Η καρέκλα δεν έχει… ιδεολογία;
Σε χώρες του Oργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης σε ποσοστό 43% έχουν χαμηλή ή... καθόλου εμπιστοσύνη στις κυβερνήσεις τους
Μελίνα Καραπαναγιωτίδου 
«Η πολιτική είναι, εξ ορισμού, χώρος συμβιβασμών» και κάτι τέτοια λέγονται από τους ίδιους τους πολιτικούς και μάλιστα τόσο πολύ καιρό που στο τέλος το έχουν πιστέψει και οι ίδιοι αλλά και οι πολίτες.
«Σε δε συστήματα χωρίς αυτοδυναμία, οι κυβερνήσεις συνεργασίας είναι μαθηματικά αναπόφευκτες». Βέβαια αυτά τα… μαθηματικά λησμονούν ότι τα έχουν φτιάξει οι ίδιοι και δεν είναι σταθερά, αν και οι αριθμοί έχουν βεβαιότητες και όχι κυλιόμενες ιδεολογικές έννοιες. Όμως πώς γίνεται όταν κάποιος προεκλογικά παρουσιάζει τον άλλον ως κίνδυνο για τη χώρα μετεκλογικά να κάθεται δίπλα του στο υπουργικό συμβούλιο χωρίς επαρκή εξήγηση της μεταβολής; Γιατί ο πολίτης να εμπιστευθεί τον πολιτικό όταν αυτό γίνεται κανόνας; Μήπως οι υψηλοί τόνοι και οι άλλοι της συναίνεσης αφορούν μόνο στην παραμονή στην εξουσία ύστερα από μία ακόμη “εργαλειοποίηση του θυμού”;
Ο πολίτης που πίστεψε τις χρόνιες αντιπαραθέσεις δικαίως νιώθει εξαπατημένος και μάλιστα δύο φορές. Μία όταν πίστεψε ότι η σύγκρουση ήταν πραγματική και ουσιαστική, και μία όταν διαπιστώνει ότι η εξουσία αποδείχθηκε ισχυρότερο κίνητρο από τις όποιες αρχές και θέσεις. Κι αυτό λέει στους ψηφοφόρους -τουλάχιστον κατά την αποψη μου- ότι οι λέξεις δεν έχουν κόστος, ο πολιτικός λόγος είναι ψεύτικος, ότι οι υποσχέσεις και οι καταγγελίες μπορούν να ανακληθούν χωρίς συνέπειες, και ότι η ενασχόληση με τα κοινά λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως κλειστό κλαμπ όπου η πρόσβαση στην εξουσία υπερτερεί της ιδεολογικής συνέπειας. Τα δεδομένα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης επιβεβαιώνουν ότι η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς και στα θεσμικά όργανα έχει μειωθεί… δραματικά ακριβώς επειδή οι πολίτες παρατηρούν αυτή την κατάσταση επαναλαμβανόμενα. Η πολιτική έχει μετατραπεί σε θέατρο σύγκρουσης για την κάμερα και τραπέζι συναλλαγών εκτός πλάνου, με τη Δημοκρατία να χάνει όλο και περισσότερο το ηθικό της έρεισμα (ΒΛ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΕΡΕΥΝΑ)
Βέβαια υπάρχουν περιπτώσεις όπου η συνεργασία είναι… αναγκαστική όταν συμβαίνουν ή έχουμε κρίσεις -οικονομικές και θεσμικές- εξωτερικές απειλές, κατακερματισμένα ή αντιδημοκρατικά κοινοβούλια. Όμως τέτοια τα επιχειρήματα έχουν χάσει τη δυναμική τους από την πολυχρησία αν και ακόμη σε αυτές τις περιπτώσεις η ποιότητα της μετάβασης από το ένα κόμμα στο άλλο μετράει. Η διαφάνεια στην εξήγηση του γιατί αλλάζει η στάση ο βουλευτής, η αναγνώριση των προηγούμενων υπερβολών του και η σαφής ιεράρχηση προτεραιοτήτων θα μείωναν τη ζημιά στην ήδη πληγωμένη εμπιστοσύνη των πολιτών. Όταν αυτά απουσιάζουν, μένει η αίσθηση ότι όλα γίνονται για την καρέκλα. Το φαινόμενο υπονομεύει και κάτι άλλο θεμελιώδες, την ικανότητα των πολιτών να πιστέψουν ότι η πολιτική μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από δίψα για εξουσία, μια πίστη που χωρίς αυτή μεγιστοποιείται η αποχή και αποδυναμώνεται η συμμετοχή και συνεπώς και η Δημοκρατία και μάλιστα μέσα από σύστημα…
