Θεσσαλονίκη 7,8: Η πόλη μένει στάσιμη για τους τουρίστες

Οι τουρίστες βαθμολογούν τη Θεσσαλονίκη με 7,8. Όχι κακή επίδοση. Όχι όμως και λόγος ικανοποίησης, όταν παλαιότερα ξεπερνούσε το 8. Η παρουσίαση της έρευνας της GBR Consulting, για λογαριασμό της Ένωσης Ξενοδόχων, έγινε παρουσία των αρμοδίων. Δυστυχώς δεν διατυπώθηκαν ουσιαστικές ενστάσεις ή εξηγήσεις.

Τα στοιχεία είναι αρκετά αποκαλυπτικά. Πεζοδρόμια και πράσινοι χώροι παίρνουν 6· η δημόσια καθαριότητα 5,9: αμφότερα εκεί που περίπου βρίσκονταν το 2024. Σε σχεση με την προηγουμενη αξιολόγηση, κάπως καλύτερα βαθμολογήθηκαν η ατμοσφαιρική ρύπανση, η ηχορύπανση και τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς: αντίστοιχα έλαβαν 6,6, 6,5 και 6,4. Βελτιωμένες μα διόλου εντυπωσιακές επιδόσεις.

Αντίθετα, ό,τι δεν εξαρτάται από το Δημόσιο κάνει καλύτερη εντύπωση. Το μαρτυρεί η υψηλή βαθμολογία των τοπικών ξενοδοχείων: όσον αφορά τις εγκαταστάσεις τους έλαβαν 8,6/10, ενώ 8,2 για τη σχέση ποιότητας/τιμής. Το ίδιο ισχύει και για τη διασκέδαση, με 8,5/10. Παράλληλα, το συλλογικό TCB προωθει τον συνεδριακό τουρισμό, ενώ ο ΟΛΘ εχει τελειώσει τις δυνατότητες φιλοξενίας κρουαζιερόπλοιων. Όπως λοιπόν φαίνεται, μόνο η ιδιωτικη πρωτοβουλια είναι αντάξια του ρόλου της. Μια γνώριμη ελληνική αντίθεση, απλώς σε τοπική εκδοχή.

Εδω αξιζει να αναφερθει το εξής: παρα τις αδυναμίες μας, καταγραφηκε αυξημένη ημερήσια τουριστική δαπάνη -93 ευρώ το 2025 από 87 το 2024. Πάνω από τον πληθωρισμό, μα από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη· μικρο ποσο για μια πόλη ενός εκατομμυρίου κατοίκων, με νεανικό πληθυσμό και ιδιαίτερα προνομιακή γεωγραφία.

Το κυριότερο πρόβλημα που ανέδειξε η φετινή έρευνα της GBR Consulting δεν είναι η βαθμολογία αυτή καθαυτή. Είναι η στασιμότητα. Σε μια περίοδο που άλλες πόλεις επιταχύνουν, η Θεσσαλονίκη κινείται απελπιστικά αργά, και κυρίως αποσπασματικά. Χωρίς συνοχή. Χωρίς ιεράρχηση. Χωρίς κατεύθυνση. Χωρίς αξιόλογη διεθνή αναγνωρισιμότητα. Γιατί;

Η εξήγηση είναι απλή. Παρά τα μεγαλα λογια, η πόλη σε μεγαλο βαθμό δεν λειτουργεί ως απόλυτος προορισμός, αλλά περισσότερο ως πέρασμα. Οι επισκέπτες προτιμούν ημερησιες εκδρομες στη Βεργίνα, στο Δίον, στην Πέλλα, στον περίπλου του Αγίου Όρους. Ομολογουμένως η Κεντρική Μακεδονία προσφέρει άφθονες εμπειρίες. Η Θεσσαλονίκη, όχι πάντα.

Πέραν τούτου, ο τακτικοί ξένοι μας προέρχονται κυρίως από τα Βαλκάνια και το Ισραήλ, λόγω προσβασιμότητας και κόστους. Όταν φτάνουν εδώ, βρίσκουν μια γεφυρα μεταξύ ανεπτυγμενου και υποανάπτυκτου κόσμου: ανυπαρξια πρασινου, καυσαεριο, σκουπιδια, δρόμους χωρίς σήμανση και διαγράμμιση, παρατημένες όψεις πολυκατοικιών, επαγγελματική επαιτεία, ανεπαρκή ΜΜΜ, όλα σε μια πόλη της ΕΕ.

Άλλωστε ακόμη και τα προφανή στέκουν ημιτελή. Η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων στο ιστορικό κέντρο παραμένει ζητούμενο, καθως δεν υπάρχουν νεάτερα απο το Υπουργείο Πολιτισμού. Η ανάπλαση της ΔΕΘ είναι μετέωρη, αν και -θεωρητικά- αποτελει κεντρικη κυβερνητικη επιλογή. Οι δύο πιο ευνοούμενοι δήμοι από την ενοποίηση του παραλιακού μετώπου επιδεικνύουν απογοητευτική αδράνεια ή εσωστρέφεια. Η παραχώρηση του Μακεδονία στη Fraport δεν αυξησε τις διεθνείς -υπερωκεάνιες- συνδέσεις του,  η δε γραμμή του μετρό παραπέμπεται στις καλένδες. Η εκπαίδευση του -αριθμητικά ανεπαρκούς- ανθρώπινου δυναμικού δεν στηρίζεται επαρκώς. Οι αρμόδιοι για την τουριστική προβολή επιμένουν σε παλιές συνταγές χαμηλής αποτελεσματικότητας. Έτσι, ο τουρίστας στρέφεται αλλού για να αφήσει τα χρήματά του.

Τα αιτηματα του κλάδου είναι πασίγνωστα. Άρα, το ζήτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι πολιτικό. Η πόλη δεν υστερεί σε δυνατότητες. Στερείται ενός στοιχειώδους μητροπολιτικού σχεδιασμού που να αντιμετωπιζει ολιστικά υποδομές, επισκεψιμότητα και διαβίωση των κατοικων.

Το αυτονόητο συμμάζεμα δεν αποτελεί όραμα, η τακτοποίηση εκκρεμοτήτων δεν συνιστά ανάπτυξη. Η Θεσσαλονίκη δεν χρειάζεται αέναες μικρές διορθώσεις. Χρειάζεται κατεύθυνση, χρειάζεται αισθητική, χρειάζεται ταυτότητα. Εν ολίγοις, χρειάζεται ένα συνεκτικό σχέδιο που να μπορεί να υλοποιηθεί σε ορτατό χρόνο, όχι στον… 22ο αιώνα.

Διαφορετικά, το 7,8 δεν θα είναι μεταβατικός βαθμός. Θα είναι το ταβάνι της.