Εμβόλια ενηλίκων: Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Τα εμβόλια λειτουργούν ως «εκπαίδευση» για το ανοσοποιητικό σύστημα
Πολλοί συνδέουν τα εμβόλια με την παιδική ηλικία, όμως παραμένουν εξίσου σημαντικά και στην ενήλικη ζωή. Τα εμβόλια ενηλίκων αποτελούν ένα απλό και αποτελεσματικό μέσο πρόληψης, προστατεύοντας τόσο το άτομο όσο και τη δημόσια υγεία.
Όπως εξηγούν οι ειδικοί, τα εμβόλια λειτουργούν ως «εκπαίδευση» για το ανοσοποιητικό σύστημα χωρίς να προκαλούν τη νόσο, του μαθαίνουν να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω εξασθενημένων ή ανενεργών μορφών ιών/βακτηρίων ή τμημάτων τους, ώστε ο οργανισμός να είναι προετοιμασμένος σε μελλοντική έκθεση.
Βασικά εμβόλια ενηλίκων
Το εμβόλιο Tdap προστατεύει από τέτανο, διφθερίτιδα και κοκκύτη. Ο τέτανος εισέρχεται από τραύματα και μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς μυϊκούς σπασμούς. Συνιστάται μία δόση Tdap και αναμνηστική Td κάθε 10 χρόνια, ενώ στις εγκύους προτείνεται δόση μεταξύ 27ης–36ης εβδομάδας.
Η ανεμευλογιά, αν και συχνά παιδική νόσος, στους ενήλικες είναι πιο επικίνδυνη, με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών. Το εμβόλιο χορηγείται σε δύο δόσεις. Ο ίδιος ιός μπορεί αργότερα να προκαλέσει έρπητα ζωστήρα, ιδιαίτερα μετά τα 50-60 έτη. Το εμβόλιο Shingrix μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο.
Το εμβόλιο κατά του HPV προστατεύει από στελέχη που συνδέονται με καρκίνο τραχήλου μήτρας και άλλες μορφές καρκίνου. Αν και χορηγείται από νεαρή ηλικία, ωφελεί και ενήλικες που δεν έχουν εμβολιαστεί, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ.
Σε ομάδες αυξημένου κινδύνου συνιστάται ο εμβολιασμός κατά της μηνιγγίτιδας (π.χ. φοιτητές σε εστίες, στρατιώτες, ταξιδιώτες). Αντίστοιχα, τα εμβόλια για ηπατίτιδα Α και Β είναι σημαντικά, καθώς οι λοιμώξεις μεταδίδονται μέσω τροφής, αίματος ή σωματικών υγρών και μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή ηπατική νόσο.
Το ετήσιο αντιγριπικό εμβόλιο παραμένει βασικό μέτρο προστασίας. Εμβόλια υπάρχουν επίσης για RSV, COVID-19 και πνευμονιόκοκκο, ιδιαίτερα σημαντικά για μεγαλύτερες ηλικίες ή άτομα με υποκείμενα νοσήματα. Το εμβόλιο MMR προστατεύει από ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά. Όσοι δεν έχουν ανοσία παραμένουν ευάλωτοι, με πιθανές σοβαρές επιπλοκές ιδιαίτερα επικίνδυνες στην εγκυμοσύνη.