Ανοίγει η συζήτηση για τις παλιές αποθήκες του τραμ στο Ντεπό – Η παράσταση της parallaxi

Τη συζήτηση για μια περιοχή που παραμένει «μαύρη τρύπα» στον χάρτη της Θεσσαλονίκης, στις παλιές αποθήκες του τραμ στο Ντεπό, στην ανατολική Θεσσαλονίκη, ανοίγει η parallaxi μέσα από ένα δρώμενο – θεατρική παράσταση που ήδη έγινε sold out.

Πρόκειται για το 2310, την παραγωγή της Parallaxi στα φετινά 59α Δημήτρια, που θα γίνει στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου. Έξι Έλληνες ράπερ, οι ΛΕΞ, 12ος Πίθηκος, Μικρός Κλέφτης, Dof twogee, Vlospa και Sadam θα αφηγηθούν (δεν θα τραγουδήσουν) ένα θεατρικό ντοκουμέντο. Ενδιαφέρον για την πόλη έχει όμως και η τοποθεσία στην οποία θα δοθεί η παράσταση αυτό το διήμερο. Πρόκειται για το παλιό αμαξοστάσιο του τραμ στην περιοχή της παλιάς Νομαρχίας, επί της Β. Όλγας που στο παρεθόν φιλοξένησε και εγκαταστάσεις της αστυνομίας.

Το παλιό αμαξοστάσιο του τραμ στο Ντεπό είναι μια περιοχή περίπου 10 στρεμμάτων, με έντονο ιστορικό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, η οποία όμως όχι μόνο παραμένει αναξιοποίητη, αλλά τείνει να γίνει και επικίνδυνη, αφού στοιχεία των κτηρίων που έχουν απομείνει (ακόμη και κάποια που έχουν κριθεί διατηρητέα), κινδυνεύουν με κατάρρευση. Ένα ακόμη κομμάτι «κληρονομιάς» της πόλης κινδυνεύει να χαθεί. Σήμερα στην ουσία ο χώρος είναι μια αποθήκη για διάφορα αντικείμενα που θέλει να φυλάξει ο δήμος Θεσσαλονίκης, στην κυριότητα του οποίου περιήλθε η έκταση το 2013.

Η parallaxi, η οποία μας έχει συνηθίσει σε τέτοιου είδους παρεμβάσεις που κρατούν ζωντανό τον διάλογο για θέματα της πόλης, οργανώνει άλλωστε και ξενάγηση στον χώρο, που θα ανοίξει για πρώτη φορά μετά από περίπου τρεις δεκαετίες, ενώ οργανώνει και ανοιχτή συζήτηση, μετά το πέρας της παράστασης της δεύτερης μέρας, στις 30 Σεπτεμβρίου γιτο μέλλον του Ντεπό. Στο χώρο της σκηνής θα συνομιλήσουν με το διευθυντή της parallaxi δημοσιογράφο Χάρη Δημαρά η αρχαιολόγος και κάτοικος της περιοχής Τζένη Βελένη, η Μαρία Δούση, καθηγήτρια στην Πολυτεχνική σχολή του ΑΠΘ εδική στον Αρχιτεκτονικό Σχεδιασμό, Αποκατάσταση και Επανάχρηση Ιστορικών Κτιρίων και Συνόλων και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης.

Για μια συζήτηση πολλαπλή που δεν αφορά μόνο την ίδια την περιοχή, αλλά και την ιστορία του τραμ, κάνει λόγο μιλώντας στο TheOpinion ο διευθυντής σύνταξης της parallaxi, Χάρης Δημαράς.

«Είναι μια κουβέντα που πρέπει να κάνουμε για την ίδια την περιοχή, η οποία παραμένει αναξιοποίητη και προσωπικά θα ήθελα να τη δω ως έναν χώρο πολιτισμού. Για τον λόγο αυτό, στη συζήτηση που θα γίνει μετά την παράσταση στις 30 Σεπτεμβρίου μετέχουν άνθρωποι που γνωρίζουν το θέμα, αλλά και πολίτες, κάτοικοι της περιοχής και όχι μόνο, που μπορούν να πουν πώς οι ίδιοι θέλουν την περιοχή», λέει ο Χάρης Δημαράς.

Για τον ίδιο, όμως, εξίσου μεγάλη σημασία έχει να μάθουμε και την ιστορία του τραμ, αυτού του μέσου που ξηλώθηκε για συγκεκριμένους λόγους το 1957 (σ.σ. δίνοντας τη θέση του στον ΟΑΣΘ).

«Η συζήτηση αφορά και το ίδιο το τραμ, την ιστορία του, μια ιστορία που εκτιμώ ότι όλοι πρέπει να ξέρουμε, το τι συνέβη με τον “ξαφνικό θάνατό” του το 1957. Προσωπικά θεωρώ ότι πρέπει να ανοίξουμε την κουβέντα και για αυτό, ενώ θα μπορούσε να τεθεί και το ζήτημα αν το τραμ θα μπορούσε να προστεθεί στις συγκοινωνίες της πόλης, θέμα που θέτουν κάποιοι συγκοινωνιολόγοι», τονίζει.

To τραμ στη Θεσσαλονίκη

Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα Βασίλη Παπαδούλη, η ιστορία του τραμ στην πόλη ξεκινά με τους ιππήλατους τροχιόδρομους το 1893 (είναι το 1908 που «αναλαμβάνουν» τα ηλεκτροκίνητα τραμ) και η λειτουργία του παύει μεταξύ 1954 και 1957. Δύο χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του τροχιόδρομου, και συγκεκριμένα το 1895 το κτηριακό συγκρότημα του Ντεπό μπαίνει στην ιστορία του τραμ καθώς εκεί εγκαταστάθηκε το αμαξοστάσιο, λόγω της γεφύρωσης τότε του ρέματος Μπουγιούκ Ντερέ. Μέσα στον αστικό ιστό, το μόνο εύρημα ραγών που μαρτυρά σήμερα ότι αυτή η πόλη είχε κάποτε τραμ διακρίνεται πλέον μόνο στην οδό Αγίου Μηνά. Εκείνα τα ελάχιστα μέτρα ραγών είναι τα μοναδικά που απέμειναν από το συνολικό μήκος των 14 χλμ που είχε το τραμ το 1953, λίγο πριν σταματήσει η λειτουργία του.

Σύμφωνα με τον κ. Παπαδούλη το ιδιαίτερο στην έκταση των παλιών αποθηκών, με αρχιτέκτονα τον Π. Αριγκόνι, είναι ότι «το βιομηχανικό αυτό σύνολο έχει το χαρακτηριστικό ότι κάθε κτίσμα έχει κατασκευαστεί για να εξυπηρετήσει μια συγκεκριμένη χρήση. Υπάρχουν λοιπόν κτήρια γραφείων και γιατρού, ακόμη και κατοικίες που έχουν εκλεκτικιστικά στοιχεία. Υπάρχουν και κτήρια με άκρως βιομηχανικά χαρακτηριστικά, όπως οι αποθήκες, οι οποίες αρχικά ήταν πέντε, ενώ σήμερα έχουν απομείνει τέσσερις».

H παράσταση

Λίγα λόγια για την παράσταση, όπως διαβάζουμε στην Parallaxi:

Βρισκόμαστε μια ώρα πριν από ένα κοσμοϊστορικό γεγονός που θα αλλάξει την πορεία της Θεσσαλονίκης. Στο δρόμο για την αντίστροφη μέτρηση, μια γνωστή ραδιοφωνική εκπομπή της Θεσσαλονίκης, μεταδίδεται εκτάκτως μιά ώρα πριν τα μεσάνυχτα και φιλοξενεί την πιο ζωντανή και δημιουργική σκηνή της πόλης σήμερα, τη σκηνή της ραπ. Ταυτόχρονα με ένα σύντομο ιστορικό flashback στην καθοδική πορεία της πόλης τα τελευταία 30 χρόνια, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με γεγονότα και στιγμές που εξηγούν επαρκώς το συλλογικό μας τραύμα. Συνομιλώντας με τους εκπροσώπους της ραπ σκηνής ξετυλίγεται το σήμερα εξηγώντας μέσα από τη δική τους ανάγκη έκφρασης και δημιουργίας τη δυστοπική συνθήκη μιας πόλης που είχε τα εχέγγυα να απογειωθεί ,όμως…

Η polaroid μιας στιγμής μέσα από εξομολογήσεις, κουβέντα και παραδοχές. Με χιούμορ και σκληρές αλήθειες. Στο ιστορικό συγκρότημα διατηρητέων κτιρίων του Ντεπώ, πρώην αμαξοστάσιο των τραμ της πόλης που ξηλώθηκαν, ένα αξιοζήλευτο αρχιτεκτονικό σύνολο του Πιέτρο Αριγκόνι, που ανοίγει για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες για το κοινό, για τι ανάγκες της παράστασης. Ένα φυσικό σκηνικό που γίνεται ιδανικός τόπος αφήγησης του σήμερα της Θεσσαλονίκης. Η εκπομπή τελειώνει ακριβώς τα μεσάνυχτα, την ώρα που η πόλη…

Οι συντελεστές 2310 Κείμενα: Γιώργος Τούλας-Χάρης Πεχλιβανίδης Σκηνοθεσία: Χάρης Πεχλιβανίδης Φωτισμοί: Δήμητρα Αλουτζανίδου-Μαρία Λαζαρίδου Video: Γιάννης Γκούντμαν Βοηθός σκηνοθέτη: Αλεξία Παραμύθα DJ: Dj Squeezy Anks

Στην παράσταση συμμετέχουν (με αλφαβητική σειρά): 12ος Πίθηκος, Dof twogee, Vlospa, Sadam, Λεξ, Μικρός Κλέφτης, Χάρης Πεχλιβανίδης, Γιώργος Τούλας.