Τι συμβαίνει όταν βάζουμε μπανάνα μαζί με μύρτιλα στο smoothie

Ο ισχυρισμός ότι η μπανάνα μειώνει τις πολύτιμες πολυφαινόλες των μύρτιλων έχει επιστημονική βάση, αλλά τα διαθέσιμα δεδομένα δεν λένε όλη την ιστορία

Τι συμβαίνει όταν βάζουμε μπανάνα μαζί με μύρτιλα στο smoothie
Unsplash

Τα smoothies με μπανάνα και μύρτιλα είναι ένας ιδιαίτερα δημοφιλής συνδυασμός. Ωστόσο, ένας ισχυρισμός που έκανε γνωστό η βιοϊατρική επιστήμονας δρ. Rhonda Patrick έχει προκαλέσει συζήτηση: Μπορεί η μπανάνα να μειώνει την απορρόφηση ορισμένων ευεργετικών ουσιών που περιέχουν τα μύρτιλα;

Από πού προέκυψε ο ισχυρισμός

Το ζήτημα αφορά την πολυφαινολοξειδάση (PPO), ένα ένζυμο που βρίσκεται σε σχετικά υψηλές ποσότητες στις μπανάνες. Οι πολυφαινόλες αποτελούν μια μεγάλη οικογένεια φυτικών ενώσεων που συναντώνται σε φρούτα, λαχανικά, τσάι και κακάο. Η πιθανή βάση του ισχυρισμού βρίσκεται σε μελέτη του 2023, η οποία εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο η PPO επηρεάζει την απορρόφηση φλαβανολών από τον οργανισμό. Στη συγκεκριμένη έρευνα, συμμετέχοντες που κατανάλωσαν smoothies με βάση τη μπανάνα και με προσθήκη φλαβανολών παρουσίασαν στη συνέχεια χαμηλότερα επίπεδα αυτών των ενώσεων στο αίμα. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές λεπτομέρειες. Ο δρ. Joe Schwarcz, διευθυντής του Γραφείου Επιστήμης και Κοινωνίας του Πανεπιστημίου McGill, επισημαίνει ότι οι ερευνητές δεν εξέτασαν smoothie που περιείχε ταυτόχρονα μπανάνες και μύρτιλα. Επιπλέον, στη μελέτη συμμετείχαν μόλις οκτώ άτομα, γεγονός που δυσκολεύει την εξαγωγή γενικών συμπερασμάτων.

Τα μύρτιλα δεν περιέχουν μόνο φλαβανόλες

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς οι φλαβανόλες αποτελούν μόνο μία κατηγορία πολυφαινολών. Τα μύρτιλα είναι ιδιαίτερα πλούσια σε ανθοκυανίνες, τις χρωστικές ουσίες που ευθύνονται για το χαρακτηριστικό μπλε-μοβ χρώμα τους. Οι συγκεκριμένες ενώσεις έχουν συσχετιστεί με πιθανά οφέλη για την υγεία, μεταξύ άλλων με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2 και πρόωρου θανάτου. Παράλληλα, έρευνες έχουν δείξει ότι η πολυφαινολοξειδάση μπορεί να επηρεάσει τις αντιοξειδωτικές ιδιότητες ενώσεων που περιέχονται σε φρούτα και λαχανικά. Επομένως, η βιοχημική αλληλεπίδραση είναι πραγματική, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η μπανάνα «ακυρώνει» συνολικά τα οφέλη των μύρτιλων.

Όταν τα τρόφιμα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους

Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ θρεπτικών συστατικών είναι συχνές, σύμφωνα με τη διαιτολόγο Alyssa Northrop. Ορισμένοι συνδυασμοί μπορούν να ενισχύσουν την απορρόφηση ενός συστατικού, ενώ άλλοι να την περιορίσουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η βιταμίνη C, η οποία ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου. Αντίθετα, τα οξαλικά άλατα που βρίσκονται στο σπανάκι δεσμεύουν το ασβέστιο, μειώνοντας τη βιοδιαθεσιμότητά του. Η Northrop υποστηρίζει, ωστόσο, ότι πολύ μεγαλύτερη σημασία έχουν η συνολική ποιότητα και η ποικιλία της διατροφής. Η ανεπαρκής κατανάλωση φρούτων και λαχανικών αποτελεί πιθανώς σημαντικότερο διατροφικό ζήτημα από την προσπάθεια επίτευξης της απόλυτα βέλτιστης απορρόφησης πολυφαινολών από κάθε smoothie. Αν, μάλιστα, η προσθήκη μπανάνας κάνει ένα smoothie με μούρα πιο νόστιμο και ενθαρρύνει κάποιον να καταναλώνει περισσότερα φρούτα, τότε το αποτέλεσμα είναι θετικό, εξηγεί.

Και η μπανάνα έχει τα δικά της οφέλη

Η διατροφολόγος Sheri Gaw επισημαίνει ότι οι μπανάνες είναι προσιτές και ευρέως διαθέσιμες, ενώ παρέχουν κάλιο, βιταμίνες Β6 και C, μαγγάνιο, μαγνήσιο και περίπου 3 γραμμάρια φυτικών ινών ανά μεσαίου μεγέθους μπανάνα. Παράλληλα, προσφέρουν γλυκύτητα και κρεμώδη υφή, στοιχεία που τις έχουν κάνει ιδιαίτερα δημοφιλές συστατικό για smoothies.

Πόσο σημαντικές είναι οι πολυφαινόλες;

Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε πολυφαινόλες έχουν συνδεθεί με καρδιαγγειακά και μεταβολικά οφέλη, ένα πιο υγιές μικροβίωμα του εντέρου και ενδεχομένως χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων ασθενειών. Έρευνες υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση περίπου 400–600 mg φλαβανόλης καθημερινά από τρόφιμα όπως το τσάι, το κακάο και τα μήλα μπορεί να υποστηρίξει την καρδιομεταβολική υγεία, μεταξύ άλλων μέσω της ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου στο αίμα. Ωστόσο, οι πολυφαινόλες δεν είναι απαραίτητα θρεπτικά συστατικά όπως οι βιταμίνες και τα μέταλλα. Δεν υπάρχει καθορισμένη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη και οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν αν η ανεπαρκής κατανάλωσή τους έχει σημαντικές επιπτώσεις.

Τελικά, μπορούμε να βάζουμε μπανάνα και μύρτιλα μαζί;

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η PPO της μπανάνας ενδέχεται να μειώνει τη διαθεσιμότητα ορισμένων πολυφαινολών υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Δεν αποδεικνύουν, όμως, ότι η μπανάνα εξαλείφει συνολικά τα διατροφικά οφέλη των μύρτιλων. Όπως επισημαίνει ο δρ. Schwarcz, η υγεία επηρεάζεται από έναν πολύ ευρύτερο συνδυασμό παραγόντων, όπως η διατροφή, οι γενετικοί παράγοντες, η σωματική δραστηριότητα και άλλοι παράγοντες του τρόπου ζωής. Έτσι, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, το αν κάποιος θα βάλει τα μύρτιλα στο μπλέντερ μαζί με μια μπανάνα είναι απίθανο να κάνει ουσιαστική διαφορά. Το βασικό μήνυμα είναι απλό: καταναλώστε ποικιλία φρούτων, αντί να ανησυχείτε για την τελειοποίηση κάθε πιθανού συνδυασμού.