Σχέδιο προστασίας των ζώων στις φυσικές καταστροφές – Τι αλλάζει

Οι φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών ανέδειξαν με τον πιο δύσκολο τρόπο ένα ζήτημα που για χρόνια αντιμετωπιζόταν αποσπασματικά,  τι γίνεται με τα ζώα όταν μια πυρκαγιά, μια πλημμύρα ή άλλη φυσική καταστροφή πλήττει μια περιοχή.

Η ανάγκη να υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός πριν από την εκδήλωση μιας κρίσης οδηγεί πλέον σε μια σημαντική θεσμική αλλαγή. Η προστασία των ζώων εντάσσεται στον επίσημο σχεδιασμό Πολιτικής Προστασίας και δημιουργείται ένας μόνιμος μηχανισμός για τη διαχείριση των αναγκών τους σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Όπως εξηγησε σε πρόσφαση συνέντευξη του στο TheOpinion ο Ειδικός Γραμματέας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς, Νίκος Χρυσάκης η Ελλάδα γίνεται η τρίτη χώρα στην Ευρώπη που εντάσσει θεσμικά την προστασία των ζώων κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών στον επίσημο σχεδιασμό Πολιτικής Προστασίας.

«Τα ζώα πρέπει να αποτελούν μέρος του σχεδιασμού για την αντιμετώπιση μιας κρίσης και όχι μια παράμετρο που εξετάζεται εκ των υστέρων», σημειώνει.

Από την εκ των υστέρων διαχείριση στην πρόληψη

Η βασική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης. Στόχος είναι η προστασία των ζώων να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την κινητοποίηση που θα υπάρξει την ώρα μιας καταστροφής, αλλά να υπάρχουν από πριν οι απαραίτητες διαδικασίες και οι αρμόδιοι φορείς.

Ο νέος μηχανισμός προβλέπει τον σχεδιασμό για τη διάσωση των ζώων, την απομάκρυνση και την ασφαλή μεταφορά τους, την προσωρινή φιλοξενία και την παροχή κτηνιατρικής φροντίδας. Όπου απαιτείται, προβλέπεται και η διαδικασία επανένωσης των ζώων με τους κηδεμόνες τους.

Παράλληλα, επιχειρείται να γίνει πιο ξεκάθαρος ο ρόλος κάθε εμπλεκόμενου. Πολιτεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση, κτηνίατροι, φιλοζωικές οργανώσεις και εθελοντές καλούνται να λειτουργούν μέσα σε ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο συνεργασίας.

«Η μέριμνα για τα ζώα περνά πλέον από την αποσπασματική διαχείριση στο πεδίο σε έναν οργανωμένο και θεσμοθετημένο μηχανισμό πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Ειδικός Γραμματέας.

Τα μαθήματα από τις πυρκαγιές

Καθοριστική για τον σχεδιασμό είναι και η εμπειρία από τις επιχειρήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια σε περιοχές που επλήγησαν από μεγάλες φυσικές καταστροφές.

Ιδιαίτερα οι πυρκαγιές ανέδειξαν τις δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν όταν απαιτείται η άμεση απομάκρυνση ζώων από μια περιοχή. Ταυτόχρονα, όμως, έδωσαν στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους ανθρώπους που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις πολύτιμη εμπειρία για το τι χρειάζεται να αλλάξει.

«Μας έχει δείξει τι λειτουργεί, πού υπάρχουν δυσκολίες και, κυρίως, πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει προετοιμασία πριν εκδηλωθεί μια κρίση», επισημαίνει.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να υπάρξει ένας σχεδιασμός που θα ενεργοποιείται για πρώτη φορά όταν ξεσπάσει μια μεγάλη πυρκαγιά ή μια πλημμύρα. Είναι να υπάρχει ήδη ένα λειτουργικό πλαίσιο, ώστε οι αποφάσεις να μπορούν να λαμβάνονται και οι διαδικασίες να ενεργοποιούνται άμεσα.

«Ο σχεδιασμός δεν μπορεί να ξεκινά την ώρα της κρίσης»

Παρά την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου, ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι καμία χώρα δεν μπορεί να θεωρείται απολύτως έτοιμη απέναντι σε κάθε πιθανό σενάριο φυσικής καταστροφής.

Η ουσία, όπως σημειώνει, βρίσκεται στην προετοιμασία. «Η ουσιαστική αλλαγή είναι να μην ξεκινά ο σχεδιασμός την ώρα της κρίσης. Να υπάρχει ήδη σχέδιο, σαφείς αρμοδιότητες και δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης».

Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας: η προστασία των ζώων να αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής διαχείρισης μιας φυσικής καταστροφής και όχι ως ζήτημα που προκύπτει αφού έχει ήδη ξεκινήσει η επιχείρηση διάσωσης.

Η θεσμική ένταξη των ζώων στον σχεδιασμό Πολιτικής Προστασίας αποτελεί, σύμφωνα με τον Ειδικό Γραμματέα, το βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, με την πρόληψη, την ετοιμότητα και τον συντονισμό να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο.