«Στερεύει» το χιόνι στα ελληνικά βουνά

Ραγδαία και ανησυχητική μείωση της χιονοκάλυψης καταγράφεται στα ελληνικά βουνά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, σύμφωνα με νέα διεθνή επιστημονική έρευνα υπό τον συντονισμό Ελλήνων επιστημόνων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι από το 1984 έως το 2025 η έκταση του χιονιού μειώθηκε κατά περίπου 58%, μια από τις μεγαλύτερες απώλειες που έχουν καταγραφεί σε ορεινές περιοχές της Μεσογείου.

Στο επίκεντρο της μελέτης βρέθηκαν δέκα ορεινά συγκροτήματα της χώρας με υψόμετρο άνω των 2.000 μέτρων: ο Όλυμπος, το Φαλακρό, τα Τζουμέρκα, η Βόρεια Πίνδος, ο Χελμός, η Ζήρεια, ο Γράμμος, ο Βόρας (Καϊμάκτσαλαν), η Γκιώνα και τα Βαρδούσια. Πρόκειται για τα «υδάτινα αποθέματα» της χώρας, τα οποία τροφοδοτούν ποτάμια, καλλιέργειες και οικοσυστήματα.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, του British Antarctic Survey και του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος και δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό The Cryosphere. Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Κωνσταντής Αλεξόπουλος, η μείωση είναι «εξαιρετικά μεγάλη», όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και σε σύγκριση με άλλα ορεινά συστήματα παγκοσμίως. Κύρια αιτία είναι η άνοδος της θερμοκρασίας, η οποία επηρεάζει διπλά το χιόνι, μειώνει τις χιονοπτώσεις και επιταχύνει το λιώσιμο.

Τα τελευταία 30 χρόνια η μέση θερμοκρασία στην Ελλάδα έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,5°C, ενώ σε περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας η αύξηση φτάνει τους 2°C. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το χιόνι να εμφανίζεται πλέον σε μεγαλύτερα υψόμετρα και να διαρκεί λιγότερο.

«Σε περιοχές όπου παλαιότερα είχαμε σταθερή χιονοκάλυψη, σήμερα βλέπουμε βροχή ή χιόνι που λιώνει πολύ γρήγορα», επισημαίνει ο ερευνητής Κώστας Λαγουβάρδος, τονίζοντας ότι η επιδείνωση είναι εντονότερη την τελευταία δεκαετία, όπου παρατηρείται επιτάχυνση της θέρμανσης.

Η μείωση δεν αφορά μόνο την έκταση αλλά και τη διάρκεια της χιονοκάλυψης. Το χιόνι πέφτει αργότερα το φθινόπωρο και λιώνει νωρίτερα την άνοιξη, περιορίζοντας σημαντικά τον χρόνο παραμονής του στο έδαφος. Για τη μελέτη αξιοποιήθηκαν δορυφορικά δεδομένα από το 1984 έως σήμερα, προερχόμενα από αποστολές της ESA και της NASA. Οι ερευνητές ανέπτυξαν μια καινοτόμο μέθοδο τεχνητής νοημοσύνης ώστε να καλύψουν τα κενά των δεδομένων που προκαλούνται από νεφοκάλυψη ή περιορισμένες λήψεις παλαιότερων δεκαετιών.

Το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα είναι ότι η μείωση της χιονοκάλυψης δεν οφείλεται σε φυσικές κλιματικές διακυμάνσεις, αλλά ξεπερνά τα όρια της φυσικής μεταβλητότητας. «Είναι ξεκάθαρα αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής», τονίζουν οι επιστήμονες. Το χιόνι λειτουργεί ως φυσική «δεξαμενή» νερού. Αποθηκεύεται τον χειμώνα και απελευθερώνεται σταδιακά την άνοιξη και το καλοκαίρι, όταν οι ανάγκες σε νερό είναι αυξημένες. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, αν αυτή η «αποθήκη» μειωθεί ή αδειάζει νωρίτερα, τότε μειώνονται τα αποθέματα νερού, επηρεάζονται οι καλλιέργειες, πιέζονται τα οικοσυστήματα, αυξάνεται ο κίνδυνος λειψυδρίας.

«Έρχονται» τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού στην Ελλάδα – Η νέα ρύθμιση

Με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ