Ο… βήχας δεν κρύβεται στη δυτική Θεσσαλονίκη

Κάνουν μετρήσεις, δέχονται δωρεές από βιομηχανίες, μιλάνε προεκλογικά για την ατμοσφαιρική ρύπανση, επιβάλλονται πρόστιμα, γίνονται διαμαρτυρίες, αλλά...

Ο… βήχας δεν κρύβεται στη δυτική Θεσσαλονίκη
photo unsplash

Η πιο πρόσφατη επιστημονική μελέτη επιβεβαιώνει ότι παρά την καταδίκη της Ελλάδας από την ΕΕ για συστηματικές υπερβάσεις στη Θεσσαλονίκη την περίοδο 2005-2019, τα μέτρα που προβλέπονταν στο πρόγραμμα που υποτίθεται ολοκληρώνεται φέτος, δεν έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα!

Αν ήσουν μητέρα και ζούσες στο Κορδελιό το πρωινό σου θα ξεκινούσε συχνά με το βήχα του παιδιού σου και θα συνδέονταν με την υψηλή συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων PM10 στην ατμόσφαιρα της δυτικής Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση τα επίπεδα στην αστική ζώνη παραμένουν πάνω από το ετήσιο όριο των 40 μg/m³ που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τη μείωση που παρατηρήθηκε λόγω της πανδημίας και της ανανέωσης του στόλου οχημάτων. Κι όμως αυτό δεν φαίνεται να ανησυχεί τις όποιες αρχές για να μην πούμε ότι το έχουν… αποδεχθεί.

Οι μετρήσεις δείχνουν ότι οι υπερβάσεις είναι συχνότερες τις κρύες μέρες του χειμώνα, όταν συνδυάζονται εκπομπές από την κυκλοφορία, τη βιομηχανική δραστηριότητα και τη θέρμανση με ξύλο ή πετρέλαιο. Η πιο πρόσφατη επιστημονική μελέτη επιβεβαιώνει ότι, παρά την καταδίκη της Ελλάδας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2022 για συστηματικές υπερβάσεις στη Θεσσαλονίκη την περίοδο 2005-2019, τα μέτρα που προβλέπονταν στο πρόγραμμα 2022-2025 δεν έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα!

Όσο για τα παιδιά και τα προβλήματα στην υγεία τους, δεν υπάρχει,  δημοσιευμένη επιδημιολογική μελέτη που να καταγράφει τον αριθμό παιδιών στη Θεσσαλονίκη που εμφανίζουν συμπτώματα άσθματος ή βρογχίτιδας αποκλειστικά λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ούτε στοιχεία για τις σχολικές απουσίες που συνδέονται με αυτά τα επεισόδια. Υπάρχουν όμως διεθνείς μελέτες  που δείχνουν ότι η έκθεση σε PM2.5 (το μικρότερο και πιο επικίνδυνο κλάσμα των σωματιδίων) κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης άσθματος κατά 25-35%…

Στη Θεσσαλονίκη, η μέση ετήσια τιμή PM2.5 το 2024 κυμάνθηκε πάνω από το νέο όριο των 10 μg/m³ που προτείνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας από το 2021, χωρίς να υπάρχει τοπική μελέτη -ή δεν βρήκαμε εμείς- που να δίνει σε ποσοστά την επίδραση αυτών των επιπέδων στα παιδιά της πόλης. Έτσι εσύ η μάνα ή ο πατέρας, αναλόγως την οικογένεια, κάθε πρωί κλείνεις τα παράθυρα, χορηγείς την προληπτική δόση εισπνεόμενου φαρμάκου αν το παιδί έχει διαγνωστεί με ευαισθησία και πηγαίνεις στη δουλειά γνωρίζοντας ότι η αιτία του προβλήματος παραμένει στο οξυγόνο μας. Η έρευνα έχει καταγράψει το πρόβλημα, έχει προτείνει μέτρα, έχει επιβάλει πρόστιμα. Αυτό που λείπει ακόμη είναι η σύνδεση των μετρήσεων με τις καθημερινές συνέπειες στις οικογένειες της δυτικής Θεσσαλονίκης και η εφαρμογή των λύσεων που έχουν ήδη συμφωνηθεί. Κάποιος πρέπει να το κάνει από τόσους πολλούς συναρμοδίους με αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και κυρίως ευθυνών, πολιτικών και ποινικών…

πηγες: Καταδίκη Ελλάδας από Δικαστήριο ΕΕ (Υπόθεση C-70/21, 2023): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:62021CJ0070 – Έκθεση EEA Air Quality Status Report 2025 (PM10/PM2.5): https://www.eea.europa.eu/en/analysis/publications/air-quality-status-report-2025 – Μελέτη JAMA Network Open (2024) για PM2.5 και κίνδυνο άσθματος σε παιδιά: https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/281558 – Μελέτη MDPI Atmosphere (2025) για πηγές PM10 (θέρμανση ξύλου) Θεσσαλονίκης: https://www.mdpi.com/2073-4433/16/9/1057 – Μελέτη Υπουργείου Περιβάλλοντος (2022-2025) για μέτρα μείωσης PM10: https://www.mdpi.com/2071-1050/15/2/930