται με έως και 39% μικρότερο κίνδυνο λιπώδους ήπατος
Photo by Lily Banse on Unsplash

Η πλανητική δίαιτα, ένα διατροφικό πρότυπο που έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τόσο την ανθρώπινη υγεία όσο και την προστασία του περιβάλλοντος, φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλει και στην πρόληψη του λιπώδους ήπατος.

Μια νέα εκτεταμένη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 107.000 ενήλικες από το Ηνωμένο Βασίλειο, διαπίστωσε ότι η μεγαλύτερη προσήλωση στην πλανητική δίαιτα (Planetary Health Diet) συνδέεται με σημαντικά μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικά σχετιζόμενης στεατωτικής νόσου του ήπατος (MASLD).

Τι περιλαμβάνει η πλανητική δίαιτα

Η έννοια της «πλανητικής δίαιτας» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2019 από μια διεθνή ομάδα κορυφαίων επιστημόνων, οι οποίοι συγκρότησαν την επιτροπή EAT-Lancet Commission. Επιδίωξή τους ήταν να διαμορφώσουν ένα παγκόσμιο διατροφικό μοντέλο που θα συνδυάζει την προστασία της ανθρώπινης υγείας με τη βιωσιμότητα του πλανήτη. Η πλανητική δίαιτα 2.0 αποτελεί την ανανεωμένη εκδοχή του διατροφικού πλαισίου της EAT-Lancet Commission, το οποίο επικαιροποιήθηκε το 2025. Κεντρικός της στόχος είναι η προώθηση ενός τρόπου διατροφής που ωφελεί τον ανθρώπινο οργανισμό, μειώνοντας ταυτόχρονα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της παραγωγής τροφίμων. Το συγκεκριμένο μοντέλο δίνει προτεραιότητα στις φυτικές τροφές, όπως τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί και τα δημητριακά ολικής άλεσης. Αντίθετα, συστήνει τον περιορισμό των τροφίμων ζωικής προέλευσης, των κορεσμένων λιπαρών, της ζάχαρης και του αλατιού. Δεν πρόκειται, επομένως, για μια διατροφή που επικεντρώνεται αποκλειστικά στην απώλεια κιλών, αλλά για μια συνολική προσέγγιση που δίνει έμφαση στην ποιότητα των τροφίμων και στην υιοθέτηση πιο ισορροπημένων διατροφικών συνηθειών.

Λιπώδες ήπαρ: Τι αποκάλυψε η νέα μελέτη

Η μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσος του ήπατος (MASLD) χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ σε ανθρώπους που δεν καταναλώνουν αλκοόλ σε ποσότητες ικανές να προκαλέσουν ηπατική βλάβη. Ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Δρ. Tao Huang από το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου, επιχείρησε να διερευνήσει τη σύνδεση ανάμεσα στην πλανητική δίαιτα 2.0 και την πιθανότητα εμφάνισης MASLD. Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα από 107.940 συμμετέχοντες της μεγάλης βρετανικής βάσης UK Biobank. Όλοι είχαν συμπληρώσει τουλάχιστον δύο διατροφικές αξιολογήσεις 24ώρου, ενώ η μέση διάρκεια παρακολούθησης έφτασε τα 10,5 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου καταγράφηκαν 775 νέα περιστατικά MASLD.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι ακολουθούσαν πιο πιστά το συγκεκριμένο διατροφικό πρότυπο παρουσίασαν κατά 34%-39% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης λιπώδους ήπατος. Μάλιστα, όσο αυξανόταν η προσήλωση στην πλανητική δίαιτα, τόσο μεγαλύτερη ήταν και η μείωση του κινδύνου. Επιπλέον, οι ερευνητές αξιοποίησαν μαγνητικές τομογραφίες για να εξετάσουν τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, καθώς και δείκτες που σχετίζονται με τη φλεγμονή και τις ιστικές αλλοιώσεις. Οι απεικονιστικές εξετάσεις έδειξαν ότι η μεγαλύτερη συμμόρφωση με την πλανητική δίαιτα συνδεόταν με χαμηλότερη περιεκτικότητα του ήπατος σε λίπος. Παράλληλα, καταγράφηκε μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης αυξημένων τιμών στον δείκτη iron-corrected T1, ο οποίος χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της ηπατικής ινοφλεγμονής. Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The Innovation Nutrition.

Μπορεί η διατροφή να προστατεύσει την υγεία του ήπατος;

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τις πιθανές θετικές επιδράσεις ενός συγκεκριμένου διατροφικού προτύπου στην υγεία του ήπατος. Ωστόσο, η έρευνα είναι παρατηρησιακή. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδείξει πως η πλανητική δίαιτα αποτελεί άμεση αιτία της μείωσης του κινδύνου εμφάνισης MASLD. Για την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων χρειάζονται επιπλέον μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς. Παρά τους περιορισμούς της, η συγκεκριμένη έρευνα παρουσιάζει σημαντικό επιστημονικό ενδιαφέρον. Τα αποτελέσματά της ενισχύουν την άποψη ότι οι διατροφικές επιλογές που κάνουμε καθημερινά μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της μεταβολικής υγείας.