Εργατικά ατυχήματα – δυστυχήματα: Δεν είναι αριθμοί, αλλά οι ζωές των ανθρώπων

Τα εργατικά ατυχήματα και δυστυχήματα έχουν μετατραπεί σε μία σχεδόν καθημερινή είδηση κι αυτό πρέπει να μας ταρακουνήσει. Αρθρογραφεί στο TheOpinion το Στέλεχος ΕΛ.Α.Σ, Φαρμακοποιός, εκπαιδευτικός και κριτικός Κινηματογράφου, Μίλτος Τόσκας. 

Ένας τίτλος στο κινητό, λίγα δευτερόλεπτα στο δελτίο, μία ανακοίνωση συλλυπητηρίων και ύστερα η επικαιρότητα προχωρά. Οι οικογένειες όμως μένουν πίσω, για εκείνες ο χρόνος δεν συνεχίζεται με την ίδια ταχύτητα. Στα Εξαμίλια Κορινθίας χθες ένας ακόμη συνάνθρωπός μας έχασε τη ζωή του, λίγες μόλις ημέρες μετά το δυστύχημα και τους τραυματισμούς εργαζομένων στον Ασπρόπυργο.

Έγραψα για το ζήτημα το 2022 στην Parallaxi και επανήλθα το 2025 στο OlaFAQ,παρακολουθώντας με μεγάλο ενδιαφέρον πως εξελίσσεται η κατάσταση. Διαβάζοντας σήμερα ξανά εκείνα τα κείμενα, η διαπίστωση είναι οδυνηρή: σαν να μην άλλαξε τίποτα. Άνθρωποι έφυγαν το πρωί για το μεροκάματο και δεν επέστρεψαν ποτέ, άλλοι γύρισαν βαριά τραυματισμένοι με τη ζωή τους και τη ζωή των οικογενειών τους οριστικά αναποδογυρισμένη. Η λέξη, αλλά κυρίως τα μέτρα πρόληψης απουσιάζουν …

Τα στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος μιας εθνικής αποτυχίας. Το 2025 καταγράφηκαν από την Επιθεώρηση Εργασίας 20.498 εργατικά ατυχήματα, ο υψηλότερος αριθμός από τη σύσταση της υπηρεσίας το 2000. Ενδεικτικά το 2021 ήταν 11.957. Μέσα σε τέσσερα χρόνια αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 70%. Παράλληλα, η ανεξάρτητη έρευνα της ΟΣΕΤΕΕ κατέγραψε τουλάχιστον 201 νεκρούς και 332 σοβαρά τραυματίες μέσα σε έναν χρόνο, δηλαδή περίπου ένας εργαζόμενος έχανε τη ζωή του κάθε δύο ημέρες.

Υπάρχει, μάλιστα, μεγάλη απόκλιση ανάμεσα στις διαφορετικές καταγραφές. Η Επιθεώρηση Εργασίας αναγνώρισε 47 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα για το 2025, ενώ η ΟΣΕΤΕΕ κατέγραψε 201 ανθρώπινες απώλειες συμπεριλαμβάνοντας κλάδους και περιστατικά που δεν εμφανίζονται στα επίσημα στοιχεία. Η απόσταση ανάμεσα στους δύο αριθμούς αποκαλύπτει ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα: η χώρα δε διαθέτει ακόμη έναν ενιαίο και αξιόπιστο μηχανισμό καταγραφής των ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της εργασίας τους.

Δε μιλάμε επομένως για μεμονωμένες “κακές στιγμές”, δεν πρόκειται για ανεξήγητες συμπτώσεις, ούτε για ένα αναπόφευκτο τίμημα της παραγωγής. Όταν επαναλαμβάνονται οι ίδιες τραγωδίες σε εργοτάξια, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αγροτικές εργασίες, μεταφορές και τουριστικές επιχειρήσεις, τότε βρισκόμαστε μπροστά σε ένα δομικό φαινόμενο. Πίσω του συναντάμε ελλιπή μέτρα προστασίας, ανεπαρκή εκπαίδευση, εξαντλητικά ωράρια, εντατικοποίηση, εργολαβικές αλυσίδες που διαχέουν την ευθύνη και ελέγχους οι οποίοι συχνά έρχονται αφού έχει ήδη συμβεί το κακό.

Η ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως κόστος στον επιχειρηματικό προϋπολογισμό. Η ασφάλεια δεν είναι πολυτέλεια, γραφειοκρατική υποχρέωση ή εμπόδιο στην ανάπτυξη, αλλά θεμελιώδες δικαίωμα κάθε εργαζομένου και αδιαπραγμάτευτη ευθύνη μιας δημοκρατικής Πολιτείας. Αν μια οικονομία χρειάζεται λιγότερους ελέγχους, φθηνότερη προστασία και εξαντλημένους ανθρώπους για να θεωρείται ανταγωνιστική, τότε είναι κοινωνικά χρεοκοπημένη.

Ο Τομέας Εργασίας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης θέτει συγκεκριμένες και άμεσες προτεραιότητες: επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία, στελέχωση της Επιθεώρησης με επαρκές μόνιμο προσωπικό, οργανική επαναφορά της υπό την ευθύνη του Υπουργείου Εργασίας, ενίσχυση τωνεπιτόπιων και αιφνιδιαστικών ελέγχων και ουσιαστική επαναλειτουργία του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων.

Επιπλέον απαιτείται ενιαία εθνική βάση δεδομένων για κάθε σοβαρό ή θανατηφόρο περιστατικό, διαφάνεια στα πορίσματα, αυστηρός καταλογισμός ευθυνών και ιδιαίτερη εποπτεία στους κλάδους υψηλού κινδύνου. Η πρόληψη πρέπει να αρχίζει πριν από τη βάρδια, με εκπαίδευση, κατάλληλο εξοπλισμό, τεχνικούς ασφαλείας και κουλτούρα μηδενικής ανοχής στις παραβάσεις κι όχι να εμφανίζεται εκ των υστέρων ως υπόσχεση μετά από κάθε τραγωδία.

Δε νοείται το 2026 ένας άνθρωπος να φεύγει για τη δουλειά του και η επιστροφή του να παίζεται κορώνα-γράμματα. Είναι αδιανόητο μία οικογένεια να αναρωτιέται εάν ο δικός της άνθρωπος θα γυρίσει σώος από τη βάρδια και δεν επιτρέπεται να συνηθίσουμε τον θάνατο εκείνου που δεν έκανε τίποτε άλλο από το να παρουσιαστεί στο πόστο του.

Οι 201 νεκροί και οι 332 σοβαρά τραυματίες του 2025 είναι πρόσωπα, σχέδια, σπίτια, παιδιά και άνθρωποι που περίμεναν μια επιστροφή. Χρέος μιας κυβέρνησης που σέβεται τον κόσμο της εργασίας είναι να προστατεύει τη ζωή του, το υπέρτατο αγαθό στην πράξη. Δεν είναι αριθμοί, είναι οι ζωές των διπλανών μας ανθρώπων κι η προστασία τους αποτελεί πολιτική επιλογή, κοινωνική υποχρέωση και μέτρο του πολιτισμού μας.

**Τα αριθμητικά δεδομένα προέρχονται από την Έκθεση Απολογισμού της Επιθεώρησης Εργασίας και την ανεξάρτητη έρευνα της ΟΣΕΤΕΕ