Σεξ και κατάθλιψη: Πώς συνδέεται η ηλικία της πρώτης επαφής με την ψυχική υγεία

Η ηλικία στην οποία κάποιος ξεκινά τη σεξουαλική του ζωή θεωρείται συνήθως μια προσωπική επιλογή που αφορά την εφηβεία ή τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής. Ωστόσο, νέα επιστημονική έρευνα υποδεικνύει ότι μπορεί να συνδέεται με την ψυχική υγεία ακόμη και αρκετά χρόνια αργότερα.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στο The Journal of Sexual Medicine, τα άτομα που ξεκινούν τη σεξουαλική τους ζωή σε μεγαλύτερη ηλικία παρουσιάζουν, κατά μέσο όρο, μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης στην ενήλικη ζωή. Η εξήγηση, ωστόσο, φαίνεται να σχετίζεται λιγότερο με την ίδια τη σεξουαλική εμπειρία και περισσότερο με τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που τη συνοδεύουν. Η έρευνα αναδεικνύει, παράλληλα, τη σημασία του μορφωτικού επιπέδου και του οικογενειακού εισοδήματος, ενώ καταγράφει αξιοσημείωτες διαφορές ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες.

Τι έδειξε η μελέτη σε σχεδόν 5.000 ενήλικες

Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Παραδοσιακής Κινεζικής Ιατρικής της Guizhou εξέτασε δεδομένα 4.907 ενηλίκων στις ΗΠΑ. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν σε ποια ηλικία είχαν την πρώτη σεξουαλική επαφή τους και αξιολογήθηκαν ως προς τα συμπτώματα κατάθλιψης. Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν επίσης παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο, το εισόδημα, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ.

Τα ευρήματα έδειξαν ότι, γενικά, όσο μεγαλύτερη ήταν η ηλικία της πρώτης σεξουαλικής επαφής, τόσο λιγότερα ήταν τα καταθλιπτικά συμπτώματα. Η συγκεκριμένη συσχέτιση ήταν πιο έντονη στις γυναίκες. Μάλιστα, όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και τις συνήθειες που σχετίζονται με την υγεία, η σχέση δεν ήταν πλέον στατιστικά σημαντική στους άνδρες, σε αντίθεση με τις γυναίκες, στις οποίες εξακολούθησε να παρατηρείται. Ένα ακόμη αξιοσημείωτο στοιχείο ήταν ότι τα καταθλιπτικά συμπτώματα παρουσίαζαν μείωση όσο η ηλικία της πρώτης σεξουαλικής επαφής αυξανόταν έως περίπου τα 17 έτη. Η τάση αυτή σταθεροποιούνταν κοντά στα 19,5 έτη, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες καταγράφηκε μια μικρή αύξηση των συμπτωμάτων.

Ο ρόλος της εκπαίδευσης και του οικογενειακού εισοδήματος

Προκειμένου να εξετάσουν πιο αναλυτικά τη συγκεκριμένη σχέση, οι επιστήμονες προχώρησαν και σε γενετική ανάλυση. Διαπίστωσαν ότι η γενετική προδιάθεση για έναρξη της σεξουαλικής ζωής σε μεγαλύτερη ηλικία συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης. Παράλληλα, συσχετιζόταν με περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης, υψηλότερο οικογενειακό εισόδημα και μικρότερη πιθανότητα καπνίσματος. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη το εισόδημα και το μορφωτικό επίπεδο, η σύνδεση με την κατάθλιψη περιορίστηκε σημαντικά. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες ενδέχεται να εξηγούν μεγάλο μέρος της συσχέτισης. Ιδιαίτερα στις γυναίκες, η διάρκεια της εκπαίδευσης φάνηκε να έχει σημαντική συμβολή στη συγκεκριμένη σχέση.

Γιατί η συσχέτιση είναι ισχυρότερη στις γυναίκες

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι διαφορές που παρατηρήθηκαν ανάμεσα στα δύο φύλα μπορεί να συνδέονται και με κοινωνικούς παράγοντες, οι οποίοι δεν καταγράφηκαν πλήρως στο πλαίσιο της μελέτης. Η σεξουαλική πίεση, οι ανισορροπίες στις σχέσεις εξουσίας και η έμφυλη βία αποτελούν εμπειρίες που ενδέχεται να επηρεάζουν τόσο την ηλικία της πρώτης σεξουαλικής επαφής όσο και την ψυχική υγεία σε μεταγενέστερο στάδιο της ζωής. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν, πάντως, ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή. Η έρευνα βασίστηκε εν μέρει στις προσωπικές αναφορές των συμμετεχόντων, ενώ τα γενετικά δεδομένα προέρχονταν κυρίως από πληθυσμούς ευρωπαϊκής καταγωγής. Σε κάθε περίπτωση, τα ευρήματα αναδεικνύουν τη στενή σύνδεση ανάμεσα στη σεξουαλική ζωή, τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες, την οικονομική ασφάλεια και τις κοινωνικές εμπειρίες, σε σχέση με τη μακροχρόνια ψυχική υγεία.