Lee Wells στο TheOpinion: «Η ζωγραφική δεν θα πεθάνει ποτέ»

Με αφορμή την πρώτη του ατομική έκθεση στην Θεσσαλονίκη, αλλά και την συμμετοχή του στην 9η Art Thessaloniki International Contemporary Art Fair, ο Αμερικανός καλλιτέχνης Lee Wells μιλά στο theopinion για τη fête galante, την σχέση του με την Ελλάδα, ως πηγή έμπνευσης αλλά και το ρόλο του ΑΙ στην καλλιτεχνική δημιουργία.

Στην Chalkos Gallery έως τις 16 Μαΐου 2026, ο Lee Wells παρουσιάζει το Fête Galante Cycle, μια ενότητα έργων που ξεκινά από ένα ιστορικό ζωγραφικό είδος και καταλήγει μια εικόνα του παρόντος ως διαρκούς γιορτής πάνω σε έδαφος καταστροφής.

Για τον ίδιο, η έκθεση έχει και μια προσωπική σημασία. Είναι, όπως λέει, η πρώτη φορά που παρουσιάζει στην Θεσσαλονίκη μια ολοκληρωμένη ατομική ενότητα έργων, ειδικά σχεδιασμένη για τον χώρο της γκαλερί. Η συγκυρία συνδέεται και με την συμπλήρωση δέκα χρόνων παρουσίας της Chalkos Gallery, γεγονός που ο ίδιος αντιμετωπίζει ως τιμή.

Ο Wells ζει και εργάζεται ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και την Αθήνα. Το έργο του έχει παρουσιαστεί διεθνώς, μεταξύ άλλων στην 51η Μπιενάλε της Βενετίας, στο Guggenheim Museum, στο PS1/MoMA, στο Lincoln Center και σε άλλες διοργανώσεις. Έχει εκθέσει διεθνώς, έχει κινηθεί για δεκαετίες ανάμεσα στη ζωγραφική, τη φωτογραφία, το βίντεο, την performance, την επιμέλεια και τα ψηφιακά μέσα. Παρά την εξοικείωσή του με την τεχνολογία, εξακολουθεί να τον γοητεύει και να επιστρέφει στην ζωγραφική ως κυρίαρχο μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης.

«Η ζωγραφική δεν θα πεθάνει ποτέ», τονίζει, αναφερόμενος στην αξία της μοναδικής συνάντησης ανάμεσα στο χέρι, το μυαλό και το υλικό. Βέβαια, ο Wells κάθε άλλο παρά τεχνοφοβικός είναι. Ήδη από τη δεκαετία του ’90, όπως εξηγεί, η τεχνολογία αποτελεί μέρος της πρακτικής του: το διαδίκτυο, το βίντεο, η ψηφιακή εικόνα, και πλέον η τεχνητή νοημοσύνη.

«Η AI δεν έχει ερώτηση. Έχει prompt. Εγώ της δίνω την ερώτηση», σημειώνει. «Της δίνω τους δικούς μου πίνακες, τις ιδέες μου, την έρευνά μου. Την χρησιμοποιώ ως βοηθό και εξοικονομώ χρόνο».

«Δεν επέστρεψα εγώ στη fête galante. Εκείνη γύρισε και με βρήκε»

Η έκθεση παίρνει τον τίτλο της από τη fête galante, το ζωγραφικό είδος που συνδέθηκε με σκηνές αριστοκρατικής απόλαυσης, υπαίθριων συναθροίσεων, μουσικής, φλερτ και θεατρικής κομψότητας, κυρίως μέσα από το έργο του Antoine Watteau. Θα ήταν εύκολο να το διαβάσει κανείς ως αναφορά στην ιστορία της τέχνης.

Ο Wells, όμως, τοποθετεί την αφετηρία αλλού: «Δεν επέστρεψα εγώ σε αυτό το ιστορικό είδος. Εκείνο γύρισε και με βρήκε. Ζούμε μέσα σε μια fête galante που δεν τελειώνει, σε ένα πάρτι που κάθεται ακριβώς πάνω στην καταστροφή. Η ειδυλλιακή σκηνή ήταν ήδη στο τέλος της».

Πρόκειται, μήπως, για μια καταγγελία του θεάματος; Ο καταξιωμένος εικαστικός απαντά αρνητικά: «Ο Debord έχει ήδη γράψει την κριτική του θεάματος. Αυτό που με ενδιέφερε ήταν το σώμα μέσα σε αυτό».

Στα έργα του, τα σώματα δεν είναι πλήρως διακριτά. Συμπιέζονται, διπλώνονται, συγχωνεύονται, χάνουν τα όριά τους. Ο θεατής δυσκολεύεται να αποφασίσει αν βλέπει σκηνή γιορτής, ερωτικής επαφής, σύγκρουσης ή μάχης. Αυτή η ασάφεια αποτελεί και το κέντρο και πλέον ενδιαφέρον σημείο του έργου του.

Eραστές ή στρατιώτες, σώματα σε παιχνίδι ή σώματα σε επίθεση, είναι θέμα ερμηνείας. «Τα χρώματα έχουν κι αυτά πολιτική διάσταση, καθώς οργανώνουν περιοχές έντασης, σχεδόν σαν μικρά πεδία μάχης» υπογραμμίζει ο καταξιωμένος εικαστικός.

Η AI ως εργαστηριακός βοηθός, όχι ως υποκατάστατο

Ως προς τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στην καλλιτεχνική δημιουργία, ο Lee Wells ξεκαθαρίζει ότι το ΑΙ είναι ένας μηχανισμός έρευνας, όχι ο δημιουργός.

«Χρησιμοποιώ ΑΙ για να εντοπίζει θεωρητικά νήματα, να ανατρέχω σε κείμενα, για παράδειγμα να συνδέσω τον Benjamin και τον Bataille με τον Baudrillard και τον Lautréamont. Παλαιότερα έπρεπε να πας στη βιβλιοθήκη, να βρεις βιβλία, εικόνες, τεκμήρια. Στην αρχή του διαδικτύου αποκτήσαμε πρόσβαση σε τεράστιες βάσεις εικόνων. Τώρα η AI μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας υψηλής ταχύτητας ερευνητικός βοηθός. Το όριο είναι η ερώτηση, η επιλογή. Δεν μπορείς να κρυφτείς πίσω από τον αλγόριθμο όταν εσύ είσαι αυτός που έχει κάνει την ερώτηση».

Στο Fête Galante Cycle, ο Wells τροφοδοτεί τα συστήματα με δικά του ζωγραφικά έργα και εικόνες, παράγοντας νέες παραλλαγές. Όμως η διαδικασία δεν τελειώνει εκεί. Το χέρι επιστρέφει στην επιφάνεια, ειδικά μέσα από την ακουαρέλα, επανεγγράφοντας το τυπωμένο ίχνος. «Η εικόνα μπορεί να περάσει από μηχανική επεξεργασία, από ψηφιακό μετασχηματισμό, από εκτύπωση, από AI. Αλλά η επιστροφή του χεριού τη φορτίζει ξανά με χρόνο, απόφαση και ευθύνη. Η ζωγραφική επιμένει στη δική της υλικότητα ως πολιτική πράξη» καταλήγει ο ίδιος.

Η Αθήνα ως άλλος χρόνος

Για έναν καλλιτέχνη που προέρχεται από τη Νέα Υόρκη, η απόφαση του να μοιράσει την ζωή του και τον χρόνο ανάμεσα στην Αθήνα και την αμερικανική μητρόπολη έχει την δική της σημασία.

«Η Αθήνα με επιβράδυνε, που είναι το ίδιο με το να με βάθυνε. Η Νέα Υόρκη σου δίνει ταχύτητα και πίεση και τη διαρκή τριβή της μηχανής του art world. Η Αθήνα σου δίνει μια διαφορετική σχέση με τον χρόνο, ειδικά με τον ιστορικό χρόνο».

Η πολιτική ένταση, η οικονομική και μεταναστευτική κρίση παίζουν το δικό τους ρόλο στην δημιουργία. Αν και φυσικά δεν ζωγραφίζει την Αθήνα ως σκηνικό, η πόλη υπάρχει στο έργο του, ως ρυθμός και πίεση. «Τα σώματα στα Fêtes φέρουν αυτή την πίεση χωρίς να την κατονομάζουν», λέει ο ίδιος χαρακτηριστικά.

Στη συζήτηση, ο Wells δίνει ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι αυτή είναι η πρώτη του ολοκληρωμένη ατομική παρουσίαση στην Θεσσαλονίκη. «Αποτελεί τιμή για μένα το ότι είμαι ο πρώτος Αμερικανός καλλιτέχνης που εκθέτει στην Chalkos Gallery, και μάλιστα, το ότι η έκθεση συμπίπτει με την συμπλήρωση10ετούς παρουσίας της γκαλερί.