Οι στολές που αναβιώνουν την ιστορία μας – Μια συλλογή μοναδικής αξίας στη Βόρεια Ελλάδα

Περισσότερες από 175 στολές σχεδόν πιστά αντίγραφα στολών Ελλήνων αγωνιστών περιλαμβάνει η συλλογή της Παμμακεδονικής Ένωσης Μακεδονικού Αγώνα Ελλάδος-Αυστραλίας, που υφίσταται από τη δεκαετία του ΄80.

Επί τουλάχιστον 20 χρόνια, εκτός των άλλων καθηκόντων τους, οι άνθρωποι της Ένωσης ασχολούνται επισταμένα με την προβολή ιστορικών περιόδων της Ελληνικής Ιστορίας από το 1789 μέχρι το 1922 με στολές που αγγίζουν το 85-90% των πρωτότυπων εποχής.

«Κάθε στολή απαιτεί φυσικά μεγάλη ιστορική έρευνα και φυσικά μεγάλη προσοχή ακόμη και στην παραμικρή λεπτομέρεια. Ασχοληθήκαμε με αυτό το κομμάτι, με τις αναβιωτικές στολές της ιστορίας μας, της περιόδου 1789 με 1922, καθώς θεωρούμε ότι η αναβίωση αυτή είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να διατηρείται ζωντανή και να διδάσκεται στους νεότερους η ιστορία του Ελληνικού Έθνους», τονίζει στο TheOpinion ο πρόεδρος της Παμμακεδονικής Ένωσης Μακεδονικού Αγώνα Ελλάδος – Αυστραλίας, καθηγητής Ιστορίας – Σλαβολόγος, Μιχάλης Χρυσανθόπουλος.

Οι στολές αυτές είναι φτιαγμένες στο χέρι, ενώ ολοκληρώνονται και από την εξάρτυση, τα υποδήματα και άλλα στοιχεία που επιλέγονται προσεκτικά και μετά από μεγάλη έρευνα. «Τα πάντα είναι φτιαγμένα στο χέρι, ενώ δίνουμε προσοχή ακόμη και στην παραμικρή λεπτομέρεια ώστε η αναβίωση κάθε στολής να πλησιάζει κατά το δυνατόν πιστά το πρωτότυπο», τονίζει ο κ. Χρυσανθόπουλος.

Όλα αυτά τα χρόνια, οι στολές της Παμμακεδονικής Ένωσης αποτέλεσαν εκθέματα σε διάφορες θεματικές εκθέσεις, ενώ… πρωταγωνίστησαν και στην ελληνική σειρά «Το Κόκκινο Ποτάμι» του Μανούσου Μανουσάκη. «Στη σειρά, δώσαμε τις στολές του Ευζωνικού συντάγματος, της περιόδου 1919-1922», εξηγεί ο πρόεδρος της Παμμακεδονικής Ένωσης.

Ήδη αρκετές από τις στολές αυτές εκτίθενται στο μουσείο στολών στις Πέτρες Αμυνταίου, ενώ άλλες φυλάσσονται σε ιδιωτικό χώρο.

Ωστόσο, λόγω του υψηλού τους κόστους (υπολογίζεται σε περίπου 4.000 ευρώ ανα στολή) τόσο κατά τη δημιουργία όσο και για τη φύλαξή τους, η Παμμακεδονική Ένωση ζητά τη στήριξη ιδιωτών, αλλά κυρίως φορέων κρατικών μέσω επιχορηγήσεων. «Οι στολές αυτές απαιτούν επισταμένη συντήρηση, ανανέωση και καμιά φορά αντικατάσταση λόγω φθορών. Πάνω από όλα, όμως, θέλουν ενδιαφέρον και προσοχή γιατί ουσιαστικά αποτελούν την κινηματογραφική απεικόνιση ιστορικών πτυχών», προσθέτει ο κ. Χρυσανθόπουλος.

Το αίτημα της Παμμακεδονικής Ένωσης για τον σκοπό αυτό παραμένει ανοιχτό, καθώς πρόκειται για μια μάχη διαρκή ενάντια στη φθορά του χρόνου. «Με παράπονο διαπιστώνω ότι ενώ οι φορείς είναι ανοιχτοί στην οικονομική στήριξη και στη χορηγία για διοργάνωση διάφορων πολιτιστικών εκδηλώσεων, με τραγουδιστές, χορευτές κτλ, εντούτοις είναι φειδωλοί στη στήριξη του δικού μας έργου, που στο κάτω κάτω στοχεύει στη διατήρηση της ιστορίας μας», τονίζει ο κ. Χρυσανθόπουλος.

Με τρεις στολές στην Έκθεση στο ΥΜΑΘ

Με τρεις στολές συμμετέχει η Παμμακεδονική Ένωση Μακεδονικού Αγώνα Ελλάδος- Αυστραλίας στην έκθεση Κειμηλίων και τεκμηρίων, με τίτλο «Επανάσταση 1821: Ο Αγώνας για την Παλιγγενεσία», που μπορεί κάποιος να επισκεφτεί στο υπουργείο Μακεδονίας Θράκης.

«Μετέχουμε στην έκθεση στο ΥΜΑΘ με πιστό αντίγραφο της στολής του Αλέξανδρου Υψηλάντη, όταν ήταν υποστράτηγος του Τσάρου, στην αρχή της Φιλικής Εταιρείας. Επίσης, μια στολή απλή ενός Ιερολοχίτου και τέλος με τη στολή του οπλαρχηγού της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 καπετάν Χάψα», τονίζει ο κ. Χρυσανθόπουλος.

Η Έκθεση είναι αφιερωμένη στην 204η επέτειο από την έναρξη του Αγώνα για την Ελευθερία και μέσα από τα εκθέματα εξιστορεί στιγμές και γεγονότα της εποχής που οδήγησαν στην απελευθέρωση του Έθνους μας μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς.

Η Έκθεση είναι επισκέψιμη επτά ημέρες την εβδομάδα και θα φιλοξενείται στο ισόγειο και τον πρώτο όροφο του ΥΜΑΘ έως τα τέλη Ιουνίου του 2025.

Σε αυτήν το κοινό μπορεί να δει για πρώτη φορά από κοντά σπάνια και σημαντικά εκθέματα. Ξεχωρίζουν οι πρωτότυπες επιστολές του Γέρου του Μοριά Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, όπως εκείνη που έστειλε σε οπλαρχηγούς πριν χτυπήσει τον Δράμαλη στα Δερβενάκια, ο χειρόγραφος όρκος του Δημητρίου Πλαπούτα, ο πέλεκυς του Γεώργιου Καραϊσκάκη, το γιαταγάνι του Κωνσταντή Κανάρη, το τάσι του Νικηταρά, που προέρχονται από την συλλογή της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος και από ιδιωτικές συλλογές. Επίσης, εκτίθενται μοναδικά κειμήλια που φυλάσσονται στις Ιερές Μονές Βατοπαιδίου, Σίμωνος Πέτρας και Παντοκράτορος του Αγίου Όρους και τα οποία παραχωρήθηκαν ειδικά για την Έκθεση, μετά από άδεια των Μονών και της Ιεράς Κοινότητας της Αθωνικής Πολιτείας, όπως τα όπλα του Αρχηγού της Επανάστασης στην Μακεδονία Εμμανουήλ Παπά. Ακόμα την επιστολή παραχώρησης προς την Ύδρα ιερών σκευών και εστάλησαν στη νήσο από το Άγιον Όρος προς φύλαξη κατά την διάρκεια της Επανάστασης και επεστράφησαν μετά την απόκτηση της Ανεξαρτησίας και άλλα.

Μεταξύ των εκθεμάτων διακρίνεται μια αυθεντική φουστανέλα του Σουλιώτη οπλαρχηγού Γιωργάκη Τσέλη που την παρέδωσε η οικογένεια του Αγωνιστή, καθώς και αντίγραφα στολών των Αγωνιστών του 1821.

Ακόμα, επιστολές, έγγραφα, μετάλλια και άλλα αντικείμενα, αλλά και πρωτότυπες ιστορικές στολές της Σχολής Ευελπίδων και αντίγραφα των πρώτων στολών του Ελληνικού Στρατού, από το 1828 και εντεύθεν, που διέθεσε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το ΓΕΕΘΑ.

Πέραν των παραπάνω οι επισκέπτες της Έκθεσης μπορούν να δουν από κοντά εφημερίδες της εποχής της Επανάστασης, σημαντικά κειμήλια και εικόνες του 18ου και του 19ου αιώνα από τον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης καθώς και έργα ζωγραφικής και γλυπτές συνθέσεις με θέματα από την Ελληνική Επανάσταση. Ειδικότερα, περιλαμβάνονται έργα διακεκριμένων ζωγράφων όπως του Βασίλη Μπόττα, του Αλέξανδρου Καγιά, του Λάζαρου Πάντου με θεματολογία τις ναυμαχίες της Επανάστασης, σκηνές από την θρησκευτική ζωή του Αγίου Όρους, προσωπογραφίες Ηρώων της Επανάστασης του 1821.

Επίσης, εκτίθενται και έργα διακεκριμένων γλυπτών από την Θεσσαλονίκη όπως του Σωκράτη Γιοσμά, του Στέλιου Μερτζανίδη και του Γιώργου Μπαρδάκα, εμπνευσμένα από τον Αγώνα των Ελλήνων για την Ανεξαρτησία.