Μωβ μέδουσες «κατακλύζουν» τις ελληνικές θάλασσες – Η ιδιαιτερότητα της Χαλκιδικής

Ανησυχία προκαλεί στους λουόμενους η αυξημένη παρουσία μωβ μεδουσών  στις ελληνικές θάλασσες. 

Σύμφωνα με το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας, καταγραφές υπάρχουν στη Χαλκίδα, στον βόρειο Ευβοϊκό και στη βόρεια Εύβοια, που λειτουργεί ως πέρασμα προς το ανοιχτό πέλαγος. Στον Παγασητικό οι μέδουσες παραμένουν κυρίως στις ανατολικές ακτές, ενώ στις Σποράδες οι εμφανίσεις είναι μέχρι στιγμής μεμονωμένες.

«Οι μωβ μέδουσες είναι φυσικό φαινόμενο»

Ως ένα φυσικό και επαναλαμβανόμενο φαινόμενο περιέγραψε μιλώντας στο TheOpinion,  την εμφάνιση των μωβ μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες ο ομότιμος καθηγητής Βιολογίας του ΑΠΘ και ειδικός στη θαλάσσια ζωή, Χαρίτων – Σαρλ Χιντήρογλου.

«Δεν είναι κάτι ανησυχητικό. Είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται κατά καιρούς, σε διάφορες χρονικές περιόδους, και προς το παρόν δεν γνωρίζουμε ακριβώς το γιατί. Αν πράγματι υπάρχει αυτή η πληθυσμιακή έξαρση, φαίνεται να οφείλεται σε συνδυασμό διαφόρων παραγόντων, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί κάτι ξεκάθαρο μέχρι σήμερα. Νομίζω ότι είναι ένα περιστατικό, όπως τόσα άλλα, που κάποια στιγμή θα εκτονωθεί», σημείωσε ο καθηγητής.

Όπως διευκρίνισε, οι μωβ μέδουσες (Pelagia noctiluca) υπήρχαν ανέκαθεν. «Είναι κοσμοπολίτικο είδος, υπάρχει παντού. Ζει σε όλο τον κόσμο. Είναι ζωοτόκο είδος, δηλαδή δεν έχει πολυποδικό στάδιο στον κύκλο ζωής του – γεννά απευθείας νεαρές μέδουσες. Γι’ αυτό και βλέπουμε άμεσες πληθυσμιακές αυξήσεις όταν οι περιβαλλοντικές συνθήκες το ευνοούν», εξήγησε.

Οι κόλποι της Χαλκιδικής εγκλωβίζουν τις μωβ μέδουσες στις ακτές

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο καθηγητής στη Χαλκιδική, επισημαίνοντας ότι οι γεωμορφολογικές συνθήκες της περιοχής ενισχύουν την παραμονή των μεδουσών. «Η Χαλκιδική είναι μια ξεχωριστή περίπτωση. Οι δύο μεγάλοι κόλποι της εγκλωβίζουν τους πληθυσμούς των μεδουσών και καθιστούν δύσκολη την απομάκρυνσή τους», εξήγησε.

Όπως ανέφερε, η απομάκρυνση των μεδουσών από τις ακτές της Χαλκιδικής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες. «Χρειάζεται μια παρατεταμένη περίοδος με ισχυρούς βόρειους ανέμους για να διώξουν τους πληθυσμούς προς το ανοιχτό Βόρειο Αιγαίο. Εκεί αλλάζουν οι συνθήκες διατροφής και οι πληθυσμοί σταδιακά μειώνονται. Το είδος φυσικά δεν εξαφανίζεται, απλώς περιορίζεται η ένταση του φαινομένου», σημείωσε.

Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και η σημασία της έρευνας

Σύμφωνα με τον κ. Χιντήρογλου, στην εμφάνιση των μεδουσών συμβάλλουν βιολογικοί και αβιοτικοί παράγοντες, όπως η θερμοκρασία της θάλασσας και οι μεταβολές στην τροφική αλυσίδα. «Ορισμένοι οργανισμοί που φυσιολογικά ελέγχουν τους πληθυσμούς των μεδουσών δεν αναπτύσσονται γρήγορα, δημιουργώντας μικρές ανισορροπίες στα θαλάσσια οικοσυστήματα», σημείωσε.

Ο καθηγητής τόνισε ότι χρειάζεται επιστημονική παρακολούθηση και χρηματοδοτούμενη έρευνα για να κατανοηθεί καλύτερα το φαινόμενο. «Το φαινόμενο αυτό χρειάζεται μελέτη. Πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα για το Υπουργείο Περιβάλλοντος. Είναι ένα φυσικό φαινόμενο που πρέπει να μάθουμε να ζούμε μαζί του, όπως συμβαίνει με τους σεισμούς. Είναι μέρος του περιβάλλοντος», υπογράμμισε.

Το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό

Ο κ. Χιντήρογλου εξήγησε ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται στις ελληνικές θάλασσες. «Δεν είναι τοπικό φαινόμενο. Το βλέπουμε στη Μασσαλία, στην Ιταλία, στην Αίγυπτο – παντού. Η διαφορά από περιοχή σε περιοχή είναι η ένταση του φαινομένου. Όπου υπάρχει αυξημένο οργανικό φορτίο στα νερά, οι μέδουσες βρίσκουν άφθονη τροφή και πολλαπλασιάζονται πιο εύκολα», είπε.

«Χρειάζεται βαθύτερη κατανόηση»

Ο κ. Χιντήρογλου ξεκαθάρισε ότι δεν χρειάζονται έλεγχοι ρύπανσης για τις μωβ μέδουσες. «Δεν έχει νόημα να μιλάμε για τέτοιους ελέγχους. Η οργανική ρύπανση σε κάποιες περιπτώσεις σχετίζεται, αλλά δεν είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Το Υπουργείο δεν μπορεί να παρέμβει για να σταματήσει το φαινόμενο. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να χρηματοδοτήσει σοβαρές επιστημονικές έρευνες, ώστε να γνωρίζουμε ποια είναι τα πραγματικά αίτια», κατέληξε.

Δείτε τον ζωντανό χάρτη με τις αναφορές για μωβ ή άλλες μέδουσες και τσούχτρες.

Τι κάνουμε αν μας τσιμπήσει

Αν μας τσιμπήσει μέδουσα, βγαίνουμε προσεκτικά από τη θάλασσα. Δεν τρίβουμε την περιοχή, αλλά τη ξεπλένουμε με θαλασσινό νερό. Αν υπάρχει κομμάτι από πλοκάμι, το αφαιρούμε με προσοχή. Σε περίπτωση έντονης αλλεργικής αντίδρασης, ζητάμε αμέσως ιατρική βοήθεια.