Στον τάκο όσοι δεν βλέπουν την αλήθεια για τη Σερβία

Ούτε κουκούλες, ούτε ζημιές, ούτε μολότοφ. Εκτός από δημοκρατία, οι Σέρβοι φοιτητές διδάσκουν και τη φιλοπατρία

Στον τάκο όσοι δεν βλέπουν την αλήθεια για τη Σερβία
Supporters of the 'Student List' celebrate after the parliamentary elections in Belgrade, Serbia, 25 October 2026. Roughly 6.5 million eligible voters were called to the polls in a snap parliamentary election to choose lawmakers for a four-year term. EPA/ANDREJ CUKIC
  • Οι διαδηλώσεις στη γειτονική Σερβία που τελικά «έριξαν» το καθεστώς Βούτσιτς ήταν ολοφάνερα πατριωτικές
  • Ένα στοιχείο που μάλλον αποσιωπάται από όλα τα ΜΜΕ είναι ότι οι Σέρβοι φοιτητές είναι πρώτα απ’ όλα πατριώτες
  • Ούτε κουκούλες, ούτε ζημιές, ούτε μολότοφ. Εκτός από δημοκρατία, οι Σέρβοι φοιτητές διδάσκουν και τη φιλοπατρία

Ο γράφων συμπλήρωσε τέσσερα 24ωρα καλύπτοντας τις πράγματι επαναστατικού τύπου εξελίξεις στη γειτονική Σερβία. Ευρισκόμενος στο Βελιγράδι για το σχετικό ρεπορτάζ και μαζεύοντας πληροφορίες, αλλά κυρίως εικόνες και διδάγματα από τους πρωταγωνιστές και τις καταστάσεις, καταλήγει σε ένα πολύ μεγάλο συμπέρασμα. Οι διαδηλώσεις στη Σερβία, που συνεχίστηκαν για περίπου δύο χρόνια και πέτυχαν πλήρως τον στόχο τους αφού ανάγκασαν τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς να παραιτηθεί και να προκηρύξει προώρες εκλογές, ενώ οδήγησαν και σε μία πρωτοφανή αυτοοργάνωση που έφερε την εκλογική νίκη με τεράστιο ποσοστό, είχαν ένα πρωταρχικό χαρακτηριστικό: ήταν βαθιά πατριωτικές.

Οι Σέρβοι φοιτητές ουδέποτε προκάλεσαν ζημιές σε καταστήματα και δημόσια κτήρια. Ποτέ δεν χτυπήθηκαν με δική τους ευθύνη και πρωτοβουλία με τις αστυνομικές δυνάμεις και ποτέ δεν προχώρησαν σε βανδαλισμούς και έκνομες ενέργειες όσο κι αν προκλήθηκαν από τα όργανα του καθεστώτος. Οι Σέρβοι διαδηλωτές κατέβαιναν πάντοτε σε όλες τις κινητοποίησεις τους έχοντας τη σερβική σημαία με το θυρεό, φωνάζοντας πατριωτικά συνθήματα και τραγουδώντας πατριωτικά τραγούδια, αλλά και εμβατήρια, θούριους και ύμνους.

Για τον λόγο αυτό οι κινητοποίησεις τους δεν έχουν απολύτως καμία σχέση με τις κινητοποίησεις στη Γαλλία και τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εκεί τα πράγματα είναι πιο περιπεπλεγμένα. Εκεί δεν προτάσσεται ο πατριωτισμός. Δεν βλέπουμε εθνικά σύμβολα και το κυριότερο δεν υπάρχει η αίσθηση της κοινής πορείας. της συμμετοχής σε ένα συγκεκριμένο σύνολο το οποίο εγείρεται για να διεκδικήσει κάποια αιτήματά του.

Ο γράφων, όπως άλλωστε και εκατοντάδες δημοσιογράφοι από όλο τον κόσμο που βρέθηκαν αυτές τις μέρες στο Βελιγράδι, παρατήρησε πολλές φορές ότι η σερβική νεολαία είναι μία νεολαία η οποία τηρεί τα βασικά χαρακτηριστικά του σερβικού λαού και πρώτο από αυτά είναι η φιλοπατρία.

Ο πατριωτισμός ήταν πάντοτε μέσα στο DNA του Σέρβου. Ακόμα και όταν χρειάστηκε να πληρώσει την αγάπη του για την πατρίδα του, ο Σέρβος παρέμεινε πατριώτης. Άλλωστε, όπως μαρτυρούν πολλοί από τους συμμετέχοντες, αυτό που τους βγάζει στο δρόμο δεν είναι κάποιο οικονομικό αίτημα, κάποια διεκδίκηση κλαδική ή επαγγελματική ή κάποιο πρόβλημα και η απαίτηση για τη λύση του με οικονομικούς όρους και υπολογισμούς. Αυτό που κατέβασε εκατομμύρια Σέρβους στο δρόμο για περίπου δύο χρόνια, αυτό που έκανε μια ολόκληρη χώρα να ανασαίνει και να αισθάνεται ζωντανή μόνο στο πεζοδρόμιο και όχι στην κοινωνική της ζωή, ήταν η δυσαρέσκεια για το πού κατάντησε η πατρίδα τους.

Γι’ αυτό ο μέσος Σέρβος ξεσηκώθηκε. Όχι γιατί αισθανόταν ότι δεν τα βγάζει πέρα, ούτε ότι μαστίζεται από την ακρίβεια, τη λιτότητα και τη δύσβατη καθημερινότητα με οικονομικούς όρους. Ο μέσος Σέρβος ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα των φοιτητών και κινητοποιήθηκε, επειδή με τον τρόπο αυτό διεκδίκησε ένα καλύτερο αύριο για την πατρίδα του, τη Σερβία που τόσο αγαπά.

Ο γράφων, παρακολουθώντας από κοντά τις διεργασίες αυτές τις μέρες, δεν σταματά να εκπλήσσεται. Οι φοιτητές έχουν πετύχει κάτι το πρωτοφανές. Έχουν φτιάξει ένα υβριδικό μοντέλο πολιτικής παρέμβασης, που όμοιό του δεν έχουμε ξαναδεί στην Ευρώπη. Βγήκαν στους δρόμους, κάλεσαν τον κόσμο να τους ακολουθήσει και το πέτυχαν.

Ανάγκασαν τον Βούτσιτς να παραιτηθεί και με την αγωνιστικότητά τους προκάλεσαν τις πρόωρες εκλογές. Στο μεταξύ, όμως, έφτιαξαν μία οργάνωση με θαυμάσια χαρακτηριστικά. Οι φοιτητικοί σύλλογοι έφτιαξαν μία πολιτική πλατφόρμα και στη συνέχεια μόνοι τους με δική τους πρωτοβουλία απευθύνθηκαν σε σοβαρά στελέχη της σέρβικης κοινωνίας, ακαδημαϊκούς, πανεπιστημιακούς καθηγητές, τεχνοκράτες, αθλητές, προσωπικότητες γενικότερα που έχουν ξεχωρίσει στη σέρβικη κοινωνία και τους ζήτησαν να πολιτευτούν.

Μάλιστα η επιλογή των υποψηφίων βουλευτών έγινε από τους ίδιους τους βουλευτές με μία πλέρια – όπως λέγανε οι παλιοί Αριστεροί – δημοκρατική διαδικασία: κάθε φοιτητικός σύλλογος από τους 31 που υπάρχουν στο Βελιγράδι, καθώς λειτουργούν ισάρθιμες σχολές κλήθηκαν να εξετάσουν και να ψηφίσουν δύο συγκεκριμένα άτομα, ακόμη και αν αυτά τα δύο άτομα δεν γνώριζαν ότι συμμετέχουν στη διαδικασία. Η λίστα των υποψηφίων περιλαμβάνει λαμπρά πρόσωπα της σερβικής κοινωνίας.

Αυτά τα άτομα είναι τα οποία ψηφίστηκαν και θα καταλάβουν τις θέσεις τους στο Σερβικό Κοινοβούλιο ενώ στη συνέχεια θα εκλέξουν Πρωθυπουργό, θα συγκροτήσουν κυβέρνηση και θα συμμετάσχουν στη διαδικασία για την εκλογή του νέου Πρόεδρου της Δημοκρατίας, διαδικασία που υπολογίζεται να γίνει στο τέλος του χρόνου ή στις αρχές του επόμενου. Πρόκειται δηλαδή για μία πρωτοφανή, υβριδική οργάνωση πολιτικού κόμματος που για να ολοκληρωθεί απαιτεί σοβαρότητα, ωριμότητα, συνέπεια και αίσθηση καθήκοντος, στοιχεία τα οποία σπάνια τα βρίσκει κανείς στο σημερινό πολιτικό στερέωμα σε όλη την Ευρώπη. Οι φοιτητές πέτυχαν μία τεράστια νίκη στις εκλογές και τώρα εξακολουθούν να δίνουν εξετάσεις για την επόμενη μέρα.

Το μεγάλο ερώτημα που εγείρεται μετά την εκλογική νίκη είναι εάν η Φοιτητική Λίστα θα κατορθώσει να μετασχηματιστεί από ένα λαϊκό, μαζικό, αυτοοργανωμένο σύστημα διεκδίκησης και αντίδρασης στο κατεστημένο σε έναν αποτελεσματικό μηχανισμό, ο οποίος θα μπορεί με πληρότητα να στηρίζει τη διακυβέρνηση του τόπου. Αυτό θα είναι και το επόμενο στοίχημα.

Μένει να το δούμε με την ελπίδα πως αυτό το υβριδικό σύστημα πολιτικής οργάνωσης, επειδή ακριβώς πέτυχε στις προηγούμενες προκλήσεις που αντιμετώπισε, να πετύχει και στη συνέχεια.