Παιδική κακοποίηση: Τα στοιχεία που προκαλούν ανησυχία – 511 παιδιά ζήτησαν υποστήριξη μέσα σε δέκα μήνες
Αύξηση της διαδικτυακής σεξουαλικής εκμετάλλευσης, περιστατικά αυτοτραυματισμού και δυσπιστία απέναντι στους αρμόδιους φορείς καταγράφουν τα στοιχεία του «Χαμόγελου του Παιδιού» και πανελλαδική έρευνα της Focus Bari
Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και Κακοποίηση, στις 18 Νοεμβρίου, και την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Κακοποίησης των Παιδιών, στις 19 Νοεμβρίου, το «Χαμόγελο του Παιδιού» δημοσιοποιεί στοιχεία που αποτυπώνουν τις διαφορετικές μορφές βίας που αντιμετωπίζουν παιδιά και έφηβοι στην Ελλάδα.
Τα δεδομένα των υπηρεσιών του Οργανισμού για το διάστημα από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, σε συνδυασμό με τα ευρήματα πανελλαδικής έρευνας της Focus Bari, αναδεικνύουν ένα σύνθετο πρόβλημα. Η κακοποίηση δεν περιορίζεται στη σωματική βία, αλλά περιλαμβάνει τη σεξουαλική και ψυχολογική κακοποίηση, την παραμέληση, την οικονομική εκμετάλλευση και τις ολοένα πιο σύνθετες μορφές διαδικτυακής βίας.
Παράλληλα, πολλά περιστατικά παραμένουν κρυφά, καθώς τα παιδιά συχνά φοβούνται να μιλήσουν, αισθάνονται ενοχή ή δεν γνωρίζουν πού μπορούν να αναζητήσουν βοήθεια.
Περισσότερες από 164.000 κλήσεις στις γραμμές υποστήριξης
Η εικόνα που καταγράφουν οι υπηρεσίες του «Χαμόγελου του Παιδιού» κατά τους πρώτους δέκα μήνες του 2026 αποτυπώνει τις αυξημένες ανάγκες υποστήριξης παιδιών και οικογενειών.
Συνολικά, στις έξι Γραμμές Υποστήριξης και Βοήθειας του Οργανισμού καταγράφηκαν 164.669 κλήσεις, ενώ μέσω του Chat1056 ελήφθησαν 6.830 μηνύματα. Συμβουλευτική υποστήριξη έλαβαν 4.420 άτομα, εκ των οποίων τα 2.145 ήταν παιδιά.
Ειδικότερα, για περιστατικά βίας και κακοποίησης υποστηρίχθηκαν 511 παιδιά. Από αυτά, τα 454 αφορούσαν περιπτώσεις οικονομικής εκμετάλλευσης (trafficking), τα 38 σεξουαλικής κακοποίησης, τα 17 σωματικής κακοποίησης και τα δύο ψυχολογικής κακοποίησης. Παράλληλα, 225 άτομα έλαβαν συμβουλευτική υποστήριξη για ζητήματα βίας και κακοποίησης.
Σημαντική είναι και η διάσταση της διαδικτυακής βίας. Συνολικά 125 παιδιά υποστηρίχθηκαν για περιστατικά που σχετίζονταν με το διαδίκτυο. Ειδικότερα, 65 παιδιά αντιμετώπισαν ηλεκτρονικό σεξουαλικό εκβιασμό (sextortion), 27 ηλεκτρονική αποπλάνηση (grooming), 18 έλαβαν μηνύματα σεξουαλικού περιεχομένου (sexting), ενώ 12 αντιμετώπισαν περιστατικά διαδικτυακής βίας και τρία ηλεκτρονικό ψάρεμα (phishing).
Μέσω της Εθνικής Γραμμής για τα Παιδιά SOS1056 πραγματοποιήθηκαν 1.319 αναφορές που αφορούσαν συνολικά 2.415 παιδιά. Σε 31 από αυτές τις περιπτώσεις υπήρχαν αναφορές σεξουαλικής κακοποίησης. Αντίστοιχα, μέσω του Cyber Tipline Hellas καταγράφηκαν 689 αναφορές για 770 παιδιά, εκ των οποίων οι 27 αφορούσαν σεξουαλική κακοποίηση.
Κατά το ίδιο διάστημα πραγματοποιήθηκαν 111 επιτόπιες παρεμβάσεις για 182 παιδιά που βρίσκονταν σε άμεσο κίνδυνο, ενώ το Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο Ημέρας «Το Σπίτι του Παιδιού» παρείχε εξειδικευμένες υπηρεσίες σε 185 παιδιά.
Τι πιστεύουν οι Έλληνες για την κακοποίηση των παιδιών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αποτελέσματα της πανελλαδικής έρευνας της Focus Bari, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2026 για λογαριασμό του «Χαμόγελου του Παιδιού», με τίτλο «Τα Παιδιά στο Επίκεντρο: Οικογένεια | Τεχνητή Νοημοσύνη | Βία».
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ελληνική κοινωνία αναγνωρίζει σε μεγάλο βαθμό τις διαφορετικές μορφές κακοποίησης και παραμέλησης. Ωστόσο, η αναγνώριση του προβλήματος δεν μεταφράζεται πάντοτε σε διάθεση παρέμβασης ή εμπιστοσύνη ότι οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική προστασία.
Ειδικότερα, το 89% των ερωτηθέντων συμφωνεί ότι ένα παιδί που βλέπει τους γονείς του να ασκούν βία μεταξύ τους είναι και το ίδιο θύμα βίας. Το 88% θεωρεί ότι ένα παιδί μπορεί να είναι παραμελημένο ακόμη κι αν έχει καλυμμένες όλες τις υλικές του ανάγκες, όταν δεν λαμβάνει την απαραίτητη προσοχή από τους γονείς του.
Επιπλέον, το 81% αναγνωρίζει ότι οι προσβολές ενός γονέα προς το παιδί, όπως οι φράσεις «είσαι χαζός» ή «δεν είσαι για τίποτα», αποτελούν μορφή βίας. Ωστόσο, ένα ποσοστό 21% εξακολουθεί να θεωρεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ένα χαστούκι ή μια ξυλιά είναι ο μόνος τρόπος για να καταλάβει ένα παιδί.
Η δυσπιστία απέναντι στους αρμόδιους φορείς
Παρά την ευρεία αναγνώριση των μορφών κακοποίησης, η έρευνα καταγράφει επιφυλάξεις ως προς την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης.
Το 78% δηλώνει ότι θα αναζητούσε καθοδήγηση από αρμόδιο φορέα εάν υποψιαζόταν ότι ένα παιδί στο περιβάλλον του κακοποιείται, ακόμη κι αν δεν γνώριζε με βεβαιότητα τι ακριβώς συμβαίνει. Το 61% αναφέρει ότι γνωρίζει πού μπορεί να απευθυνθεί σε μια τέτοια περίπτωση.
Την ίδια στιγμή, όμως, το 48% δεν πιστεύει ότι οι αρμόδιοι φορείς θα προχωρούσαν σε ουσιαστική παρέμβαση, ακόμη κι αν κάποιος ζητούσε βοήθεια. Το 27% δηλώνει ότι θα δίσταζε να απευθυνθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες εάν είχε υποψίες αλλά όχι βεβαιότητα, από φόβο μήπως κατηγορήσει άδικα κάποιον.
Παράλληλα, το 31% θεωρεί ότι ο τρόπος με τον οποίο μια άλλη οικογένεια μεγαλώνει τα παιδιά της δεν αποτελεί δική του υπόθεση. Τα ευρήματα αναδεικνύουν έτσι το χάσμα ανάμεσα στη θεωρητική αναγνώριση της κακοποίησης και στην πραγματική κινητοποίηση για την προστασία ενός παιδιού.
Διαδικτυακή σεξουαλική κακοποίηση: Ανησυχητικά τα διεθνή στοιχεία
Η διαδικτυακή σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την προστασία των παιδιών, με την τεχνητή νοημοσύνη να δημιουργεί επιπλέον δυσκολίες στον εντοπισμό και την αντιμετώπιση παράνομου υλικού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του National Center for Missing and Exploited Children (NCMEC), μέσω της πλατφόρμας CyberTipline, το 2025 διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες ελληνικές Αρχές 16.000 αναφορές για διακίνηση οπτικού ή ψηφιακού υλικού που απεικονίζει σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση ανηλίκων. Το 2024 είχαν καταγραφεί 15.000 αντίστοιχες αναφορές.
Σε διεθνές επίπεδο, η ετήσια έκθεση του INHOPE για το 2025 καταγράφει περισσότερες από τέσσερα εκατομμύρια ύποπτες ηλεκτρονικές καταχωρίσεις υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, αριθμός αυξημένος κατά περισσότερο από 450% σε σύγκριση με το 2024. Τα παιδιά ηλικίας 3 έως 13 ετών αποτελούσαν το 91% των θυμάτων που απεικονίζονταν στο συγκεκριμένο υλικό.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Internet Watch Foundation (IWF) για το 2025, καταγράφηκε αύξηση 29% στη σοβαρότερη μορφή κακοποίησης που εντοπίστηκε σε βίντεο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία τέτοιου υλικού. Η έκθεση αναφέρει ότι εντοπίστηκαν 3.443 βίντεο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που δημιουργήθηκαν με τη χρήση AI, έναντι μόλις 13 το 2024. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση φιλοξένησε το 63% των URL με περιεχόμενο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που εντοπίστηκαν παγκοσμίως.
Αυτοκτονικότητα και αυτοτραυματισμός: 882 περιστατικά σε δέκα μήνες
Μια ακόμη διάσταση της ευαλωτότητας των παιδιών και των εφήβων αποτυπώνεται στα στοιχεία για την αυτοκτονικότητα και τη μη αυτοκτονική αυτοτραυματική συμπεριφορά.
Από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, το «Χαμόγελο του Παιδιού» κατέγραψε 882 σχετικά περιστατικά μέσω των Γραμμών Υποστήριξης και Βοήθειας, του Chat1056, ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Από αυτά, τα 578 αφορούσαν αυτοκτονικότητα και τα 304 μη αυτοκτονική αυτοτραυματική συμπεριφορά. Το 72% των περιστατικών αφορούσε εφήβους ηλικίας 13 έως 18 ετών, ενώ το 96% αυτής της ηλικιακής ομάδας ήταν κορίτσια.
Για τον εντοπισμό και την προστασία παιδιών και εφήβων που βρίσκονταν σε κίνδυνο, ο Οργανισμός ζήτησε σε 499 περιπτώσεις τη συνδρομή της Διεύθυνσης Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας. Σε άλλες 25 περιπτώσεις χρειάστηκε η παρέμβαση αρμόδιων αρχών και φορέων, όπως η Άμεση Δράση, αστυνομικές διευθύνσεις και το ΕΚΑΒ.
Επιπλέον, σε 69 περιπτώσεις κρίθηκε αναγκαία η κατεπείγουσα κινητοποίηση, λόγω σοβαρών ενδείξεων κινδύνου για τη ζωή, απόπειρας αυτοκτονίας ή αυτοτραυματισμού κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας με το επιστημονικό προσωπικό.
Η εκστρατεία «Μένει Μυστικό» για δέκατη χρονιά
Με αφορμή τις δύο διεθνείς ημέρες ευαισθητοποίησης, το «Χαμόγελο του Παιδιού» συνεχίζει για δέκατη χρονιά την πανελλαδική εκστρατεία «Μένει Μυστικό», η οποία τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Στόχος της δράσης είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των πολιτών γύρω από τη σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών, αλλά και η ενθάρρυνση της αναζήτησης βοήθειας όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι ένα παιδί βρίσκεται σε κίνδυνο.
Στο πλαίσιο των δράσεων πρόληψης και ενημέρωσης, από την αρχή του 2026 έως το τέλος Οκτωβρίου ενημερώθηκαν 4.653 μαθητές και μαθήτριες, 469 γονείς και κηδεμόνες, 583 εκπαιδευτικοί και 2.598 επαγγελματίες.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν ότι η προστασία των παιδιών δεν αφορά μόνο τις αρμόδιες υπηρεσίες, αλλά απαιτεί ενημέρωση, έγκαιρη αναγνώριση των ενδείξεων και ενεργοποίηση των ενηλίκων όταν ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια.