Ο πιο… αδύναμος κρίκος της δημόσιας διοίκησης
Η συγκεκριμένη ανεξάρτητη αρχή αναζήτησε πειθαρχικές ή ποινικές ευθύνες για 295 πρόσωπα και από αυτά τα 131, δηλαδή σχεδόν το 45%, ήταν σε... δήμους!
Μελίνα Καραπαναγιωτίδου 
*Οι αριθμοί δείχνουν συστηματικό πρόβλημα και όχι απλώς «μεμονωμένες κακές περιπτώσεις». Όταν σχεδόν το 45% των προσώπων για τα οποία η ΕΑΔ βρήκε ενδείξεις ευθυνών προέρχονται από δήμους και όταν μέσα σε αυτούς είναι 18 δήμαρχοι και άλλοι 51 αιρετοί, αυτό δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο με τον όγκο των υπηρεσιών ή με το ότι «οι δήμοι είναι πιο κοντά στον πολίτη». Κάτι δεν λειτουργεί σωστά στις διαδικασίες ανάθεσης, στις πολεοδομίες και στον τρόπο που ελέγχονται οι ίδιοι οι αιρετοί.
*Το πιο ανησυχητικό δεν είναι καν ο αριθμός των καταγγελιών. Είναι ότι οι ίδιες παθογένειες εμφανίζονται ξανά και ξανά, κατάτμηση συμβάσεων, απευθείας αναθέσεις χωρίς ανταγωνισμό, άδειες που βγαίνουν χωρίς τις απαραίτητες εγκρίσεις, και υπάλληλοι που έχουν παράλληλες σχέσεις με ιδιώτες. Παράλληλα, το ότι μόνο περίπου το 78% των προτάσεων της Αρχής υλοποιείται δείχνει ότι ακόμη και όταν εντοπίζεται το πρόβλημα, η διορθωτική κίνηση δεν είναι δεδομένη. Αυτό αφήνει την αίσθηση ότι πολλοί φορείς αντιμετωπίζουν τους ελέγχους ως κάτι που πρέπει να «περάσει» και όχι ως αφορμή για ουσιαστική αλλαγή.
*Με βάση τα στοιχεία αυτής της συγκεκριμένης έκθεσης, η τοπική αυτοδιοίκηση είναι αυτή τη στιγμή ο πιο αδύναμος κρίκος όσον αφορά τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Και όσο αυτό συνεχίζεται, οι πολίτες έχουν κάθε λόγο να αντιμετωπίζουν με καχυποψία τις αποφάσεις που αφορούν συμβάσεις, άδειες και έργα στους δήμους τους.
Οι δήμοι συγκεντρώνουν τις περισσότερες καταγγελίες στην έκθεση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) για το 2025. Από τις 8.152 καταγγελίες που έφτασαν συνολικά ο τομέας των ΟΤΑ, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και της Μετανάστευσης είχε 944, δηλαδή πάνω από το ένα τρίτο όσων πήγαν στην κεντρική διοικηση. Κανένας άλλος τομέας δεν πλησίασε αυτόν τον αριθμό! Στα αποτελέσματα των ελέγχων η εικόνα γίνεται ακόμη πιο… βαριά και ασήκωτη. Η Αρχή αναζήτησε πειθαρχικές ή ποινικές ευθύνες για 295 πρόσωπα και από αυτά τα 131, σχεδόν το 45%, ανήκαν σε δήμους!!! Είναι το υψηλότερο ποσοστό που κατέγραψε σε όλες τις κατηγορίες φορέων. Μεταξύ των 271 για τους οποίους βρήκε πειθαρχικές ευθύνες και ζήτησε δίωξη είναι 18 δήμαρχοι και 51 άλλοι αιρετοί, σύνολο 69 αιρετοί της τοπικής αυτοδιοίκησης, μαζί με δεκάδες δημοτικούς υπαλλήλους!
Οι υποθέσεις αφορούσαν κυρίως συμβάσεις. Σε τεχνικές υπηρεσίες περιφερειών βρέθηκε κατάτμηση έργων και απευθείας αναθέσεις για κοπή δέντρων που ξεπερνούσαν τα δύο εκατομμύρια ευρώ και για συντήρηση δρόμων γύρω στα πέντε εκατομμύρια, χωρίς τα σχέδια να πάνε στο Ελεγκτικό Συνέδριο και με ενδείξεις ότι οι ανάδοχοι είχαν ήδη επιλεγεί πριν ξεκινήσει η διαδικασία. Σε δήμους παραβιάστηκαν όροι σε συμβάσεις καυσίμων πέντε εκατομμυρίων ευρώ, έγιναν τροποποιήσεις από όργανα που δεν είχαν αρμοδιότητα και καθυστέρησαν οι αναρτήσεις στη Διαύγεια. Υπηρεσίες Δόμησης έδωσαν άδειες μέσα σε καταφύγια άγριας ζωής ή για τουριστικές εγκαταστάσεις χωρίς τις εγκρίσεις που απαιτούνται από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και το Υπουργείο Πολιτισμού και χωρίς να έχουν οριοθετηθεί τα ρέματα. Σε νηπιαγωγεία δεν ανανεώθηκαν οι παραχωρήσεις ακινήτων, έγιναν εργασίες χωρίς άδειες και έλειπε η πυροπροστασία. Υπάλληλοι συμμετείχαν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις ή αδειοδοτούσαν εταιρείες με τις οποίες είχαν σχέση, χωρίς άδεια από το υπηρεσιακό συμβούλιο.
Η ΕΑΔ έστειλε τις εκθέσεις στους εισαγγελείς εφετών για ποινικό έλεγχο και στους γραμματείς των αποκεντρωμένων διοικήσεων για πειθαρχικά προς δημάρχους και αιρετούς. Από τις 737 εκθέσεις ελέγχου που ολοκλήρωσε οι 137 περιείχαν ενδείξεις ευθυνών. Συνολικά το… 78% περίπου των προτάσεων που έκανε η Αρχή υλοποιήθηκε από τους φορείς μέσα στο διάστημα που παρακολουθεί. Οι δήμοι οπως αναδεικνύεται στην έκθεση του περασμένου χρόνου, όχι μόνο είχαν τις περισσότερες καταγγελίες σε βάρος τους, αλλά και το μεγαλύτερο μερίδιο στις διαπιστωμένες ευθύνες σε σχέση με υπουργεία, περιφέρειες και άλλα νομικά πρόσωπα…
