Γιάννης Μαυρόπουλος: «Αυτό που φαίνεται εμπόδιο καταλήγει καλλιτεχνικά γόνιμο»

Ο σκηνοθέτης μιλά στο TheOpinion για το ποίημα του Μπεργαδή, τον Άδη όπου ο χρόνος έχει σταματήσει και το κόστος μιας ανεξάρτητης παραγωγής στη Θεσσαλονίκη.

Γιάννης Μαυρόπουλος: «Αυτό που φαίνεται εμπόδιο καταλήγει καλλιτεχνικά γόνιμο»

Μπορεί ένα ποίημα του 15ου αιώνα, στην αρχική του γλώσσα και σε δεκαπεντασύλλαβο, να βρει σήμερα το κοινό του; Ο Γιάννης Μαυρόπουλος και η TrueStory αναλαμβάνουν το στοίχημα με τον «Απόκοπο» του Μπεργαδή, που κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου στο Θέατρο Τ, με τη Βικτώρια Σισκοπούλου μόνη στη σκηνή.

Ο Γιάννης Μαυρόπουλος μιλά στο TheOpinion για τη γοητεία του δεκαπεντασύλλαβου, αυτού του ρυθμού, που θεωρεί ότι κουβαλάμε μέσα μας, αλλά και για έναν Άδη όπου η καταδίκη είναι πως τίποτα δεν εξελίσσεται. Μια ακινησία που μπορεί, όμως, να θυμίζει ακόμη και στιγμές της ζωής μας. Η συζήτηση φτάνει και στο κόστος αυτών των θεατρικών επιλογών, σε μια πόλη όπου, όπως λέει, οι ανεξάρτητες ομάδες συχνά χρειάζεται να βάλουν χρήματα από την τσέπη τους.

Πώς έφτασε ο «Απόκοπος» στα χέρια σας; Θυμάστε πότε σκεφτήκατε πρώτη φορά ότι θα θέλατε να τον ανεβάσετε;

Ήταν μια πρόταση της Τασούλας Μαρκομιχελάκη, καθηγήτριας στο Τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ, που μας βοήθησε και φιλολογικά σε κάποια πράγματα. Είχε δει τη Βικτώρια Σισκοπούλου να παίζει έναν αγγελιαφόρο στον «Ερωτόκριτο», πάλι σε δεκαπεντασύλλαβο και σε κρητική διάλεκτο, κι εκεί της είπε για τον «Απόκοπο», ότι θα μπορούσε να γίνει ένας πολύ ωραίος μονόλογος. Η Βικτώρια, νομίζω, το είχε αρκετό καιρό στο μυαλό της. Κάποια στιγμή είπαμε να κάνουμε έναν μονόλογο και ήταν αυτό.

Εσάς τι σας τράβηξε στο συγκεκριμένο κείμενο;

Μια μεγάλη αγάπη είναι ο δεκαπεντασύλλαβος λόγος. Είναι η δεύτερη δουλειά που κάνω σε δεκαπεντασύλλαβο. Πρόκειται για έναν ρυθμό που μου αρέσει πάρα πολύ και μου δίνει μια αίσθηση θεατρικής φόρμας, αφηγηματικότητας. Οι περιορισμοί του μέτρου κάνουν τον λόγο να ακούγεται λίγο πιο μακριά από την καθημερινότητα.

Το άλλο ήταν ότι είδαμε πως έχει μια θεατρική πλοκή. Είναι μια πραγματική μετάβαση, που έχει στάδια. Τι περνάει αυτός ο επισκέπτης στον Κάτω Κόσμο, πώς αντιλαμβάνεται τα πράγματα, πώς αντιλαμβάνεται τον εαυτό του εκεί μέσα. Κι αν σκεφτούμε ότι όλο αυτό είναι ένα όνειρο δικό του, με ποιους υποσυνείδητους φόβους και ανησυχίες έρχεται αντιμέτωπος; Είναι ένα κείμενο που θίγει βαθιά υπαρξιακά ζητήματα.

Θα λέγατε ότι απευθύνεστε σε ένα πιο εξοικειωμένο κοινό, ίσως και εξαιτίας του δεκαπεντασύλλαβου;

Σίγουρα υπάρχει ένα κοινό που ασχολείται με τη λογοτεχνία, με τη φιλολογία, ή που του αρέσει η γλώσσα. Το βλέπουμε και από τα μηνύματα που παίρνουμε. Μας λένε: «δεν θα το φέρετε και στην Πάτρα; Δεν θα το φέρετε και στην Αθήνα;». Η ιδιαιτερότητά του το κάνει ελκυστικό. Υπάρχουν πολλές μεταφράσεις αρχαίων κειμένων σε δεκαπεντασύλλαβο, ακόμα και μεταφράσεις του Μολιέρου. Και υπάρχει σαν είδος γιατί υπάρχει μέσα μας. Αν καθίσουμε τώρα και μιλήσουμε για πέντε λεπτά, θα αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε ότι μπορούμε εύκολα να κάνουμε κουβέντα σε δεκαπεντασύλλαβο. Είναι μέσα στο συντακτικό μας, στο πώς τονίζουμε τις λέξεις. Είναι κι ένα βίωμα, από τις γιαγιάδες μας, τους παππούδες μας, τη λογοτεχνία. Ένας ήχος που τον έχουμε σαν λαός μέσα μας. Ένα μέτρο.

Στο ποίημα ο αφηγητής συναντά δύο νεκρούς νέους. Στη σκηνή έχουμε μία ηθοποιό. Πώς δουλέψατε με τη Βικτώρια Σισκοπούλου τη στιγμή που κάποιος άλλος απευθύνει τον λόγο στον αφηγητή;

Κινηθήκαμε με αρκετή δωρικότητα. Βοηθούν φυσικά και ο ήχος με το φως. Οι αλλαγές στη φωνή και στο σώμα είναι διακριτικές.

Στηριχτήκαμε κυρίως στη διαφορετική πρόθεση που έχουν ο επισκέπτης και οι δύο νεκροί. Οι νεκροί έχουν αρχίσει να συνηθίζουν τον χώρο, ξέρουν τι είναι. Το παράπονό τους είναι αν θα τους θυμούνται οι ζωντανοί, σ’ έναν κόσμο όπου δεν έχουν τίποτα να κάνουν. Δεν κυλάει ο χρόνος. Είναι σαν ζωντανοί παγιδευμένοι σ’ έναν νεκρό κόσμο.

Ο επισκέπτης είναι ο άνθρωπος, ο οικουμενικός. Δεν τίθεται θέμα φύλου. Έχει κατέβει κάπου που δεν περίμενε, σ’ ένα μέρος που αντικρίζει για πρώτη φορά. Την ώρα που εξιστορεί αυτά που συμβαίνουν, τα υφίσταται κιόλας. Τα ανακαλύπτει μαζί μας την ώρα που τα αναμεταδίδει. Πάνω σ’ αυτό στηρίχτηκε το πώς αλλάζει η έκφραση του ενός απέναντι στους δύο και των δύο απέναντι στον έναν. Έτσι γίνεται ο διάλογος.

Απόκοπος του Μπεργαδή από TrueStory
Απόκοπος του Μπεργαδή από TrueStory

Έχετε σκηνοθετήσει και την «Άλκηστη», όπου μια γυναίκα επιστρέφει από τον Άδη. Εδώ ένας ζωντανός ακούει τι έχουν να του πουν οι νεκροί. Σας απασχόλησε αυτή η συγγένεια όσο δουλεύατε τον «Απόκοπο»;

Να σας πω ειλικρινά, δεν το είχα συνειδητοποιήσει. Μάλλον μας τριβελίζει υποσυνείδητα αυτή η ιδέα του μεταιχμιακού χώρου.

Μια πολύ ωραία ιδέα της σκηνογράφου μας, της Νίκης Λεδάκη, ήταν ότι βρισκόμαστε σ’ έναν χώρο που είναι μεταίχμιο. Ο Μπεργαδής παρουσιάζει τον Άδη χωρίς καζάνια της Κόλασης. Η καταδίκη του να είσαι εκεί είναι ότι δεν υπάρχει καμία εξέλιξη. Ο χρόνος έχει σταματήσει. Μ’ έναν τρόπο νιώθουμε καμιά φορά ότι αυτό μας συμβαίνει και στη ζωή. Ότι είμαστε στην ίδια λούπα, σε μια ρουτίνα, ότι ό,τι κι αν κάνουμε δεν αποδίδει. Κι αν δεχτούμε ότι ένας άνθρωπος κοιμάται και τα βλέπει όλα αυτά, μπορεί να βλέπει τους δικούς του φόβους. Μπορεί να φοβάται μήπως ζει ήδη, εδώ στη γη, σ’ έναν χώρο στάσιμο.

Ως σκηνοθέτης, τι σας κάνει να πείτε «αυτό το έργο θέλω να το ανεβάσω»; Έχει αλλάξει το κριτήριό σας από τότε που ξεκινήσατε;

Σίγουρα έχει αλλάξει. Αυτό που με συγκινεί κάθε φορά είναι μάλλον ένα κρυμμένο παράπονο – έτσι θέλω να το λέω – που μπορεί να έχω εγώ και να νιώθω ότι εδώ υπάρχει ένας τρόπος να το εκφράσω. Κάτι που θέλω να το συζητήσω με ανθρώπους.

Έχουμε μεγάλο προνόμιο οι καλλιτέχνες να έχουμε ανθρώπους που μας δίνουν την προσοχή τους για μία ή μιάμιση ώρα και ακούν τις δικές μας ερωτήσεις μέσα από μια παράσταση. Όταν υπάρχει κάτι που θα ήθελα να πω στον κόσμο, αλλά δεν έχω τον τρόπο, το κάνω μέσα από το θέατρο.

Πόσο εύκολο είναι να στηθεί και να κρατηθεί μια ανεξάρτητη παραγωγή στη Θεσσαλονίκη; Πώς βλέπετε το θεατρόφιλο κοινό της πόλης;

Θεωρώ ότι το θεατρόφιλο κοινό της Θεσσαλονίκης είναι πλέον μικρό. Στην Αθήνα, νομίζω, ότι αναλογικά οι θεατρόφιλοι είναι ακόμη περισσότεροι. Εδώ έχουμε μικρότερη αγορά, που σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστεί να δουλεύουμε χωρίς αντίκρισμα ή να βάζουμε χρήματα από την τσέπη μας.

Με τους οικονομικούς περιορισμούς που υπάρχουν, χρειάζεται πάρα πολύ μεράκι και αυταπάρνηση από όλους για να βγει μια παράσταση. Και αρκετές φορές αυτό που στην αρχή φαίνεται εμπόδιο καταλήγει να είναι καλλιτεχνικά γόνιμο. Οπότε αισιοδοξώ!

Ταυτότητα παράστασης

Σκηνοθεσία: Γιάννης Μαυρόπουλος

Επί σκηνής: Βικτώρια Σισκοπούλου

Σκηνογραφία και ενδυματολογία: Νίκη Λεδάκη

Μουσική και ηχητικά περιβάλλοντα: Μάριος Αποστολακούλης

Φωτισμοί: Σωτήρης Ρουμελιώτης

Κινησιολογική επιμέλεια: Τάσος Παπαδόπουλος

Φωτογραφίες: Έλενα Λαζόγλου

Επικοινωνία: Δέσποινα Γιαννακοπούλου

Παραγωγή: Εταιρεία Θεάτρου TrueStory

Χώρος: Θέατρο Τ, Αλεξάνδρου Φλέμινγκ 16, Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 854 333

Πρεμιέρα: Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 στις 21:30

Εννέα παραστάσεις από τις 20 Νοεμβρίου έως τις 6 Δεκεμβρίου 2026 Παρασκευές στις 21:30 20 και 27 Νοεμβρίου, 4 Δεκεμβρίου Σάββατα στις 20:00 21 και 28 Νοεμβρίου, 5 Δεκεμβρίου Κυριακές στις 20:00 22 και 29 Νοεμβρίου, 6 Δεκεμβρίου

Ηλεκτρονική προπώληση στο More.com