Ευθύνεται η ΚΑΠ για τα… μπλόκα;

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της περιόδου 2023-2027 υποτίθεται ότι θα ήταν πιο πράσινη, πιο δίκαιη και πιο απλή. Στην Ελλάδα όμως μετατράπηκε σε έναν… λαβύρινθο γραφειοκρατίας που κανένας μικρομεσαίος αγρότης δεν μπορεί να διαβεί χωρίς λογιστή ή σύμβουλο.

Τα οικολογικά σχήματα (eco-schemes), που θα έδιναν επιπλέον χρήματα σε όσους ακολουθούν φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές, κατέληξαν να είναι τόσο πολύπλοκα που το 2023 μόλις το 18% των δικαιούχων κατάφερε να τα ενεργοποιήσει σωστά. Το αποτέλεσμα; Χαμένες ενισχύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και μια ολόκληρη χρονιά που οι αγρότες είδαν τα λεφτά τους να «κολλάνε» στον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η έρευνα που έγινε πέρυσι από τη diaNEOsis αποκαλύπτει ότι το μέσο ελληνικό αγρόκτημα είναι μόλις 68 στρέμματα, δηλαδή επτά φορές μικρότερο από το μέσο ευρωπαϊκό. Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι Έλληνες αγρότες δεν μπορούν να επωφεληθούν από τις οικονομίες κλίμακας που απολαμβάνουν οι Γάλλοι, οι Γερμανοί ή οι Ολλανδοί συνάδελφοί τους. Όταν λοιπόν η ΚΑΠ δίνει το 80% των άμεσων ενισχύσεων στο 20% των μεγαλύτερων παραγωγών (φαινόμενο που ισχύει σε όλη την ΕΕ), στην Ελλάδα η συγκέντρωση γίνεται ακόμα πιο έντονη, το 8% των αγροτών παίρνει σχεδόν το 60% των επιδοτήσεων. Οι υπόλοιποι παλεύουν με το υψηλότερο κόστος παραγωγής στην Ευρώπη και το χαμηλότερο αγροτικό εισόδημα

Ιδιαίτερα σκληρή είναι η κριτική της μελέτης για το Στρατηγικό Σχέδιο της Ελλάδας. Ενώ η χώρα είχε τη δυνατότητα να κατευθύνει μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων σε μικρούς και νέους αγρότες, επέλεξε να διατηρήσει το παλιό σύστημα ιστορικών δικαιωμάτων, που ευνοεί όσους είχαν ενισχύσεις τη δεκαετία 2000-2002. Έτσι, νέοι άνθρωποι που μπαίνουν σήμερα στον κλάδο ξεκινούν σχεδόν από το μηδέν, ενώ κάποιοι συνταξιούχοι ή ιδιοκτήτες γης χωρίς καλλιέργεια εξακολουθούν να εισπράττουν χιλιάδες ευρώ τον χρόνο. Η κλιματική αλλαγή προσθέτει άλλο ένα στρώμα… απόγνωσης. Οι πλημμύρες στη Θεσσαλία το 2023 και το 2024 κατέστρεψαν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα βαμβακιού και δημητριακών. Οι αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ ήρθαν με μεγάλη καθυστέρηση  ενώ η ΚΑΠ δεν διαθέτει επαρκή εργαλεία για να καλύψει τέτοιου μεγέθους καταστροφές. Οι αγρότες νιώθουν ότι πληρώνουν το μάρμαρο της πράσινης μετάβασης χωρίς να βλέπουν αντίκρυσμα

Το συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι τα μπλόκα δεν είναι αντίδραση σε μια «κακιά» ΚΑΠ, αλλά κραυγή αγωνίας ενός κλάδου που νιώθει ότι τον εγκαταλείπουν όλοι. Η Ευρώπη με την υπερβολική γραφειοκρατία, η εθνική κυβέρνηση με την κακή διαχείριση των κονδυλίων, το κράτος με τις ανύπαρκτη αγροτική πολιτική πέρα από τις επιδοτήσεις. Όσο δε η Ελλάδα δεν έχει εθνικό σχέδιο για μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις, για νέους αγρότες, για εξαγωγές και για πραγματική προστασία από την κλιματική αλλαγή, τα τρακτέρ θα ξαναβγαίνουν στους δρόμους, ανεξάρτητα από το πόσο «πράσινη» ή «δίκαιη» είναι η επόμενη Κοινή Αγροτική Πολιτική κι αυτή την εκτίμηση -εδώ και ενάμιση χρόνο- μάλλον δεν την έλαβαν σοβαρά υπόψη τους στο υπουργείο αγροτικής… ανάπτυξης

(Πηγή: «Ευθύνεται η Κοινή Αγροτική Πολιτική για τις κινητοποιήσεις των αγροτών;», diaNEOsis, Μάρτιος 2024 – https://www.dianeosis.org/2024/03/efthinetai-i-koini-agrotiki-politiki-gia-tis-kinitopoiiseis-twn-agrotwn/)