Στη Θεσσαλονίκη ξέρουμε κάποιον που ξέρει. Χωρίς να παραδεχόμαστε τι δεν ξέρουμε

Αρθρογραφεί στο TheOpinion η Μαρία Σαρηγιαννίδου, δικηγόρος

Στη Θεσσαλονίκη το «ξέρω κάποιον που ξέρει κάποιον» είναι κανόνας. Η θεωρία των έξι βαθμών διαχωρισμού υποστηρίζει ότι κάθε άνθρωπος στον πλανήτη μπορεί να συνδεθεί με οποιονδήποτε άλλον μέσω μιας αλυσίδας γνωριμιών που δεν υπερβαίνει 6 έξι άτομα, στην Θεσσαλονίκη αυτή η αλυσίδα δεν υπερβαίνει τα 2-3 άτομα.

Το βλέπουμε αυτές τις μέρες, με αφορμή την έρευνα για φοροδιαφυγή σε νυχτερινά κέντρα της πόλης. Κάποιος στην παρέα έχει πάει στο μαγαζί, κάποιος άλλος ξέρει κάποιον που δούλευε εκεί και ένας τρίτος έχει ακούσει κάτι που «δεν έχει γραφτεί ακόμη» – και φυσικά είναι αδιάφορο το τι από αυτά που γράφονται αποδεικνύεται ή έστω περιλαμβάνεται πράγματι στην δικογραφία. Πριν τελειώσει ο καφές, έχουμε καταλήξει στο τι έγινε, ποιος το ήξερε και… τι ποινή θα φάει.

Μάλλον είναι γοητευτικό και σε μια πόλη όπου δυο γνωριμίες αρκούν για να νιώσουμε ότι είμαστε μέσα στην ιστορία, η πληροφορία κάνει γρήγορα τον γύρο της. Μπορεί μάλιστα να επιστρέψει σ’ εμάς από άλλη παρέα και να την εκλάβουμε ως επιβεβαίωση, ενώ ακούμε για δεύτερη φορά την ίδια εκδοχή.

Το ενδιαφέρον για την υπόθεση είναι εύλογο, καθώς μας αφορά πώς λειτουργούν οι έλεγχοι και αν οι κανόνες εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο για όλους. Άλλο είναι, όμως, το «θέλω να μάθω τι συνέβη» και άλλο οι δηλώσεις του τύπου «ξέρω ποιος φταίει». Όταν δεν έχουμε δει τη δικογραφία, με ποια βάση μιλάμε για το τι αποδεικνύεται και ποιος ευθύνεται; Κι όμως, στην ίδια συζήτηση οι λέξεις «φοροδιαφυγή», «αχυράνθρωποι» και «απάτη» αλλάζουν θέση από στόμα σε στόμα, σαν να αρκεί μια λέξη για να περιγράψει νομικά όσα ακούμε. Αν είσαι, δε, και δικηγόρος, έρχεται και η ερώτηση «ποια είναι η γνώμη σου; Τι ποινές θα επιβληθούν;». Ως δικηγόρος, πριν μιλήσω για συγκεκριμένο αδίκημα, θα έπρεπε να εξετάσω τι αποδεικνύεται για τη συμπεριφορά κάθε προσώπου και αν αυτή πληροί τα στοιχεία που προβλέπει η αντίστοιχη ποινική διάταξη. Στις παρέες συχνά κάνουν την αντίστροφη διαδρομή, επιλέγουμε πρώτα το έγκλημα με βάση τα όσα (δεν) ξέρουμε και μετά κάθε καινούρια πληροφορία βρίσκει τη θέση της στην ιστορία που έχουμε ήδη φτιάξει και έτσι την επιβεβαιώνει!

Ο καφές τελειώνει, αλλά η κουβέντα συνεχίζεται. Κι όταν στην επόμενη παρέα διηγηθούμε την ίδια ιστορία, είναι πολύ πιθανό να έχουμε ήδη ξεχάσει ποια σημεία ακούσαμε και ποια συμπληρώσαμε μόνοι μας. Ίσως γι’ αυτό, σε μια πόλη όπου πάντα ξέρουμε κάποιον που ξέρει, το πιο δύσκολο είναι να παραδεχτούμε ότι «αυτό δεν το ξέρω»..!