ΕΕ: Χαμένοι στην… ψηφιακή μετάφραση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να παρουσιάσει την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 ένα πακέτο μέτρων για την… ψηφιακή δικαιοσύνη μαζί με αλλαγές στον τρόπο που οι αρχές ελέγχουν και εφαρμόζουν τους κανόνες προστασίας των καταναλωτών σε όλη τη γηραιά ήπειρο.

Ο βασικός στόχος, όπως λένε, είναι να αντιμετωπιστούν πρακτικές που δυσκολεύουν τους ανθρώπους όταν ψωνίζουν ή χρησιμοποιούν υπηρεσίες στο διαδίκτυο όπως… κουμπιά που παραπλανούν, προεπιλεγμένες επιλογές που δεν φαίνονται καθαρά, μετρητές αντίστροφης μέτρησης που πιέζουν για αγορά ή σελίδες που κάνουν δύσκολη την ακύρωση μιας συνδρομής. Επίσης, συζητούνται ζητήματα όπως οι διαφημίσεις από ανθρώπους που επηρεάζουν το κοινό χωρίς σαφή ενημέρωση, με σχεδιασμούς που κάνουν τις εφαρμογές να «κολλάνε» τον χρήστη σε ατελείωτη κύλιση, δηλαδη σκρολάρισμα, και αυτόματη αναπαραγωγή ενώ την ίδια ώρα προσφορές προσαρμόζονται στον καθένα με τρόπο που εκμεταλλεύονται αδυναμίες. Σύμφωνα δε με εκτιμήσεις της επιτροπής, τέτοιες πρακτικές κοστίζουν στους καταναλωτές περίπου… οκτώ δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο!

Η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, στην οποία ανήκει και η κυβερνώσα παράταξη στην Ελλάδα, έχει ξεκαθαρίσει τη θέση της μέσω του Ισπανού ευρωβουλευτή Pablo Arias Echeverría, που είναι ο εκπρόσωπός της στην αρμόδια επιτροπή. Συνοπτικά λέει ότι σαφώς και η τεχνολογία πρέπει να βοηθά την ανάπτυξη και την καινοτομία, αλλά όχι σε βάρος των καταναλωτών και… πολιτών. Στόχος είναι οι υπάρχοντες κανόνες να γίνουν πιο ξεκάθαροι και πιο απλοί ώστε να μην γεννιούνται συνεχώς νέες υποχρεώσεις χωρίς πραγματικό όφελος για επιχειρήσεις και πελάτες. Μετά την παρουσίαση της πρότασης στις 11 Νοεμβρίου, το κείμενο θα περάσει φυσικά από σαράντα κύματα, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο των κρατών-μελών για διαπραγμάτευση και τροποποιήσεις.

Οι συζητήσεις μπορεί να έχουν μια πιθανή τελική έγκριση προς το τέλος του 2027. Οι δε νέες διατάξεις δεν αναμένεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται πριν από τα τέλη του 2028 ή και… αργότερα. Μέχρι τότε, πολλά από αυτά που σήμερα βρίσκονται στο τραπέζι των συζητήσεων θα αλλάξουν μορφή, διότι οι «σκοτεινές πρακτικές», τα κουμπιά που παραπλανούν, οι παγίδες συνδρομών κλπ, εξελίσσονται συνεχώς. Οι αλγόριθμοι γίνονται πιο εξελιγμένοι, πιο αποφασιστικοί κ αι πιο κυρίαρχοι όπως και οι νέες μορφές διαφήμισης καθως και οι τρόποι με τους οποίους κρατούν τον χρήστη κολλημένο αλλάζουν κάθε λίγο. Αυτό που σήμερα φαίνεται ως πρόβλημα, αύριο μπορεί να έχει μετακινηθεί σε άλλο πεδίο, ακόμη πιο άπιαστο. Εδώ και καιρό έχουμε καταλάβει οτι η “χελώνα της γραφειοκρατίας” και “ο λαγός της τεχνολογίας” δεν τρέχουν στον ίδιο αγώνα. Μέχρι να συμφωνήσουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, οι εταιρείες και οι πλατφόρμες, θα έχουν  προσαρμόσει τα πάντα και θα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με νέες μορφές πίεσης που δεν προβλέπονται και δεν περιγράφονται στο σημερινό υπό διαβούλευση κείμενο. Έτσι οι κανόνες και οι νόμοι καλό θα ήταν να γίνουν πιο γενικοί και ευέλικτοι, ώστε να μην ξεπερνιούνται τόσο εύκολα και  η επιβολή τους να γίνεται πιο γρήγορα από ό,τι μέχρι τώρα, χωρίς τόσες συζητήσεις, διότι όλες οι αποφάσεις, γύρω και από το μείζον θέμα της τεχνολογίας με ΑΙ μοιάζουν με… χθεσινές ειδήσεις.

Οι ψηφιακές εφαρμογές είναι θέμα… δημόσιας υγείας!