ΚΕΔΕ: Ετήσιο συνέδριο με… κυρίως πιάτο τη διεκδίκηση πόρων

Σε μια περίοδο που θεωρείται κρίσιμη για τα οικονομικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η Καλαμάτα ετοιμάζεται να υποδεχθεί το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου.

Η φετινή συνάντηση των αιρετών της χώρας θα γίνει σε μια περίοδο έντονου προβληματισμού, με τα οικονομικά ζητήματα και τη διασφάλιση των απαραίτητων πόρων να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας των διεκδικήσεων.

Με αιχμή του δόρατος την οικονομική βιωσιμότητα των ΟΤΑ και ενόψει της κατάρτισης του νέου κρατικού προϋπολογισμού, οι δήμαρχοι προχωρούν σε μια αναλυτική χαρτογράφηση των αναγκών τους, επαναδιατυπώνοντας αιτήματα που εκφράζουν με κάθε ευκαιρία σε θεσμικούς φορείς και υπουργούς.

Η κοινή διαπίστωση που επικρατεί είναι ότι οι διαθέσιμοι πόροι χρήζουν άμεσης ενίσχυσης προκειμένου να καλυφθούν οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες, το ενεργειακό κόστος και οι ανάγκες σε προσωπικό. Στο πλαίσιο αυτό, το κλίμα μεταξύ των συνέδρων αποτυπώνει μια σαφή διάθεση για θεσμική πίεση, με αρκετούς εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης να μην αποκλείουν ακόμη και το ενδεχόμενο στοχευμένων κινητοποιήσεων, εφόσον δεν βρεθούν αμοιβαία αποδεκτές λύσεις με την κεντρική διοίκηση. Αυτό τουλάχιστον επισημάνθηκε στη συνεδρίαση του δ.σ. της ΚΕΔΕ.

«Ανάσα» με 140 εκατ. ευρώ

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ είχε ανακοινώσει στην συνεδρίαση ότι το Υπουργείο Εσωτερικών πρόκειται να κατανείμει 140 εκατομμύρια ευρώ ως έκτακτη οικονομική ενίσχυση των δήμων, ενίσχυση που αναμένεται να προσφέρει πρόσθετους πόρους στους δημοτικούς προϋπολογισμούς.

«Ζητάμε περισσότερους πόρους για την Αυτοδιοίκηση, γιατί οι ανάγκες των Δήμων είναι μεγάλες και διαρκώς αυξανόμενες. Δεν πρέπει, όμως, να παραγνωρίζουμε ότι η έκτακτη χρηματοδότηση των 140 εκατ. ευρώ αποτελεί αποτέλεσμα διεκδίκησης της ΚΕΔΕ, η οποία βρήκε ανταπόκριση. Συνεχίζουμε να διεκδικούμε όσα χρειάζονται οι Δήμοι για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους απέναντι στους πολίτες», τόνισε χαρακτηριστικά στη συνεδρίαση ο κ. Κυρίζογλου.

Αύξηση των ΚΑΠ

Παράλληλα, με νέα κοινή υπουργική απόφαση, η κυβέρνηση αυξάνει το ανώτατο όριο των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) κατά 70 εκατ. ευρώ για το 2026 και κατά επιπλέον 100 εκατ. ευρώ από το 2027. Πρέπει όμως να διευκρινίσουμε ότι τα ποσά αυτά αποτελούν το ανώτατο όριο μεταβιβάσεων προς το σύνολο των δήμων και περιφερειών και όχι το ποσό που κατανέμεται αποκλειστικά στους δήμους.

Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, το ανώτατο όριο των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων αναπροσαρμόζεται ως εξής:

Για το 2026 η αύξηση ανέρχεται σε 70 εκατ. ευρώ, τα οποία θα καλυφθούν από τις Γενικές Κρατικές Δαπάνες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέσω ισόποσης ενίσχυσης του προϋπολογισμού του Υπουργείου Εσωτερικών.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται περαιτέρω αύξηση του ανώτατου ορίου κατά 100 εκατ. ευρώ, με το συνολικό ποσό να διαμορφώνεται στα 4,246 δισ. ευρώ.

Η συνολική αύξηση του ετήσιου πλαφόν, σε σύγκριση με το προηγούμενο όριο, είναι 170 εκατ. ευρώ ή περίπου 4,17%.

Οι δήμοι όμως θα ενισχυθούν με επιπλέον 150 εκατ. ευρώ, πόροι που προέρχονται από το Πράσινο Ταμείο, ενώ θα τους αποδοθούν 311 εκατ. ευρώ από το Τέλος ταφής απορριμμάτων.

Τι ζητούν οι δήμοι

Η ΚΕΔΕ ζητά σαφώς μεγαλύτερη αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και συγκεκριμένα διεκδικεί 9,67 δισ. ευρώ βάσει του θεσμικού πλαισίου. Προειδοποιεί για αγωνιστικές κινητοποιήσεις, εάν δεν υπάρξει αναπροσαρμογή της χρηματοδότησης.

Στο επίκεντρο και η μείωση του ενεργειακού κόστους, καθώς και η επιστροφή 311,47 εκατ. από το τέλος ταφής στην Αυτοδιοίκηση.​‌‍

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η ΚΕΔΕ, οι συνολικές μεταβιβάσεις προς τους ΟΤΑ προβλέπεται να υποχωρήσουν από 6,575 δισ. ευρώ το 2026 σε 5,905 δισ. ευρώ το 2027, καταγράφοντας μείωση περίπου 670 εκατ. ευρώ.​‌‍

Με βάση τους υπολογισμούς που παρουσιάστηκαν, η ΚΕΔΕ διεκδικεί την απόδοση περίπου 9,67 δισ. ευρώ μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ζητώντας να εφαρμοστούν οι προβλέψεις της νομοθεσίας και να αποδοθεί στους Δήμους το μερίδιο που τους αναλογεί από τα φορολογικά έσοδα.​

Αναλυτικότερα, ο υπολογισμός  της ΚΕΔΕ για τα 9,67 δισ. ευρώ στηρίζεται στα προβλεπόμενα φορολογικά έσοδα που συμμετέχουν στη διαμόρφωση των ΚΑΠ, δηλαδή στον φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, στον ΦΠΑ και στον ΕΝΦΙΑ.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΚΕΔΕ, τα φορολογικά έσοδα που αποτελούν τη βάση υπολογισμού των ΚΑΠ προβλέπεται να αυξηθούν το 2027 κατά 2,149 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η ΚΕΔΕ, η αύξηση αυτή δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη ενίσχυση των δήμων.

Το πρόγραμμα

Το πρόγραμμα του τριημέρου είναι διαμορφωμένο έτσι ώστε να καλύψει όλο το φάσμα των σύγχρονων προκλήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η έναρξη των εργασιών θα γίνει την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στην αίθουσα Royal Cruise Hall με τις εγγραφές των συνέδρων, για να ακολουθήσουν οι χαιρετισμοί των προσκεκλημένων, η εισηγητική ομιλία του Προέδρου της ΚΕΔΕ Λάζαρου Κυρίζογλου, του υπουργού Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιου, εκπροσωπων πολιτικών φορέων και μια πρώτη θεσμική συζήτηση γύρω από την οικονομική αυτοτέλεια και τη διοικητική οργάνωση των δήμων.

Η επόμενη ημέρα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, περιλαμβάνει ένα πυκνό πρόγραμμα παράλληλων θεματικών συνεδριάσεων. Εκεί, οι συμμετέχοντες θα εμβαθύνουν σε ζητήματα που αφορούν τα χρηματοδοτικά εργαλεία, την ψηφιακή μετάβαση, την πολιτική προστασία, καθώς και την κλιματική ανθεκτικότητα, η οποία απασχολεί όλο και περισσότερο τις τοπικές κοινωνίες. Οι εργασίες θα ολοκληρωθούν το Σάββατο 7 Νοεμβρίου με τη διεξαγωγή της γενικής συζήτησης, την εξαγωγή των τελικών συμπερασμάτων και την έγκριση του ψηφίσματος του συνεδρίου.