Νέοι κανόνες στις κληρονομιές: Τι αλλάζει σε διαθήκες, κληρονομιές και χρέη

Σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία των διαθηκών, στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, στη νόμιμη μοίρα αλλά και στην ευθύνη των κληρονόμων για χρέη φέρνει το νέο πλαίσιο για το κληρονομικό δίκαιο, που αναμένεται να τεθούν σε ισχύ. Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν όσους επιθυμούν να συντάξουν διαθήκη, να διασφαλίσουν την περιουσία τους ή να διαχειριστούν μια κληρονομιά, εισάγοντας αλλαγές στα δικαιώματα συζύγων, συντρόφων και συγγενών.

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το νέο «Πλαίσιο για τις κοινωφελείς περιουσίες, ιδρύματα, σχολάζουσες κληρονομίες και δωρεές προς το Δημόσιο» προβλέπει, μεταξύ άλλων, απλούστευση της διαδικασίας για τις δημόσιες διαθήκες, αλλαγές στις μυστικές διαθήκες και μεγαλύτερη προστασία των κληρονόμων απέναντι σε υπέρογκες οφειλές.

Τι αλλάζει στις διαθήκες

Η διαδικασία σύνταξης δημόσιας διαθήκης απλοποιείται, ενώ για τη μυστική διαθήκη προβλέπεται πλέον η παρουσία δύο μαρτύρων. Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική διαδικασία για τη σύνταξη διαθήκης από άτομα με σοβαρή αναπηρία λόγου. Οι ιδιόγραφες διαθήκες εξακολουθούν να ισχύουν, ωστόσο προβλέπονται αυστηρότεροι έλεγχοι για την εγκυρότητά τους.

Με το νέο πλαίσιο, δικαίωμα σύνταξης διαθήκης αποκτούν και άτομα από την ηλικία των 16 ετών. Παράλληλα, τίθενται περιορισμοί στις διαθήκες υπέρ προσωπικού νοσοκομείων, οίκων ευγηρίας και άλλων ιδρυμάτων περίθαλψης στα οποία νοσηλεύεται ή φιλοξενείται ο διαθέτης, με στόχο την αποφυγή καταχρηστικών πρακτικών.

Μεγαλύτερο μερίδιο για τον σύζυγο

Αλλαγές προβλέπονται και στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, δηλαδή στην περίπτωση που κάποιος πεθάνει χωρίς να έχει αφήσει διαθήκη. Όταν υπάρχει ένα παιδί, ο/η σύζυγος θα λαμβάνει το ένα τρίτο της κληρονομιάς, ενώ όταν υπάρχουν περισσότερα παιδιά το ποσοστό του/της συζύγου παραμένει στο ένα τέταρτο.

Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν παιδιά, ο/η σύζυγος αποκτά το σύνολο της περιουσίας, πριν από τους γονείς και τους λοιπούς συγγενείς. Αντίστοιχα δικαιώματα προβλέπονται και για τα ζευγάρια που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, ενώ αναγνωρίζονται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, κληρονομικά δικαιώματα και σε σύντροφο ελεύθερης συμβίωσης, όταν η σχέση έχει διαρκέσει για περισσότερα από τρία χρόνια.

Η νόμιμη μοίρα γίνεται χρηματική απαίτηση

Σημαντική αλλαγή αφορά και τη νόμιμη μοίρα. Οι δικαιούχοι δεν θα αποκτούν υποχρεωτικά συγκυριότητα στα ακίνητα της κληρονομιάς. Αντί να αποκτούν ποσοστό εξ αδιαιρέτου σε ένα ακίνητο, θα μπορούν να διεκδικούν τη μερίδα τους σε χρήμα. Με τον τρόπο αυτό, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται ουσιαστικά σε χρηματική απαίτηση.

Προστασία των κληρονόμων από τα χρέη

Το νέο πλαίσιο ενισχύει παράλληλα την προστασία των κληρονόμων απέναντι σε χρέη που μπορεί να συνοδεύουν μια κληρονομιά. Ο κληρονόμος δεν θα ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομιάς, εκτός εάν επιλέξει να τη διαχειρίζεται ελεύθερα. Για την εκκαθάριση της κληρονομιάς προβλέπεται επίσης ο ορισμός εκκαθαριστή, ο οποίος θα είναι δικηγόρος από ειδικό κατάλογο του δικαστηρίου.

Τι άλλο προβλέπεται

Στις αλλαγές περιλαμβάνεται και η κατάργηση των προπαππούδων και των προγιαγιάδων από τις τάξεις κληρονομικής διαδοχής. Παράλληλα, επεκτείνεται η προστασία της οικογενειακής στέγης. Σε περίπτωση θανάτου του μισθωτή, η προστασία θα αφορά πλέον και τον σύντροφο που έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί συνολικά να εκσυγχρονίσει το κληρονομικό δίκαιο, προσαρμόζοντάς το στις σύγχρονες οικογενειακές σχέσεις και παρέχοντας μεγαλύτερη ασφάλεια στη διαχείριση των κληρονομιών.

Ποιοι θα επωφεληθούν από τις φοροελαφρύνσεις που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στην ΔΕΘ