ΕΣΥ: Ρεκόρ 11ετίας στα δημόσια νοσοκομεία (πίνακας)

Ο συνολικός αριθμός των εξετασθέντων, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου υγείας, έφτασε τα 11.962.688 άτομα, σημειώνοντας αύξηση κατά 159.641 επισκέψεις (+1,35%) σε σχέση με το 2024, όπου ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 11.803.047. Πρόκειται δε για την υψηλότερη επίδοση της τελευταίας ενδεκαετίας και αποτυπώνει με σαφήνεια την αυξημένη πίεση που δέχεται το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Από το σύνολο των 11.962.688 εξετασθέντων, οι 6.454.365 (54%) πραγματοποιήθηκαν στα τακτικά εξωτερικά ιατρεία (ΤΕΙ), οι 4.964.110 (41,5%) στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) και μόλις οι 544.213 (4,5%) στην ολοήμερη λειτουργία. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι τα ΤΕΠ συνεχίζουν να απορροφούν τεράστιο μέρος του φορτίου, ακόμα και για περιστατικά που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν προγραμματισμένα, ενώ η ολοήμερη λειτουργία παραμένει περιορισμένη παρά τις σχετικές προσπάθειες…

Τι γίνεται σε Μακεδονία-Θράκη

Η κατανομή ανά Περιφέρεια Υγείας αποκαλύπτει έντονη γεωγραφική συγκέντρωση. Η ΥΠΕ1 (Αττική) κατέγραψε 2.767.311 εξετασθέντες (23,1% του εθνικού συνόλου). Ακολουθεί η ΥΠΕ6 (Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησος, Ιόνια και Ήπειρος) με 2.300.507 (19,2%), ενώ οι υπόλοιπες ΥΠΕ κινούνται μεταξύ 8,3% και 13,4%. Συγκεκριμένα η ΥΠΕ4 (Κεντρική Μακεδονία και Ανατολική Μακεδονία-Θράκη) με 1.607.044 (13,4%), η ΥΠΕ2 (νησιωτικές περιοχές και Δυτική Αττική) με 1.557.660 (13%), η ΥΠΕ3 (Κεντρική Μακεδονία – Θεσσαλονίκη) με 1.388.984 (11,6%), η ΥΠΕ5 (Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα) με 1.353.703 (11,3%) και η ΥΠΕ7 (Κρήτη) με 987.479 (8,3%). Συνολικά, μόνο δύο ΥΠΕ η Αττική και η ευρύτερη Δυτική Ελλάδα/Πελοπόννησος  συγκεντρώνουν πάνω από το 42% του εθνικού όγκου. (ΒΛ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ )

Η περιφέρεια… ασθενεί

Στο επίπεδο των νοσοκομείων, τα πανεπιστημιακά κέντρα κυριαρχούν. Τα δέκα με τον μεγαλύτερο αριθμό εξετασθέντων είναι: Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Ιωαννίνων (316.721), Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Λάρισας (305.025), Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» Θεσσαλονίκης (298.004), Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» (275.551), Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Ηρακλείου (268.846), Νοσοκομείο Δερματικών Παθήσεων «Ανδρέας Συγγρός» (267.424), Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» (243.685), Πανεπιστημιακό Γ.Ν. «Αττικόν» (240.503), Γ.Ν. Ηρακλείου «Βενιζέλειο – Πανάνειο» (229.537) και Γ.Ν.Α. «ΚΑΤ» (225.297). Ξεχωρίζουν επίσης τα αντικαρκινικά νοσοκομεία, ενώ τα ψυχιατρικά και τα μικρότερα νησιωτικά νοσηλευτικα ιδρύματα παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερους αριθμούς.

Προς τα πού τραβάει το ΕΣΥ

Το «νέο ρεκόρ» όμως δεν είναι μόνο ιστορία υπερφόρτωσης και κόπωσης του συστήματος και των ανθρώπων του. Είναι ταυτόχρονα η ιστορία μιας σιωπηλής μετατόπισης του συστήματος. Τα δημόσια νοσοκομεία λειτουργούν ολοένα περισσότερο ως «τελευταία γραμμή άμυνας» παρά ως κύριος πάροχος ρουτίνας φροντίδας. Η αύξηση του 2025 προήλθε κυρίως από τα ΤΕΠ (+124.000 επισκέψεις, +2,6%), ενώ τα τακτικά ιατρεία αυξήθηκαν πιο αργά (+77.000, +1,2%) και τα ολοήμερα… μειώθηκαν (από 586.295 το 2024 σε 544.213). Τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία της περιφέρειας (Ιωάννινα, Λάρισα, Ηράκλειο, Πάτρα) έχουν αναδειχθεί σε… εθνικούς κόμβους, απορροφώντας δυσανάλογα μεγάλο φορτίο και καλύπτοντας κενά ειδικοτήτων και κυρίως αποστάσεων.

Ανθεκτικό αλλά… κουρασμένο

Σε βάθος πενταετίας (2021-2025) η τάση γίνεται ακόμα πιο σαφής. Από τα περίπου 10,85 εκατομμύρια εξετασθέντες το 2021 (περίοδος πανδημίας), ο αριθμός ανέβηκε σταθερά, πάνω από 11,2 εκατομμύρια το 2022, 11,55 εκατομμύρια το 2023, 11.803.047 το 2024 και 11.962.688 το 2025 συνολική αύξηση περίπου 10,3%. Παρά την άνοδο του όγκου, η δομή παρέμεινε σταθερή. Τα ΤΕΠ διατηρούν σταθερά το 41-42% του συνόλου, τα τακτικά ιατρεία αυξάνονται πιο αργά και η ολοήμερη λειτουργία παραμένει καθηλωμένη στο 4 ως 5%. Η συγκέντρωση σε λίγα μεγάλα και πανεπιστημιακά νοσοκομεία ενισχύεται αντί να μειώνεται. Συνολικά, τα στοιχεία του Υπουργείου Υγείας για τα 125 νοσοκομεία και κέντρα αποτυπώνουν ένα ΕΣΥ που όχι μόνο άντεξε την αυξημένη ζήτηση, αλλά την απορρόφησε με συνέπεια. Πληρώνει όμως το τίμημα της στασιμότητας. Υπερβολική εξάρτηση από τα ΤΕΠ, υποτονική ανάπτυξη της προγραμματισμένης φροντίδας και συγκέντρωση του βάρους σε μεγάλα κέντρα.

Τα νοσοκομεία με τους… λιγότερους ασθενείς

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία αρκετά νοσηλευτικά ιδρύματα παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερη κίνηση στα εξωτερικά ιατρεία. Το νοσοκομείο με τη μικρότερη προσέλευση ήταν το Νοσοκομείο Αθηνών Σπηλιοπούλειο «Η Αγία Ελένη» με μόλις 5.831 εξετασθέντες όλο τον χρόνο. Ακολουθούν το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κυθήρων «Τριφύλλειο» με 11.690, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Νεάπολης Κρήτης «Διαλυνάκειο» με 12.615 και το Γενικό Νοσοκομείο Καρπάθου με 12.782 εξετασθέντες. Στην πέμπτη θέση βρίσκεται το Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης με 13.408, ενώ ακολουθούν το Γενικό Νοσοκομείο Ληξουρίου «Μαντζαβινάτειο» με 15.055, το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής «Δρομοκαΐτειο» με 18.188, το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Κρεστένων με 19.059 και το Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Μολάων με 19.238. Στη δέκατη θέση είναι το Γενικό Νοσοκομείο Μελισσίων «Αμαλία Φλέμιγκ» με 19.675 εξετασθέντες. Στα επόμενα νοσοκομεία της λίστας συναντάμε κυρίως μικρές νησιωτικές και περιφερειακές μονάδες καθώς και ψυχιατρικές δομές.

Ανάλογα με την… απόσταση

Την ίδια ώρα έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για την υγεία του πληθυσμού το 2025 δείχνει για το πώς οι Έλληνες χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες υγείας. Το 78,5% των ανθρώπων ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωσε ότι έχει πολύ καλή ή καλή υγεία. Το 14,5% είπε ότι έχει μέτρια υγεία, ενώ μόνο το 7% ανέφερε πολύ κακή ή κακή υγεία. Ταυτόχρονα, το 24% του πληθυσμού έχει κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας. Οι γυναίκες εμφανίζονται λίγο πιο επιβαρυμένες σε σχέση με τους άνδρες ενώ πολλοί αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην καθημερινότητά. Έξι στους 10 (57,6%) χρειάστηκαν ιατρική εξέταση ή θεραπεία τους τελευταίους 12 μήνες. Δυστυχώς, το 21,5% από αυτούς που χρειάστηκαν βοήθεια δεν πήγαν τελικά για θεραπεία. Οι λόγοι που αναφέρονται πιο συχνά είναι οικονομικοί, μεγάλες λίστες αναμονής ή… απόσταση από τα ιατρεία. Το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο στους πολίτες με χαμηλές αποδοχές, όπου το ποσοστό μη ικανοποιημένων αναγκών φτάνει το 32,8%, ενώ στους υπόλοιπους είναι 18,6%. Για οδοντιατρική φροντίδα τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα. Περίπου οι μισοί χρειάστηκαν οδοντιατρική εξέταση ή θεραπεία (!) αλλά πολλοί δεν την έκαναν, ιδίως όσοι έχουν χαμηλό εισόδημα. Η έρευνα βασίζεται σε συνεντεύξεις σε όλη τη χώρα και δίνει μια σημαντική εικόνα για το πώς λειτουργεί στην πράξη το ΕΣΥ ποιες ανάγκες υπάρχουν και τελικά ποιές καλύπτει…

Μελ. Καρ. 

Η… επείγουσα απάντηση στην αντιμικροβιακή αντοχή