Πώς να μεγαλώσετε παιδιά που σέβονται, βοηθούν και νοιάζονται για τους άλλους

Τα παιδιά αντιλαμβάνονται την αξία της καλοσύνης από πολύ μικρή ηλικία. Μάλιστα, ήδη από την ηλικία των 8-12 μηνών, τα μωρά δείχνουν δείγματα καλοσύνης, μοιράζοντας το φαγητό και τα παιχνίδια τους με άλλους. Η καλοσύνη συνδέεται με τη γενναιοδωρία, τη φιλικότητα και την ενσυναίσθηση, χαρακτηριστικά που κάθε γονιός επιθυμεί να καλλιεργήσει στο παιδί του.

Παράλληλα, οι καλές πράξεις αυξάνουν σημαντικά τα επίπεδα βασικών νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο, οι οποίοι επηρεάζουν την ευτυχία και τη σύνδεσή μας με τους άλλους ανθρώπους. Ακόμη, όμως, και τα παιδιά που φαίνεται να δυσκολεύονται να εκδηλώσουν καλοσύνη μπορούν να την καλλιεργήσουν. Πρόκειται για μια δεξιότητα που διδάσκεται, όπως κάθε άλλη, και όσο νωρίτερα ξεκινήσει αυτή η προσπάθεια τόσο καλύτερα. Ακολουθούν οκτώ τρόποι με τους οποίους οι γονείς μπορούν να μάθουν στα παιδιά τους την αξία της καλοσύνης.

1. Γίνετε εσείς το σωστό πρότυπο

Το πρώτο βήμα για να διδάξετε την καλοσύνη στα παιδιά σας είναι να αποτελέσετε οι ίδιοι ένα θετικό παράδειγμα. Όταν σας βλέπουν να συμπεριφέρεστε με ευγένεια και καλοσύνη, αντιλαμβάνονται αυτές τις συμπεριφορές ως κάτι φυσιολογικό. Κρατήστε την πόρτα ανοιχτή για κάποιον άλλον, ευχαριστήστε τους ανθρώπους που σας εξυπηρετούν και χρησιμοποιείτε ευγενικές εκφράσεις στην καθημερινότητά σας. Τα παιδιά παρατηρούν και σταδιακά αφομοιώνουν όσα βλέπουν να κάνετε.

2. Μάθετέ τους να προσφέρουν βοήθεια

Η προσφορά βοήθειας αποτελεί μία ακόμη έκφραση καλοσύνης. Ήδη από την ηλικία των 2-3 ετών, τα παιδιά μπορούν να αρχίσουν να μαθαίνουν πώς να βοηθούν τους άλλους. Μπορείτε, για παράδειγμα, να τους ζητήσετε να μεταφέρουν τα λαχανικά στο σπίτι ή να σας βοηθήσουν να καθαρίσετε τα πιάτα. Με αυτόν τον τρόπο, θα αντιληφθούν στην πράξη ότι η βοήθειά τους μπορεί να κάνει τη διαφορά στη ζωή των άλλων ανθρώπων. Μην ξεχνάτε, επίσης, να τα ευχαριστείτε για την προσπάθειά τους.

3. Εκφράζετε την ευγνωμοσύνη σας με συγκεκριμένο τρόπο

Όταν δείχνετε στα παιδιά σας ότι εκτιμάτε όσα κάνουν, τα βοηθάτε να καταλάβουν πως οι πράξεις τους έχουν θετικό αντίκτυπο στους άλλους. Είναι σημαντικό, ωστόσο, να είστε συγκεκριμένοι όταν εκφράζετε την ευγνωμοσύνη σας, ώστε να συνδέσουν το ευχαριστώ με την πράξη καλοσύνης που προηγήθηκε. Για παράδειγμα, μπορείτε να πείτε: «Σ’ ευχαριστώ που με βοήθησες με τα πιάτα στον νεροχύτη. Κέρδισα πολύ χρόνο». Ή ακόμη: «Πραγματικά μου άρεσε που βοήθησες τον αδελφό σου να μαζέψει τα παιχνίδια του. Ήταν πολύ ευγενικό εκ μέρους σου».

4. Καλλιεργήστε στα παιδιά το αίσθημα της ασφάλειας

Μπορεί να φαίνεται αυτονόητο, ωστόσο η αίσθηση ασφάλειας παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της καλοσύνης. Τα παιδιά που μεγαλώνουν παραμελημένα ή βιώνουν κακοποίηση τείνουν να δυσκολεύονται περισσότερο να εκδηλώσουν καλοσύνη. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να δημιουργήσετε ένα ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον. Αν, για παράδειγμα, δύο αδέλφια τσακώνονται, εξηγήστε τους ότι είναι δική σας ευθύνη να τα προστατεύετε και να μην επιτρέπετε να τραυματίζει το ένα το άλλο. Το σπίτι πρέπει να αποτελεί το ασφαλές τους καταφύγιο.

5. Εξηγήστε τους ότι ακόμη και οι μικρές πράξεις έχουν μεγάλη σημασία

Οι μεγάλες πράξεις καλοσύνης μπορούν αναμφίβολα να έχουν σημαντικό αντίκτυπο. Ωστόσο, συνήθως απαιτούν περισσότερο σχεδιασμό και είναι δυσκολότερο να πραγματοποιηθούν στην πράξη. Αντίθετα, οι μικρές κινήσεις μπορούν να γίνονται συχνότερα και, ορισμένες φορές, να έχουν ακόμη μεγαλύτερη επίδραση. Ένα χαμόγελο, μια φράση όπως «είμαι χαρούμενος/η που σε βλέπω» ή η βοήθεια προς κάποιον που του έπεσε κάτι κάτω είναι απλά παραδείγματα καθημερινής καλοσύνης.

6. Ξεκαθαρίστε ότι η καλοσύνη δεν είναι πάντα εύκολη

Το να συμπεριφέρεσαι με καλοσύνη δεν είναι πάντοτε απλό. Απαιτεί προσπάθεια και αρκετή δουλειά, ενώ ορισμένες φορές μπορεί να φέρει ακόμη και αμήχανες ή παράξενες στιγμές. Για παράδειγμα, μπορεί να μη γνωρίζουμε τι να πούμε όταν ένας άνθρωπος που γνωρίζουμε βιώνει την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Αυτό που έχει σημασία, όμως, είναι ότι προσπαθούμε να σταθούμε δίπλα του. Αντίστοιχα, ένας έφηβος μπορεί να βρεθεί στο περιθώριο όταν αποφασίσει να υπερασπιστεί κάποιον άλλον. Δεν είναι εύκολο να πηγαίνεις κόντρα σε όσα κάνουν οι περισσότεροι. Εξηγήστε στα παιδιά ότι είναι απολύτως φυσιολογικό να αισθάνονται ταυτόχρονα χαρά και λύπη για την ίδια εμπειρία.

7. Διδάξτε τους να δείχνουν καλοσύνη και στον εαυτό τους

Εξίσου σημαντικό είναι τα παιδιά να μάθουν να συμπεριφέρονται με καλοσύνη και προς τον ίδιο τους τον εαυτό. Όταν αναφερόμαστε στην καλοσύνη, συχνά σκεφτόμαστε αποκλειστικά τις πράξεις που βοηθούν τους άλλους. Ωστόσο, δεν μπορούμε να προσφέρουμε ουσιαστικά στους γύρω μας αν δεν φροντίζουμε πρώτα τον εαυτό μας.

Η σωστή αυτοφροντίδα περιλαμβάνει επαρκή ύπνο, ισορροπημένη διατροφή, σωματική δραστηριότητα, ενυδάτωση, κοινωνικές επαφές και διασκέδαση. Η καλοσύνη προς τον εαυτό μας περιλαμβάνει, επίσης, τον θετικό τρόπο με τον οποίο μιλάμε στον εαυτό μας. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να χρησιμοποιούν υποστηρικτικές φράσεις, όπως «μπορεί να μην το καταλαβαίνω τώρα, αλλά θα το καταλάβω», αντί να καταφεύγουν σε αρνητικά σχόλια και αυτοκριτική. Παράλληλα, μάθετέ τους να συγχωρούν τον εαυτό τους όταν κάνουν λάθη ή όταν συμπεριφέρονται άσχημα σε άλλους ανθρώπους. Τα λάθη αποτελούν μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας, όπως ακριβώς και η συγχώρεση και η καλοσύνη.

8. Ενθαρρύνετέ τα να συμμετέχουν σε εθελοντικές δράσεις

Ο εθελοντισμός αποτελεί έναν εξαιρετικό τρόπο για να κατανοήσουν τα παιδιά ποιον βοηθούν και πώς η προσφορά τους μπορεί να έχει θετικό αποτέλεσμα. Οι οικογένειες που συμμετέχουν από κοινού σε εθελοντικές δραστηριότητες έχουν, παράλληλα, την ευκαιρία να συζητήσουν και να επεξεργαστούν μαζί όσα έζησαν. Η εκκλησία, το σχολείο και οι τοπικές οργανώσεις της κοινότητας μπορούν να αποτελέσουν ιδανικά σημεία για να ξεκινήσετε. Τα παιδιά αποκομίζουν περισσότερα οφέλη όταν η δραστηριότητα τα ενδιαφέρει πραγματικά και όταν έχουν συμμετοχή στην επιλογή της, πάντα με την καθοδήγηση των γονιών τους.